Thủ tục đăng ký hộ kinh doanh hiện nay đã được đơn giản hóa đáng kể, đặc biệt về thành phần hồ sơ, cơ quan tiếp nhận và việc kết nối dữ liệu dân cư, dữ liệu thuế. Tuy nhiên, người đăng ký vẫn cần xác định đúng chủ hộ, tên hộ kinh doanh, trụ sở, ngành nghề, vốn kinh doanh và kê khai chính xác thông tin ngay từ đầu.
Từ ngày 01/7/2025, việc đăng ký hộ kinh doanh được thực hiện theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Một số quy định đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 23/7/2026. Nghị định 296/2026/NĐ-CP
Bài viết dưới đây tổng hợp điều kiện, hồ sơ, cơ quan tiếp nhận, trình tự, thời gian và những việc cần làm sau khi đăng ký hộ kinh doanh theo quy định hiện hành.
1. Thủ tục đăng ký hộ kinh doanh là gì?
Thủ tục đăng ký hộ kinh doanh là trình tự mà một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình thực hiện với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
Việc đăng ký hộ kinh doanh hiện được kết nối với đăng ký thuế. Khi hồ sơ đủ điều kiện, mã số hộ kinh doanh được xác định thông qua hệ thống đăng ký thuế và ghi nhận trên Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký thuế của hộ kinh doanh.
Tuy nhiên cần lưu ý, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh không phải là giấy phép kinh doanh. Nếu hoạt động trong ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, hộ kinh doanh chỉ được hoạt động khi đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện chuyên ngành tương ứng.
Xem thêm: Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
2. Điều kiện đăng ký hộ kinh doanh năm 2026
Khi đăng ký hộ kinh doanh cần phân biệt điều kiện đối với người thành lập và điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
2.1 Điều kiện đối với người thành lập
Theo Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh có thể được thành lập bởi:
- Một cá nhân; hoặc
- Các thành viên hộ gia đình.
Cá nhân, thành viên hộ gia đình phải là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và không thuộc trường hợp pháp luật không cho phép thành lập hộ kinh doanh.
Các trường hợp bị hạn chế bao gồm người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, tạm giam, chấp hành hình phạt tù, chấp hành biện pháp tại cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc hoặc đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề, làm công việc nhất định.
Một cá nhân hoặc thành viên hộ gia đình thuộc đối tượng có quyền thành lập hộ kinh doanh chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trong phạm vi toàn quốc.
Nếu hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình cùng thành lập thì các thành viên phải ủy quyền bằng văn bản cho một thành viên làm người đại diện hộ kinh doanh. Văn bản này phải được công chứng hoặc chứng thực.
2.2 Điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận
Theo Điều 85 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh được cấp Giấy chứng nhận khi đáp ứng đủ các điều kiện:
| Điều kiện | Nội dung |
|---|---|
| Ngành, nghề | Không thuộc ngành, nghề bị cấm đầu tư kinh doanh |
| Tên hộ kinh doanh | Được đặt đúng quy định |
| Hồ sơ | Hồ sơ đăng ký hợp lệ |
| Lệ phí | Đã nộp đủ lệ phí đăng ký theo quy định |
Đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, việc đăng ký ngành nghề chỉ là bước ghi nhận thông tin. Hộ kinh doanh vẫn phải đáp ứng và duy trì đầy đủ điều kiện chuyên ngành trong quá trình hoạt động.
3. Cần chuẩn bị những thông tin gì trước khi đăng ký hộ kinh doanh?
Trước khi lập hồ sơ, người đăng ký nên xác định rõ một số thông tin cơ bản.
3.1 Chủ hộ kinh doanh: Nếu một cá nhân thành lập thì cá nhân đó là chủ hộ. Nếu các thành viên hộ gia đình cùng thành lập thì phải thống nhất một thành viên làm người đại diện.
3.2 Tên hộ kinh doanh: Tên gồm cụm từ “Hộ kinh doanh” + tên riêng và phải đáp ứng các quy định về đặt tên. Xem chi tiết: Tên hộ kinh doanh.
3.3 Trụ sở: Hộ kinh doanh đăng ký một địa chỉ làm trụ sở. Theo quy định hiện hành, một hộ kinh doanh có thể hoạt động ngoài trụ sở và có nhiều địa điểm kinh doanh trên phạm vi cả nước.
3.4 Ngành, nghề kinh doanh: Người đăng ký lựa chọn một ngành kinh tế cấp bốn làm ngành nghề kinh doanh chính; các ngành nghề khác được kê khai theo quy định hiện hành. Xem thêm: Ngành nghề kinh doanh của hộ kinh doanh.
3.5 Vốn kinh doanh: Người thành lập tự xác định mức vốn phù hợp với quy mô dự kiến. Pháp luật không quy định một mức vốn tối thiểu chung cho mọi hộ kinh doanh. Xem thêm: Vốn kinh doanh của hộ kinh doanh.
Việc xác định rõ các thông tin trên ngay từ đầu giúp việc lập hồ sơ nhanh hơn và hạn chế phải thay đổi, bổ sung sau khi đăng ký.
4. Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh gồm những gì?
Theo Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký thành lập hộ kinh doanh hiện khá đơn giản:
| Trường hợp | Thành phần hồ sơ |
|---|---|
| Một cá nhân thành lập | Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh |
| Các thành viên hộ gia đình cùng thành lập | Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh và bản sao văn bản ủy quyền cho một thành viên làm chủ hộ |
Văn bản các thành viên hộ gia đình ủy quyền cho một thành viên làm chủ hộ phải được công chứng hoặc chứng thực. Theo quy định mới, hồ sơ thành lập thông thường không còn mặc nhiên yêu cầu:
- Biên bản họp nhóm cá nhân;
- Danh sách nhóm cá nhân;
- Bản sao công chứng CCCD của tất cả người tham gia.
Thông tin cá nhân được đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong trường hợp kết nối dữ liệu bị gián đoạn hoặc pháp luật yêu cầu đối với trường hợp cụ thể, hồ sơ có thể phải bổ sung bản sao Căn cước hoặc Căn cước công dân còn hiệu lực.
Người đăng ký chỉ phải nộp 01 bộ hồ sơ. Theo Điều 90 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã không được yêu cầu nộp thêm giấy tờ ngoài thành phần hồ sơ mà Nghị định quy định.
Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh được lập theo biểu mẫu hiện hành của Bộ Tài chính. Đến tháng 8/2026, các biểu mẫu đăng ký doanh nghiệp và đăng ký hộ kinh doanh đã được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 28/2026/VBHN-TT-BTC. Văn bản hợp nhất 28/2026/VBHN-TT-BTC
Xem cách kê khai tại: Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh.
5. Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh nộp ở đâu và bằng cách nào?
Cơ quan có thẩm quyền giải quyết đăng ký thành lập hộ kinh doanh là Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở. Đây là thay đổi quan trọng so với quy định trước đây khi hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh được giải quyết tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện.
Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, người đăng ký có thể lựa chọn một trong ba phương thức:
- Nộp trực tiếp;
- Nộp qua dịch vụ bưu chính;
- Đăng ký qua mạng thông tin điện tử.
Đối với đăng ký online, từ ngày 23/7/2026, Nghị định 296/2026/NĐ-CP đã sửa đổi quy trình. Người nộp hồ sơ đăng nhập Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh quốc gia bằng tài khoản định danh điện tử để truy cập hệ thống đăng ký hộ kinh doanh.
Trường hợp ủy quyền thực hiện thủ tục thành lập hộ kinh doanh, người ủy quyền và người được ủy quyền phải thực hiện xác thực điện tử theo quy định. Nếu người ủy quyền chưa có tài khoản định danh điện tử thì hồ sơ phải kèm theo bản sao Căn cước hoặc Căn cước công dân còn hiệu lực của người ủy quyền.
6. Thủ tục đăng ký hộ kinh doanh theo 05 bước
Có thể tóm tắt toàn bộ quy trình đăng ký thành lập hộ kinh doanh như sau:
Bước 1. Rà soát điều kiện và xác định thông tin
Xác định người thành lập, chủ hộ, tên hộ kinh doanh, trụ sở, ngành nghề, vốn và thành viên hộ gia đình tham gia đăng ký nếu có.
Bước 2. Chuẩn bị hồ sơ
Lập Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh và văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình nếu thuộc trường hợp phải có.
Nếu ủy quyền cho người khác thực hiện thủ tục thì chuẩn bị thêm tài liệu ủy quyền theo quy định.
Bước 3. Nộp hồ sơ và lệ phí
Người đăng ký lựa chọn nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc đăng ký online.
Cơ quan tiếp nhận kiểm tra và đưa hồ sơ vào Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh.
Bước 4. Cơ quan đăng ký kinh doanh kiểm tra hồ sơ
Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã kiểm tra các điều kiện kinh doanh: Ngành nghề, tên hộ kinh doanh, thành phần và tính hợp lệ của hồ sơ, lệ phí, thông tin cá nhân và thông tin đăng ký thuế.
Nếu đủ điều kiện, dữ liệu được trao đổi với hệ thống đăng ký thuế để xác định mã số hộ kinh doanh và cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
Bước 5. Nhận Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh
Nếu hồ sơ đáp ứng đầy đủ điều kiện, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
Sau khi nhận kết quả, chủ hộ nên kiểm tra ngay các thông tin về tên, chủ hộ, trụ sở, mã số và các nội dung đăng ký khác.
7. Thời gian và lệ phí đăng ký hộ kinh doanh
Theo Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã xem xét hồ sơ.
- Nếu hồ sơ đủ điều kiện, cơ quan đăng ký cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
- Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan đăng ký phải thông báo bằng văn bản nội dung cần sửa đổi, bổ sung.
7.1 Thời hạn sửa đổi hồ sơ
Thời hạn để người đăng ký sửa đổi, bổ sung hồ sơ là 60 ngày kể từ ngày Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã ra thông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung. Sau thời hạn này, nếu không nộp hồ sơ sửa đổi, bổ sung thì hồ sơ đăng ký không còn giá trị và được hủy trên hệ thống.
Đối với hồ sơ online được hệ thống tiếp nhận sau giờ hành chính hoặc vào ngày nghỉ, ngày lễ, Tết, thời hạn giải quyết được tính từ ngày làm việc kế tiếp. Quy định này được bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP.
7.1 Lệ phí đăng ký
Người đăng ký phải nộp lệ phí theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí và quy định áp dụng tại địa phương. Mức lệ phí cụ thể có thể khác nhau tùy địa phương, vì vậy nên kiểm tra mức thu đang được áp dụng tại nơi đặt trụ sở.
8. Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cần làm gì?
Theo Điều 85 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh được quyền hoạt động từ ngày được cấp Giấy chứng nhận, trừ trường hợp đã đăng ký ngày bắt đầu hoạt động sau đó hoặc kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Sau khi được cấp giấy, chủ hộ cần lưu ý một số công việc:
8.1 Kiểm tra thông tin đăng ký
Kiểm tra tên hộ kinh doanh, chủ hộ, địa chỉ, mã số hộ kinh doanh và các thông tin được ghi nhận.
Có thể tham khảo thêm: Mã số hộ kinh doanh.
8.2 Thực hiện nghĩa vụ thuế
Từ năm 2026, chính sách thuế hộ kinh doanh có nhiều thay đổi lớn về ngưỡng doanh thu, phương pháp quản lý và hóa đơn.
Xem chi tiết: Thuế hộ kinh doanh năm 2026.
8.3 Thực hiện quy định về hóa đơn
Hộ kinh doanh thuộc trường hợp phải sử dụng hóa đơn điện tử cần đăng ký và thực hiện theo quy định pháp luật thuế.
8.4 Hoàn thiện điều kiện kinh doanh chuyên ngành
Nếu kinh doanh ngành nghề có điều kiện thì phải hoàn thiện giấy phép, chứng nhận, nhân sự, cơ sở vật chất hoặc các điều kiện tương ứng trước khi hoạt động.
8.5 Thực hiện nghĩa vụ về lao động và bảo hiểm xã hội
Nếu sử dụng người lao động hoặc chủ hộ thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thì phải thực hiện nghĩa vụ theo quy định.
9. Những lỗi thường gặp khi đăng ký hộ kinh doanh
Mặc dù hồ sơ hiện nay khá gọn, một số lỗi vẫn có thể khiến thủ tục phải sửa đổi hoặc kéo dài:
9.1 Sử dụng biểu mẫu hoặc thành phần hồ sơ cũ, đặc biệt vẫn chuẩn bị biên bản họp nhóm cá nhân, danh sách nhóm cá nhân;
9.2 Kê khai sai thông tin cá nhân hoặc thông tin không thống nhất với dữ liệu dân cư;
9.3 Đặt tên hộ kinh doanh không đúng quy định, sử dụng các từ như “công ty”, “doanh nghiệp” hoặc tên không đáp ứng yêu cầu pháp luật;
9.4 Xác định ngành nghề chưa phù hợp, đặc biệt đối với ngành nghề chính hoặc ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện;
9.5 Chuẩn bị hồ sơ ủy quyền chưa đúng, nhất là sau khi quy định về xác thực điện tử được sửa đổi từ ngày 23/7/2026;
9.6 Nhầm cơ quan giải quyết, tiếp tục áp dụng hướng dẫn cũ về cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện.
Việc rà soát hồ sơ trước khi nộp thường giúp hạn chế đáng kể việc phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần.
10. Câu hỏi thường gặp về thủ tục đăng ký hộ kinh doanh
(1) Đăng ký hộ kinh doanh cần bao nhiêu bộ hồ sơ?
Chỉ cần 01 bộ hồ sơ. Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã không được yêu cầu thêm giấy tờ ngoài thành phần hồ sơ mà pháp luật quy định.
(2) Một cá nhân tự thành lập hộ kinh doanh cần giấy tờ gì?
Trong trường hợp thông thường, thành phần hồ sơ đăng ký thành lập gồm Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh.
(3) Có bắt buộc phải nộp CCCD công chứng không?
Không phải mọi hồ sơ đều phải kèm bản sao CCCD công chứng. Thông tin cá nhân được đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Bản sao Căn cước chỉ phát sinh trong những trường hợp pháp luật quy định, chẳng hạn khi dữ liệu không thể khai thác hoặc một số trường hợp ủy quyền.
(4) Có cần biên bản họp hộ gia đình không?
Đối với hồ sơ thành lập mới theo quy định hiện hành, biên bản họp không phải thành phần hồ sơ bắt buộc. Nếu các thành viên hộ gia đình cùng thành lập thì phải có văn bản ủy quyền cho một thành viên làm chủ hộ, được công chứng hoặc chứng thực.
(5) Đăng ký hộ kinh doanh nộp ở xã hay huyện?
Hiện nay thủ tục đăng ký hộ kinh doanh thuộc thẩm quyền của Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã, không còn thực hiện theo cơ chế đăng ký cấp huyện như trước đây.
(6) Thời gian đăng ký hộ kinh doanh bao lâu?
Thời hạn xem xét và cấp Giấy chứng nhận đối với hồ sơ đủ điều kiện là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ.
(7) Có thể đăng ký hộ kinh doanh online không?
Có. Người đăng ký có thể thực hiện qua mạng thông tin điện tử theo quy trình hiện hành.
(8) Một người được đăng ký bao nhiêu hộ kinh doanh?
Một cá nhân hoặc thành viên hộ gia đình có quyền thành lập hộ kinh doanh chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trong phạm vi toàn quốc.
(9) Những trường hợp nào không phải đăng ký hộ kinh doanh?
Theo Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ hoặc làm dịch vụ có thu nhập thấp có thể thuộc trường hợp không phải đăng ký hộ kinh doanh, trừ khi kinh doanh ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Mức thu nhập thấp do địa phương quy định.
11. Kết luận của Enterlaw.vn
Thủ tục đăng ký hộ kinh doanh năm 2026 có thể tóm gọn theo trình tự:
Đáp ứng điều kiện → xác định thông tin → chuẩn bị hồ sơ → nộp hồ sơ → nhận Giấy chứng nhận → thực hiện nghĩa vụ sau thành lập.
Theo quy định hiện hành, hồ sơ thành lập đã được tinh giản đáng kể; thẩm quyền đăng ký thuộc Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã và thời hạn giải quyết đối với hồ sơ đủ điều kiện là 03 ngày làm việc.
Nếu Quý khách không có thời gian tự thực hiện hoặc muốn hạn chế việc hồ sơ phải sửa đổi, bổ sung, có thể tham khảo Dịch vụ đăng ký hộ kinh doanh của Enterlaw.
Đối với các vấn đề phát sinh trong quá trình hoạt động, thuế, hợp đồng, lao động hoặc giấy phép chuyên ngành, có thể tham khảo Dịch vụ tư vấn pháp luật cho hộ kinh doanh.
Trân trọng.
