Trụ sở và địa điểm kinh doanh là những vấn đề cần xác định ngay từ khi thành lập hộ kinh doanh. Đây không chỉ là nơi diễn ra hoạt động kinh doanh mà còn liên quan đến cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế, việc tiếp nhận thông báo của cơ quan nhà nước và các thủ tục pháp lý trong quá trình hoạt động.
Theo Điều 87 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh đăng ký một địa chỉ làm trụ sở nhưng có thể hoạt động ngoài trụ sở và có nhiều địa điểm kinh doanh trên phạm vi cả nước. Đây là một điểm quan trọng của quy định hiện hành mà nhiều hướng dẫn cũ về hộ kinh doanh chưa cập nhật.
Bài viết dưới đây sẽ giúp Quý khách phân biệt trụ sở với địa điểm kinh doanh, cách lựa chọn địa chỉ, trường hợp có nhiều cửa hàng và các thủ tục cần thực hiện khi thay đổi địa chỉ hộ kinh doanh.
1. Trụ sở hộ kinh doanh là gì?
Theo khoản 1 Điều 87 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trụ sở hộ kinh doanh là nơi hộ kinh doanh thực hiện hoạt động kinh doanh và đồng thời là địa chỉ liên lạc mà hộ kinh doanh đăng ký để cơ quan quản lý nhà nước liên hệ. Địa chỉ này được xác định theo địa giới đơn vị hành chính trên lãnh thổ Việt Nam.
Có thể hiểu đơn giản, trụ sở là địa chỉ chính thức của hộ kinh doanh.
Ví dụ, hộ kinh doanh mở một cửa hàng thực phẩm tại một địa chỉ cụ thể và lựa chọn chính cửa hàng này làm địa chỉ đăng ký thì đây là trụ sở của hộ kinh doanh.
Thông tin trụ sở được kê khai trong hồ sơ thành lập hộ kinh doanh và được ghi nhận trên Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
2. Địa điểm kinh doanh của hộ kinh doanh là gì?
Địa điểm kinh doanh là nơi hộ kinh doanh thực hiện một hoạt động kinh doanh cụ thể ngoài trụ sở đã đăng ký.
Ví dụ:
Hộ kinh doanh Minh Anh đăng ký trụ sở tại Hà Nội nhưng sau đó mở thêm:
-
Một cửa hàng tại Hà Nội;
-
Một cửa hàng tại Hải Phòng;
-
Một cửa hàng tại Bắc Ninh.
Các cửa hàng ngoài trụ sở được xác định là địa điểm kinh doanh của hộ kinh doanh.
Điều 87 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định rõ một hộ kinh doanh có thể có nhiều địa điểm kinh doanh trong phạm vi cả nước.
Đây là điểm cần phân biệt với quy định cũ và các bài viết trước đây thường cho rằng hộ kinh doanh chỉ được kinh doanh tại một địa điểm.
3. Trụ sở và địa điểm kinh doanh khác nhau thế nào?
Có thể phân biệt nhanh như sau:
| Tiêu chí | Trụ sở | Địa điểm kinh doanh |
|---|---|---|
| Vai trò | Địa chỉ chính thức của hộ kinh doanh | Nơi kinh doanh cụ thể ngoài trụ sở |
| Số lượng | Một trụ sở đăng ký | Có thể có nhiều địa điểm |
| Phạm vi | Trên lãnh thổ Việt Nam | Có thể ở nhiều địa phương trên cả nước |
| Đăng ký với Cơ quan đăng ký kinh doanh | Có | Không thực hiện như đăng ký một trụ sở mới |
| Nghĩa vụ khác | Là thông tin đăng ký hộ kinh doanh | Phải thông báo cho cơ quan thuế và cơ quan quản lý thị trường nơi đặt địa điểm |
Theo hướng dẫn triển khai Nghị định 168/2025/NĐ-CP, khi mở địa điểm kinh doanh ngoài trụ sở, hộ kinh doanh không phải đăng ký địa điểm đó với Cơ quan đăng ký kinh doanh, nhưng phải thực hiện nghĩa vụ thông báo với cơ quan quản lý thuế và cơ quan quản lý thị trường nơi có địa điểm kinh doanh.
4. Một hộ kinh doanh được có bao nhiêu địa điểm kinh doanh?
Pháp luật hiện hành không giới hạn hộ kinh doanh chỉ được có một địa điểm kinh doanh.
Khoản 2 Điều 87 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định:
Một hộ kinh doanh có thể có nhiều địa điểm kinh doanh trong phạm vi cả nước.
Ví dụ, một hộ kinh doanh đăng ký trụ sở tại Hà Nội hoàn toàn có thể mở thêm các cửa hàng tại:
-
Hà Nội;
-
Hải Phòng;
-
Quảng Ninh;
-
Đà Nẵng;
-
Thành phố Hồ Chí Minh;
nếu đáp ứng các quy định pháp luật liên quan.
Đây là quy định khá thuận lợi đối với những hộ kinh doanh muốn phát triển chuỗi cửa hàng nhưng chưa có nhu cầu chuyển đổi sang doanh nghiệp.
Tuy nhiên, khi số lượng cửa hàng, nhân sự, doanh thu và nghĩa vụ tài chính ngày càng lớn, chủ hộ cũng nên cân nhắc liệu mô hình hộ kinh doanh còn phù hợp hay nên chuyển sang doanh nghiệp để thuận lợi hơn về quản trị và kiểm soát trách nhiệm tài sản.
5. Mở thêm địa điểm kinh doanh có phải đăng ký không?
Hộ kinh doanh mở địa điểm ngoài trụ sở không phải thực hiện thủ tục đăng ký thành lập địa điểm kinh doanh với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã như đối với việc đăng ký trụ sở.
Tuy nhiên, theo Điều 87 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh có trách nhiệm thông báo cho:
-
Cơ quan quản lý thuế nơi đặt địa điểm kinh doanh;
-
Cơ quan quản lý thị trường nơi đặt địa điểm kinh doanh.
Cơ quan thuế cũng đã hướng dẫn rằng khi hộ kinh doanh mở các địa điểm ngoài trụ sở, thông tin địa điểm được kê khai với cơ quan thuế theo quy định quản lý thuế; không thực hiện đăng ký riêng với cơ quan đăng ký kinh doanh.
Do đó, cần tránh hai cách hiểu sai:
Sai thứ nhất: Một hộ kinh doanh chỉ được có một cửa hàng.
Sai thứ hai: Cứ mở thêm một cửa hàng thì phải đăng ký thêm một hộ kinh doanh mới.
Quy định hiện hành cho phép một hộ kinh doanh có nhiều địa điểm.
6. Có được đặt trụ sở khác nơi trực tiếp kinh doanh không?
Theo nguyên tắc, trụ sở là nơi hộ kinh doanh thực hiện hoạt động kinh doanh và là địa chỉ liên lạc với cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, Nghị định 168/2025/NĐ-CP cũng quy định rõ hộ kinh doanh có thể hoạt động kinh doanh ngoài trụ sở.
Vì vậy, trụ sở không nhất thiết phải là nơi duy nhất phát sinh hoạt động kinh doanh.
Ví dụ:
Hộ kinh doanh đăng ký một cửa hàng làm trụ sở nhưng sau đó có thêm kho hàng, cửa hàng hoặc địa điểm cung cấp dịch vụ ở nơi khác thì các địa điểm này có thể được tổ chức dưới hình thức địa điểm kinh doanh của cùng hộ.
Điều quan trọng là hộ phải kê khai đúng địa chỉ trụ sở và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với những địa điểm kinh doanh phát sinh ngoài trụ sở.
7. Hộ kinh doanh không có địa điểm cố định thì đăng ký thế nào?
Nghị định 168/2025/NĐ-CP đã có quy định riêng cho trường hợp này.
Nếu hộ kinh doanh không có địa điểm kinh doanh cố định, người đăng ký được lựa chọn một địa chỉ để:
-
Đăng ký làm trụ sở;
-
Đồng thời đăng ký không hoạt động kinh doanh tại trụ sở.
Quy định này phù hợp với một số mô hình kinh doanh mang tính lưu động hoặc không thực hiện hoạt động tại một mặt bằng cố định.
Tuy nhiên, sau khi thành lập, nếu hộ kinh doanh phát sinh hoạt động tại một địa điểm cố định thì phải đăng ký trụ sở tại nơi thực hiện hoạt động kinh doanh cố định đó.
Như vậy, pháp luật vẫn yêu cầu hộ kinh doanh phải có một địa chỉ đăng ký để cơ quan nhà nước có thể liên hệ, kể cả khi hoạt động kinh doanh thực tế không cố định tại một địa điểm.
8. Có thể đặt trụ sở hộ kinh doanh tại nhà riêng hoặc nhà thuê không?
Có thể, nếu địa điểm đó được sử dụng hợp pháp và việc sử dụng phù hợp với công năng, quy hoạch cũng như các quy định pháp luật liên quan.
Đối với nhà thuê, hộ kinh doanh nên có hợp đồng thuê hoặc tài liệu chứng minh quyền sử dụng địa điểm để bảo đảm rõ ràng trong quan hệ với chủ sở hữu và phục vụ việc giải trình khi cần.
Đối với nhà riêng, chủ hộ có thể sử dụng làm trụ sở nếu pháp luật không cấm sử dụng địa điểm đó cho hoạt động kinh doanh dự kiến.
Tuy nhiên, việc được đăng ký hộ kinh doanh không đồng nghĩa mọi địa điểm đều có thể được sử dụng cho mọi ngành nghề. Một số hoạt động còn phải đáp ứng yêu cầu về:
-
Phòng cháy chữa cháy;
-
Môi trường;
-
An toàn thực phẩm;
-
Khoảng cách;
-
Diện tích;
-
Cơ sở vật chất;
-
Quy hoạch hoặc điều kiện chuyên ngành khác.
Đặc biệt, nếu đăng ký ngành nghề có điều kiện, người thành lập nên kiểm tra địa điểm trước khi ký hợp đồng thuê dài hạn.
9. Có được đặt trụ sở hộ kinh doanh tại căn hộ chung cư không?
Cần phân biệt giữa căn hộ có chức năng để ở và phần diện tích được phép sử dụng cho mục đích thương mại, dịch vụ.
Theo Luật Nhà ở 2023, việc sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở thuộc hành vi bị cấm. Vì vậy, không nên sử dụng một căn hộ có công năng để ở làm địa điểm thực tế để tổ chức hoạt động kinh doanh trái với công năng của căn hộ.
Đối với nhà chung cư có phần diện tích thương mại, dịch vụ được thiết kế và phê duyệt cho mục đích kinh doanh thì cần xem xét theo công năng cụ thể của phần diện tích đó.
Do đó, trước khi thuê mặt bằng trong tòa nhà chung cư để đăng ký và kinh doanh, chủ hộ nên kiểm tra:
-
Công năng của diện tích dự kiến sử dụng;
-
Hồ sơ của tòa nhà;
-
Hợp đồng thuê;
-
Ngành nghề dự kiến kinh doanh;
-
Các điều kiện chuyên ngành có liên quan.
Không nên chỉ căn cứ vào việc chủ nhà đồng ý cho thuê để kết luận địa điểm chắc chắn đủ điều kiện kinh doanh.
10. Địa chỉ trụ sở ảnh hưởng đến nơi nộp hồ sơ như thế nào?
Địa chỉ trụ sở là căn cứ để xác định Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã có thẩm quyền giải quyết hồ sơ.
Theo Điều 88 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, người thành lập hộ kinh doanh có thể nộp và nhận kết quả tại Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã bất kỳ trong cùng tỉnh, thành phố nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở; việc giải quyết hồ sơ thuộc Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi hộ đặt trụ sở.
Ví dụ, nếu hộ kinh doanh đặt trụ sở tại Hà Nội thì thủ tục đăng ký được giải quyết theo thẩm quyền đăng ký hộ kinh doanh tại Hà Nội, không phụ thuộc vào việc hộ sau đó có thêm địa điểm kinh doanh tại tỉnh khác.
Nếu đang chuẩn bị đăng ký mới, Quý khách có thể tham khảo Dịch vụ đăng ký hộ kinh doanh.
11. Thay đổi trụ sở hộ kinh doanh phải làm gì?
Địa chỉ trụ sở là một trong những nội dung đăng ký bắt buộc phải cập nhật khi có thay đổi.
Theo Điều 100 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, chủ hộ phải đăng ký thay đổi địa chỉ trụ sở với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày có thay đổi.
Hồ sơ cơ bản gồm:
Giấy đề nghị đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh do chủ hộ ký.
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã xem xét tính hợp lệ, cập nhật thông tin và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh với địa chỉ mới nếu hồ sơ đáp ứng quy định.
Trường hợp thay đổi trụ sở làm thay đổi cơ quan thuế quản lý trực tiếp, hộ kinh doanh phải thực hiện thủ tục với cơ quan thuế liên quan đến việc chuyển trụ sở trước khi đăng ký thay đổi với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.
Quý khách có thể tham khảo Dịch vụ thay đổi địa chỉ hộ kinh doanh của Enterlaw.
12. Thay đổi địa giới hành chính có phải đổi địa chỉ hộ kinh doanh không?
Không bắt buộc phải thực hiện ngay thủ tục thay đổi chỉ vì địa giới hành chính thay đổi.
Theo Điều 101 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, nếu việc thay đổi địa giới hành chính làm thay đổi địa chỉ trụ sở thì hộ kinh doanh được tiếp tục hoạt động theo Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh đã được cấp mà không bắt buộc phải đăng ký thay đổi địa chỉ ngay.
Khi hộ kinh doanh:
-
Có nhu cầu cập nhật; hoặc
-
Thực hiện một thủ tục thay đổi nội dung đăng ký khác;
thì có thể đồng thời đề nghị cập nhật địa chỉ mới theo đơn vị hành chính hiện hành.
Quy định này giúp hộ kinh doanh không phải đồng loạt làm lại Giấy chứng nhận chỉ vì việc sắp xếp đơn vị hành chính.
13. Vì sao phải bảo đảm hộ kinh doanh hoạt động đúng địa chỉ đã đăng ký?
Địa chỉ trụ sở không chỉ mang tính hình thức.
Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định một tình trạng pháp lý riêng là “Không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký”. Tình trạng này được xác định trên cơ sở cơ quan thuế xác minh hộ kinh doanh không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký và chuyển thông tin cho Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.
Hộ kinh doanh đang ở tình trạng này có thể bị hạn chế thực hiện một số thủ tục đăng ký cho đến khi tình trạng được xử lý theo quy định.
Vì vậy, nếu đã chuyển địa chỉ thực tế thì chủ hộ không nên tiếp tục để thông tin đăng ký tại địa chỉ cũ trong thời gian dài.
14. Những lưu ý khi lựa chọn trụ sở và địa điểm kinh doanh
Trước khi đăng ký, chủ hộ nên kiểm tra một số vấn đề:
Địa chỉ phải xác định được rõ ràng: Không nên kê khai địa chỉ thiếu thông tin hoặc không phù hợp với địa giới hành chính.
Kiểm tra công năng sử dụng: Đặc biệt đối với chung cư, tòa nhà hỗn hợp hoặc những địa điểm có quy định riêng.
Kiểm tra ngành nghề: Một địa điểm có thể phù hợp với bán lẻ nhưng chưa chắc đáp ứng điều kiện đối với nhà hàng, thực phẩm, giáo dục hoặc những ngành nghề có điều kiện khác.
Kiểm tra hợp đồng thuê: Nếu thuê địa điểm, nên bảo đảm hợp đồng cho phép sử dụng vào mục đích kinh doanh dự kiến.
Tính đến khả năng mở rộng: Nếu dự kiến mở thêm cửa hàng, không nhất thiết phải đăng ký nhiều hộ kinh doanh vì một hộ hiện có thể có nhiều địa điểm.
Cập nhật kịp thời khi thay đổi: Nếu chuyển trụ sở, cần đăng ký thay đổi trong thời hạn luật định.
15. Câu hỏi thường gặp về trụ sở và địa điểm kinh doanh
Một hộ kinh doanh có được có nhiều cửa hàng không?
Có. Một hộ kinh doanh được có nhiều địa điểm kinh doanh trên phạm vi cả nước.
Mở thêm cửa hàng có phải thành lập hộ kinh doanh mới không?
Không bắt buộc. Hộ kinh doanh hiện có thể mở nhiều địa điểm kinh doanh dưới cùng một hộ, nhưng phải thực hiện các nghĩa vụ thông báo với cơ quan thuế và cơ quan quản lý thị trường.
Địa điểm kinh doanh có phải đăng ký với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã không?
Đối với địa điểm ngoài trụ sở, hộ không thực hiện đăng ký địa điểm như một nội dung đăng ký hộ kinh doanh mới; thay vào đó phải thông báo cho cơ quan thuế và quản lý thị trường theo quy định.
Hộ kinh doanh có thể mở cửa hàng ở tỉnh khác không?
Có. Nghị định 168/2025/NĐ-CP cho phép một hộ kinh doanh có nhiều địa điểm kinh doanh trong phạm vi cả nước.
Nhà thuê có được đăng ký làm trụ sở không?
Có thể, nếu người đăng ký có quyền sử dụng địa điểm và việc sử dụng phù hợp với quy định pháp luật.
Căn hộ chung cư để ở có được dùng làm nơi kinh doanh không?
Không nên sử dụng căn hộ có công năng để ở vào mục đích kinh doanh trái công năng. Luật Nhà ở hiện hành cấm sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở.
Thay đổi trụ sở trong bao lâu phải đăng ký?
Chủ hộ phải đăng ký thay đổi trong 10 ngày kể từ ngày có thay đổi.
Sáp nhập xã, phường có phải đổi ngay Giấy chứng nhận không?
Không. Nếu địa chỉ thay đổi do thay đổi địa giới hành chính, hộ kinh doanh được tiếp tục sử dụng Giấy chứng nhận đã cấp và cập nhật khi có nhu cầu hoặc khi thực hiện thủ tục thay đổi khác.
Kết luận
Theo Điều 87 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh đăng ký một trụ sở nhưng có thể hoạt động ngoài trụ sở và có nhiều địa điểm kinh doanh trên phạm vi cả nước. Khi mở địa điểm ngoài trụ sở, hộ phải thực hiện nghĩa vụ thông báo với cơ quan quản lý thuế và cơ quan quản lý thị trường nơi có địa điểm kinh doanh.
Khi lựa chọn địa chỉ, chủ hộ cũng cần kiểm tra công năng sử dụng, ngành nghề dự kiến, các điều kiện chuyên ngành và quyền sử dụng mặt bằng. Nếu thay đổi trụ sở, thông tin đăng ký phải được cập nhật trong thời hạn pháp luật quy định.
Nếu Quý khách đang gặp vướng mắc về địa chỉ, mở thêm cửa hàng hoặc các vấn đề phát sinh trong quá trình hoạt động, có thể tham khảo Dịch vụ tư vấn pháp luật cho hộ kinh doanh của Enterlaw.
