Để thành lập hợp tác xã, cần tối thiểu 5 thành viên theo Luật Hợp tác xã 2023 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2024). Trong số 5 thành viên có thể là cá nhân, hộ gia đình hoặc pháp nhân. Dù là thành viên nào cũng cần tối thiểu 5 thành viên.
Khoản 7, đều 4, Luật hợp tác xã 2023:
"7. Hợp tác xã là tổ chức có tư cách pháp nhân do ít nhất 05 thành viên chính thức tự nguyện thành lập, hợp tác tương trợ trong sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung về kinh tế, văn hóa, xã hội của thành viên, góp phần xây dựng cộng đồng xã hội phát triển bền vững; thực hiện quản trị tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ."
Như vậy, quy định mới đã giảm điều kiện về số lượng, giúp việc thành lập hợp tác xã trở nên dễ dàng và linh hoạt hơn, đặc biệt với các nhóm khởi nghiệp nhỏ.
So sánh quy định số lượng thành viên qua các thời kỳ
| Giai đoạn pháp luật | Số thành viên tối thiểu |
|---|---|
| Luật HTX 2012 | 7 thành viên |
| Luật HTX 2023 | 5 thành viên |
👉 Sự thay đổi này rất phù hợp với xu hướng nhằm:
- Khuyến khích phát triển mô hình hợp tác xã;
- Tạo điều kiện cho các nhóm nhỏ dễ tiếp cận mô hình kinh tế tập thể, để giúp đỡ và cùng nhau phát triển, đóng góp cho sự phát triển kinh tế xã hội nói chung.
Thành viên hợp tác xã gồm những ai?
Theo quy định hiện hành (Luật hợp tác xã 2023), thành viên hợp tác xã cần ít nhất 5 thành viên mà không quy định bao nhiêu là thành viên chính thức, bao nhiêu là thành viên liên kết. Thành viên cơ bản sẽ gồm như sau:
- Cá nhân (từ đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ);
- Hộ gia đình;
- Tổ chức (doanh nghiệp, tổ chức kinh tế…).
👉 Điều này giúp hợp tác xã có tính mở và linh hoạt, phù hợp với nhiều ngành nghề như nông nghiệp, thương mại, dịch vụ, sản xuất…
Có giới hạn tối đa số lượng thành viên không?
Hiện tại, pháp luật không giới hạn số lượng tối đa thành viên.
Điều đó có nghĩa:
- Hợp tác xã có thể bắt đầu từ 5 thành viên;
- Và mở rộng lên hàng chục, thậm chí hàng trăm thành viên cũng được miễn là điều lệ thống nhất, có thể cùng chung mục tiêu phát triển.
📌 Đây là điểm khác biệt lớn so với công ty TNHH (bị giới hạn số thành viên).
Nếu không đủ 5 thành viên thì có thành lập được không?
👉 Câu trả lời là: Không, và nếu chưa đủ số lượng thành viên tối thiểu:
- Hồ sơ đăng ký thành lập hợp tác xã sẽ không được chấp nhận;
- Khi không đủ thì bạn nên cân nhắc các mô hình phù hợp hơn như:
+ Hộ kinh doanh
+ Công ty TNHH
👉 Khi đã đủ điều kiện, bạn có thể tham khảo chi tiết thủ tục tại đây:
➡️ https://enterlaw.vn/thanh-lap-hop-tac-xa
Vì sao pháp luật yêu cầu tối thiểu 5 thành viên?
Quy định này không phải ngẫu nhiên, mà nhằm đảm bảo:
- Bản chất hợp tác: Hợp tác xã là mô hình liên kết nhiều thành viên, không phải doanh nghiệp cá nhân
- Nguồn lực hoạt động: Có đủ nhân lực và vốn góp ban đầu
- Quản lý dân chủ: Đảm bảo nguyên tắc biểu quyết và phân quyền
👉 Nếu số lượng quá ít, mô hình sẽ không còn đúng bản chất của hợp tác xã.
Các điều kiện khác khi thành lập hợp tác xã
Ngoài yêu cầu về số lượng thành viên, bạn cần chuẩn bị:
- Điều lệ hợp tác xã, đúng mẫu, chuẩn nội dung, không sai sót;
- Phương án sản xuất, kinh doanh, khả thi, thực tế phù hợp với pháp luật;
- Tên hợp tác xã hợp lệ đúng quy định và văn hóa, đạo đức Việt Nam;
- Địa chỉ trụ sở rõ ràng đúng theo quy định của pháp luật;
- Vốn góp theo thỏa thuận, tỷ lệ góp vốn đúng theo quy định (1 thành viên tối đa không quá 30%).
📌 Đây là những yếu tố bắt buộc để cơ quan đăng ký xem xét cấp phép.
Như vậy có thể tóm tắc nhanh:
✔ Tối thiểu: 5 thành viên
✔ Không giới hạn tối đa
✔ Áp dụng theo Luật HTX 2023
✔ Thành viên có thể là cá nhân, hộ gia đình hoặc tổ chức
Câu hỏi thường gặp
Thành lập hợp tác xã có bắt buộc đủ 5 người ngay từ đầu không?
👉 Có. Đây là điều kiện bắt buộc khi nộp hồ sơ đăng ký.
Sau khi thành lập có thể giảm xuống dưới 5 thành viên không?
👉 Không. Nếu số lượng thành viên giảm xuống dưới mức tối thiểu, hợp tác xã có thể phải tổ chức lại hoặc giải thể.
Có thể thêm thành viên sau khi thành lập không?
👉 Có. Hợp tác xã có thể kết nạp thêm thành viên bất cứ lúc nào theo điều lệ.
Dịch vụ thành lập hợp tác xã trọn gói
Trên thực tế, nhiều người gặp khó khăn ở các bước như:
- Soạn hồ sơ
- Xây dựng điều lệ
- Chuẩn bị phương án kinh doanh
👉 Nếu bạn muốn tiết kiệm thời gian và tránh sai sót, có thể tham khảo dịch vụ:
➡️ https://enterlaw.vn/thanh-lap-hop-tac-xa-dich-vu-tron-goi-chuyen-nghiep
Khách hàng có nhu cầu thành lập hợp tác xã, hãy liên hệ ngay với Enterlaw.vn, chúng tôi sẽ:
- Tư vấn điều kiện phù hợp;
- Soạn hồ sơ đầy đủ;
- Đại diện nộp và nhận kết quả.
Trân trọng.
===========================================================================================
Bài viết của Luật sư Vũ Khánh Hiếu.
Enterlaw.vn - Hiểu luật, hiểu bạn!
Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam
Địa chỉ: 169, Nguyễn Ngọc Vũ, Trung Hòa, Hà Nội
