Luật Doanh nghiệp 2020 quy định 05 loại hình doanh nghiệp phổ biến tại Việt Nam. Mỗi loại hình có cơ chế hoạt động, trách nhiệm pháp lý và cấu trúc quản trị khác nhau. Việc lựa chọn đúng loại hình ngay từ đầu giúp doanh nghiệp tối ưu thuế, hạn chế rủi ro và phù hợp định hướng phát triển.
Bài viết này sẽ giúp bạn nắm rõ đặc điểm – ưu điểm – nhược điểm – khi nào nên chọn từng loại hình theo LDN 2020.
1. Doanh nghiệp tư nhân (DNTN)
1.1. Đặc điểm: Có 01 chủ sở hữu, là cá nhân. Chủ doanh nghiệp chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản. Có nghĩa là mặc dù kinh doanh nhỏ nhưng khi có trách nhiệm phải chịu thì có thể bỏ cả nhà, tiền, vàng... mà bạn có để chịu trách nhiệm. Không có tư cách pháp nhân.
1.2. Ưu điểm: Thành lập đơn giản, về hồ sơ và thủ tục; Quyết định nhanh vì chỉ có một chủ, trong mọi trường hợp, mọi vấn đề có thể tự quyết, không cần phải họp hay bàn... cơ chế quản lý linh hoạt, nhanh gọn...
1.3. Nhược điểm:
- Rủi ro cao do trách nhiệm tài sản vô hạn, như chia sẻ ở trên thì trong trường hợp kinh doanh không được như ý muốn sẽ có những rủi ro khi cả nhà, xe, và mọi tài sản có thể phải mang ra để chịu trách nhiệm.
- Không được phát hành cổ phiếu và niêm yết trên thị trường chứng khoán.
- Hạn chế mở rộng quy mô khó mà lớn được khi chỉ có một người làm chủ, đối tác, khách hàng cũng không có nhiều sự tin tưởng.
1.4. Nên chọn khi nào? Mô hình kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ, kinh doanh tại gia đình, sản xuất những ngành nghề không đòi hỏi nhiều lao động, hay vốn. Chủ doanh nghiệp muốn toàn quyền quyết định mọi chuyện cho nhanh gọn.
🔹 Thành lập doanh nghiệp trọn gói:
https://enterlaw.vn/dich-vu-dang-ky-kinh-doanh-dkkd-tron-goi-gia-tot
2. Công ty hợp danh
2.1. Đặc điểm
- Có ít nhất 02 thành viên hợp danh (chịu trách nhiệm vô hạn), đặc điểm này giống như doanh nghiệp tư nhân chịu trách nhiệm vô hạn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty.
- Có thể có thành viên góp vốn (chịu trách nhiệm hữu hạn). Trong công ty hợp danh có nhiều thành viên. Nếu bạn chỉ là thành viên góp vốn thì bạn chỉ chịu trách nhiệm trong phần vốn góp. Điều này lại giống như công ty TNHH.
- Có tư cách pháp nhân.
2.2. Ưu điểm
- Uy tín cao vì thành viên hợp danh chịu trách nhiệm vô hạn.
- Quản trị rõ ràng, vận hành cũng dễ dàng và đơn giản;
- Phù hợp ngành nghề đòi hỏi chữ tín (luật, kế toán…), những ngành nghề mà gắn với thương hiệu cá nhân của người đứng đầu hoặc thành viên hợp danh.
2.3. Nhược điểm
- Thành viên hợp danh chịu rủi ro tài sản cá nhân. Nó cách đơn giản là nếu làm ăn không tốt, nợ nần thì thành viên hợp danh phải dùng mọi thứ mình có để chịu trách nhiệm.
- Về bản chất, công ty hợp danh là chung nhau về danh (tên, tuổi, uy tín người hợp danh), chứ không giống như các công ty khác chung nhau là cùng nhau chung vốn. Nên công ty hợp danh hạn chế mở rộng quy mô so với công ty vốn.
2.4. Khi nào nên chọn?
- Nhóm chuyên gia muốn cùng hành nghề chuyên môn: giáo sư, tiến sỹ, bác sỹ, luật sư, nhà giáo, ....
- Doanh nghiệp dịch vụ cần độ tin cậy cao: y dược, luật sư, giao dục, nghiên cứu khoa học...
3. Công ty TNHH Một Thành Viên (TNHH MTV)
3.1. Đặc điểm
- Một chủ sở hữu (cá nhân hoặc tổ chức), điểm khác biệt với doanh nghiệp tư nhân chính là tổ chức có thể là chủ sở hữu duy nhất của Công ty TNHH loại này.
- Chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn góp, có nghĩa là vốn góp của bạn bao nhiêu khi gặp những vấn đề gì thì trách nhiệm của bạn chỉ trong phần vốn góp đó thôi.
- Có tư cách pháp nhân.
3.2. Ưu điểm
- An toàn pháp lý – trách nhiệm hữu hạn.
- Cơ cấu quản lý linh hoạt (chủ tịch công ty hoặc HĐTV).
- Phù hợp doanh nghiệp vừa và nhỏ.
3.3. Nhược điểm
- Hạn chế huy động vốn hơn công ty cổ phần.
- Tăng trách nhiệm tuân thủ pháp lý khi tổ chức làm chủ sở hữu.
3.4. Khi nào nên chọn?
- Doanh nghiệp gia đình, một cá nhân làm chủ, gia đình hoạt động, dễ quản lý, điều hành.
- Tổ chức muốn lập công ty con, có nghĩa là công ty hiện tại của bạn là chủ sở hữu công ty TNHH đó.
🔹 Tư vấn luật thường xuyên cho doanh nghiệp: https://enterlaw.vn/tu-van-luat-thuong-xuyen-cong-ty-luat-uy-tin-enterlaw-vn
4. Công ty TNHH Hai Thành Viên Trở Lên
4.1. Đặc điểm
- Từ 02 đến 50 thành viên góp vốn, loại hình này chứa nhiều ưu điểm khi nó có thể có số lượng thành viên lớn, huy động trí tuệ, tài chính, nhân lực với những công ty khởi nghiệp.
- Trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn góp vẫn luôn là ưu thế và được nhiều nhà khởi nghiệp lựa chọn bởi chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn luôn an toàn về vốn và trách nhiệm.
- Có tư cách pháp nhân.
4.2. Ưu điểm
- An toàn pháp lý – hữu hạn trách nhiệm, an toàn tài sản, vốn góp bao nhiêu trách nhiệm phải chịu chỉ trong phầm vốn góp.
- Cơ cấu quản trị gọn nhẹ, với công ty TNHH thì dù nhiều hay ít thành viên thì cơ cấu vẫn gọn nhẹ hơn là công ty Cổ phần nên với nhiều doanh nghiệp mới bắt đầu luôn có xu hướng lựa chọn. Và sau đó khi lớn mạnh, cần huy động nhiều vốn hơn, hay niêm yết triên thị trường chứng khoán thì cần thay đổi, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp sang cổ phần.
- Chuyển nhượng vốn được kiểm soát, đảm bảo người sở hữu vốn, hay các thành viên của công ty luôn được đánh giá thẩm định, kiểm soát tốt.
4.3. Nhược điểm
- Khó huy động vốn lớn so với công ty cổ phần.
- Mâu thuẫn nội bộ dễ phát sinh nếu thiếu quy chế rõ ràng, điều này là phổ biến không chỉ với công ty TNHH mà tất cả các loại hình doanh nghiệp đều như vậy. Khi khởi nghiệp, chung đụng với nhau thì một trong những điều kiện kiên quyết là cần phải rõ ràng và minh bạch, tính toán mọi thứ thật rõ ràng.
4.4. Khi nào nên chọn?
- Nhóm 2–10 nhà đầu tư muốn kiểm soát doanh nghiệp, muốn cùng nhau làm, cùng nhau khởi nghiệp mỗi người giỏi mạnh về một số chuyên môn nhất định. Cùng nhau lập ra đội nhóm để kinh doanh và phát triển.
- Mô hình vừa và nhỏ là phù hợp nhất.
5. Công ty Cổ phần (JSC)
5.1. Đặc điểm
- Tối thiểu 03 cổ đông, không giới hạn tối đa. Đây là đặc điểm rất quan trọng giúp việc mở rộng thành viên, vốn góp khi hoạt động với quy môn lớn.
- Cổ đông sở hữu cổ phần và chỉ chịu trách nhiệm hữu hạn, góp vốn bao nhiêu trách nhiệm bấy nhiêu.
- Được phép phát hành cổ phần để huy động vốn. Đây là điểm quan trọng giúp các công ty hàng đầu trên thế giới cũng như Việt Nam luôn là công ty cổ phần.
5.2. Ưu điểm
- Huy động vốn linh hoạt nhất trong tất cả loại hình. Đây là ưu điểm quan trọng, giúp công ty cổ phần có thể mở rộng thành viên, tăng vốn, huy động các nguồn tư bên ngoài. Điều đó luôn được chứng minh rằng công ty cổ phần là công ty lớn mạnh, uy tín nhất trong các loại hình doanh nghiệp.
- Dễ mở rộng quy mô thông qua việc phát hành cổ phần, cổ phiếu, mở rộng thành viên.
- Cơ cấu quản trị minh bạch, chuyên nghiệp.
5.3. Nhược điểm
- Quản trị phức tạp hơn (đại hội cổ đông, HĐQT…).
- Dễ phát sinh xung đột giữa cổ đông, số lượng cổ đông lớn, trình độ và yêu cầu cũng khác nhau, phần vốn góp khác nhau, mục tiêu, mục đích tham gia góp vốn khác nhau. Vậy nên việc xung đột là không tránh khỏi. Vì thế một quy chế, cơ chế minh bạch là điều rất cần thiết.
5.4. Khi nào nên chọn?
- Doanh nghiệp hướng đến quy mô lớn.
- Nhà đầu tư muốn gọi vốn nhiều đợt.
- Công ty có định hướng niêm yết.
🔹 Tư vấn luật doanh nghiệp: https://enterlaw.vn/tu-van-luat-doanh-nghiep
6. Cách lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp
Các cá nhân, thành viên, cổ đông... khi khởi nghiệp, cần nắm rõ và tìm hiểu về các ưu điểm, nhược điểm, đặc điểm của các loại hình doanh nghiệp. Nếu chọn sai thì ít nhất là mất tiền chuyển đổi mô hình, loại hình. Nặng hơn thì có thể không đảm bảo chi phí về vốn, hoặc rủi ro những pháp lý khi tranh chấp nội bộ. Vậy nên bạn cần cân nhắc các yếu tố sau đây, trước khi chọn loại hình doanh nghiệp:
- Quy mô dự kiến
- Số lượng thành viên/cổ đông
- Mức độ chấp nhận rủi ro tài sản
- Kế hoạch huy động vốn
- Yêu cầu quản trị và minh bạch
7. Cần tư vấn chọn loại hình doanh nghiệp? Hãy để Enterlaw.vn đồng hành
Việc lựa chọn đúng loại hình là bước nền tảng khi khởi sự kinh doanh. Enterlaw.vn hỗ trợ:
- Tư vấn miễn phí loại hình phù hợp với mục tiêu, yêu cầu và mong muốn của khách hàng;
- Chuẩn bị hồ sơ thành lập công ty nhanh chóng, đúng, đủ, đảm bảo tiến độ cho khách hàng;
- Tư vấn pháp lý xuyên suốt quá trình hoạt động động của doanh nghiệp đảm bảo có hướng đi đúng.
Liên hệ ngay với Enterlaw.vn để nhận được bản đánh giá chi tiết về tình trạng pháp lý doanh nghiệp của bạn và giải pháp tối ưu trong kỷ nguyên pháp luật mới.
Trân trọng.
==================================================================================================
Enterlaw.vn - Hiểu bạn, hiểu luật.
