Trong quá trình kinh doanh, không phải doanh nghiệp nào cũng hoạt động hiệu quả và phát triển bền vững. Khi việc kinh doanh thua lỗ kéo dài, không còn nhu cầu hoạt động hoặc doanh nghiệp không đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật thì việc giải thể là giải pháp phù hợp để chấm dứt hoạt động một cách hợp pháp.
Thực tế mỗi năm tại Việt Nam có hàng trăm nghìn doanh nghiệp thành lập mới, đồng thời cũng có hàng trăm nghìn doanh nghiệp phải ngừng hoạt động, giải thể hoặc phá sản. Tuy nhiên, nhiều chủ doanh nghiệp vẫn băn khoăn khi nào cần giải thể doanh nghiệp, trường hợp nào được giải thể và trường hợp nào phải thực hiện thủ tục phá sản.
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ các trường hợp phải giải thể doanh nghiệp theo quy định mới nhất của Luật Doanh nghiệp.
1. Các trường hợp giải thể doanh nghiệp tự nguyện:
- Kết thúc thời hạn hoạt động đã ghi trong Điều lệ công ty: Khi doanh nghiệp được thành lập với một thời hạn hoạt động cụ thể, sau khi hết thời hạn đó mà không có quyết định gia hạn, doanh nghiệp sẽ phải giải thể.
- Theo quyết định của chủ sở hữu đối với doanh nghiệp tư nhân, của tất cả thành viên hợp danh đối với công ty hợp danh, của Hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty hoặc Đại hội đồng cổ đông đối với công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần: Các chủ thể có quyền quyết định cao nhất của doanh nghiệp có quyền quyết định giải thể doanh nghiệp nếu xét thấy không còn nhu cầu hoặc điều kiện để tiếp tục hoạt động.
2. Các trường hợp giải thể doanh nghiệp bắt buộc:
Doanh nghiệp cũng có thể bị giải thể bắt buộc trong các trường hợp sau:
- Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, trừ trường hợp Luật Doanh nghiệp có quy định khác: Đây là trường hợp doanh nghiệp vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật, ví dụ như:
+ Không hoạt động kinh doanh tại địa chỉ đã đăng ký mà không thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh.
+ Ngừng hoạt động kinh doanh quá 01 năm mà không thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh.
+ Không nộp báo cáo thường niên trong thời hạn quy định.
+ Kinh doanh ngành, nghề cấm.
+ Thực hiện các hành vi gian lận, trốn thuế nghiêm trọng.
+ Các trường hợp khác theo quyết định của Tòa án.
- Doanh nghiệp không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu theo quy định của Luật Doanh nghiệp trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không làm thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp: Ví dụ, công ty TNHH hai thành viên trở lên mà chỉ còn lại một thành viên trong vòng 6 tháng mà không tìm thêm thành viên hoặc chuyển đổi thành công ty TNHH một thành viên.
3. Giải thể doanh nghiệp khác gì phá sản?
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa giải thể doanh nghiệp và phá sản doanh nghiệp. Tuy nhiên đây là hai thủ tục hoàn toàn khác nhau.
| Tiêu chí | Giải thể | Phá sản |
|---|---|---|
| Nguyên nhân | Chủ động hoặc theo quy định pháp luật | Mất khả năng thanh toán |
| Điều kiện | Phải thanh toán hết các khoản nợ | Không còn khả năng thanh toán |
| Cơ quan thực hiện | Phòng Đăng ký kinh doanh | Tòa án |
| Kết quả | Chấm dứt tư cách pháp nhân | Thanh lý tài sản theo thủ tục phá sản |
Lưu ý: Nhiều người nhầm lẫn giữa giải thể và phá sản. Trường hợp doanh nghiệp mất khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn thì có thể phải thực hiện thủ tục phá sản theo quy định của Luật Phá sản, không phải thủ tục giải thể.
4. Khi nào không nên giải thể?
Không phải trường hợp nào cũng nên giải thể doanh nghiệp
Trong một số trường hợp, doanh nghiệp chưa cần thực hiện thủ tục giải thể mà có thể lựa chọn giải pháp khác như:
- Tạm ngừng kinh doanh nếu chỉ ngừng hoạt động trong thời gian ngắn.
- Chuyển nhượng doanh nghiệp hoặc chuyển nhượng vốn góp.
- Thay đổi ngành nghề kinh doanh.
- Chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.
- Thực hiện thủ tục phá sản nếu doanh nghiệp mất khả năng thanh toán theo quy định.
Việc lựa chọn đúng giải pháp sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí và hạn chế các rủi ro pháp lý.
5. Điều kiện để được giải thể doanh nghiệp
Theo Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp chỉ được giải thể khi đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Đã thanh toán hết các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản.
- Không đang trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài.
- Hoàn thành nghĩa vụ thuế.
- Hoàn tất việc thanh lý tài sản của doanh nghiệp.
Nếu chưa đáp ứng các điều kiện trên thì doanh nghiệp chưa thể thực hiện thủ tục giải thể.
6. Rủi ro nếu không giải thể
Không giải thể doanh nghiệp khi ngừng hoạt động có sao không?
Nhiều chủ doanh nghiệp cho rằng chỉ cần ngừng kinh doanh là doanh nghiệp sẽ tự chấm dứt hoạt động. Tuy nhiên, đây là quan niệm không đúng.
Nếu doanh nghiệp không thực hiện thủ tục giải thể hoặc tạm ngừng theo quy định thì có thể gặp các rủi ro như:
- Phát sinh nghĩa vụ kê khai thuế.
- Bị xử phạt vi phạm hành chính.
- Bị cưỡng chế nợ thuế.
- Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
- Người đại diện theo pháp luật có thể bị hạn chế quyền thành lập hoặc quản lý doanh nghiệp trong một số trường hợp theo quy định.
7. Một số câu hỏi thường gặp
Câu hỏi 1: Doanh nghiệp không hoạt động có bắt buộc phải giải thể không?
Không bắt buộc. Doanh nghiệp có thể lựa chọn tạm ngừng kinh doanh nếu dự kiến hoạt động trở lại. Trường hợp không còn nhu cầu tiếp tục kinh doanh thì nên thực hiện thủ tục giải thể để chấm dứt nghĩa vụ pháp lý.
Câu hỏi 2: Giải thể doanh nghiệp mất bao lâu?
Thông thường từ 20–45 ngày làm việc, tùy thuộc vào tình trạng thuế, việc thanh toán các khoản nợ và hồ sơ của doanh nghiệp.
Câu hỏi 3: Có nợ thuế thì có giải thể được không?
Không. Doanh nghiệp phải hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ thuế và các khoản nợ trước khi được cơ quan đăng ký kinh doanh cập nhật tình trạng đã giải thể.
Câu hỏi 4: Có thể vừa giải thể vừa thành lập công ty mới không?
Có. Sau khi hoàn thành thủ tục giải thể theo quy định, cá nhân hoặc tổ chức vẫn có thể thành lập doanh nghiệp mới nếu không thuộc trường hợp bị hạn chế theo pháp luật.
Câu 5: Có cần quyết toán thuế trước khi giải thể không?
Có. Trước khi hoàn tất thủ tục giải thể, doanh nghiệp phải hoàn thành các nghĩa vụ về thuế theo quy định của pháp luật. Tùy từng trường hợp, cơ quan thuế sẽ kiểm tra việc kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế trước khi doanh nghiệp được cập nhật tình trạng đã giải thể.
Nếu doanh nghiệp của bạn không còn nhu cầu hoạt động hoặc đang gặp khó khăn trong việc thực hiện thủ tục giải thể, bạn có thể tham khảo dịch vụ giải thể doanh nghiệp trọn gói của Enterlaw.vn để được luật sư hỗ trợ từ khâu quyết toán thuế, hoàn tất hồ sơ đến khi doanh nghiệp được cập nhật tình trạng đã giải thể.
Việc xác định thời điểm và thực hiện thủ tục giải thể doanh nghiệp cần tuân thủ đúng quy định của pháp luật để tránh các rủi ro pháp lý phát sinh sau này. Nếu doanh nghiệp của bạn đang cân nhắc việc giải thể, bạn nên tham khảo ý kiến của luật sư để được tư vấn cụ thể về quy trình và các vấn đề liên quan. Hãy liên hệ với Enterlaw.vn để được tư vấn và sử dụng các dịch vụ trọn gói về doanh nghiệp của chúng tôi.
===================================================================================================
Enterlaw.vn - Hiểu luật, hiểu bạn!
