Thủ tục ly hôn thuận tình được thực hiện khi vợ chồng cùng thống nhất chấm dứt quan hệ hôn nhân và đáp ứng các điều kiện để Tòa án công nhận sự thỏa thuận về con, tài sản theo quy định pháp luật. So với ly hôn đơn phương, vụ việc thường ít tranh chấp hơn nhưng vẫn phải trải qua các bước tố tụng tại Tòa án.
Người thực hiện cần xác định đúng Tòa án có thẩm quyền, chuẩn bị đơn và tài liệu, thực hiện nghĩa vụ về tạm ứng lệ phí, tham gia quá trình hòa giải và chờ Tòa án xem xét ra quyết định.
Vậy thủ tục ly hôn thuận tình được thực hiện như thế nào, gồm những bước nào và mỗi bước cần làm gì? Enterlaw hướng dẫn cụ thể dưới đây.
1. Thủ tục ly hôn thuận tình được thực hiện khi nào?
Theo Điều 55 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Tòa án công nhận thuận tình ly hôn khi vợ chồng thật sự tự nguyện ly hôn và đã thỏa thuận được việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con.
Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP cũng hướng dẫn trường hợp ban đầu một bên khởi kiện ly hôn nhưng sau đó bên còn lại đồng ý ly hôn và hai bên thống nhất được về con, tài sản thì vẫn có thể được xem xét theo hướng thuận tình ly hôn nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật.
Trước khi thực hiện thủ tục, vợ chồng nên xác định rõ:
-
Cả hai có thực sự cùng muốn chấm dứt quan hệ hôn nhân hay không;
-
Ai trực tiếp nuôi con;
-
Nghĩa vụ cấp dưỡng được thỏa thuận thế nào;
-
Tài sản đã tự thỏa thuận hay có yêu cầu Tòa án giải quyết;
-
Có nghĩa vụ tài chính hoặc quyền lợi của người thứ ba liên quan hay không.
Nếu chưa rõ trường hợp của mình có đủ điều kiện hay không, Quý khách hàng có thể tham khảo bài Thuận tình ly hôn là gì? Điều kiện để Tòa án công nhận.
Trường hợp hai bên đã thống nhất và cần hỗ trợ thực hiện, Quý khách hàng có thể tham khảo dịch vụ ly hôn thuận tình của Enterlaw.
2. Thủ tục ly hôn thuận tình gồm những bước nào?
Về cơ bản, quy trình ly hôn thuận tình có thể chia thành 6 bước:
| Bước | Công việc |
|---|---|
| Bước 1 | Chuẩn bị đơn và hồ sơ ly hôn thuận tình |
| Bước 2 | Xác định Tòa án có thẩm quyền và nộp hồ sơ |
| Bước 3 | Tòa án tiếp nhận, kiểm tra đơn yêu cầu |
| Bước 4 | Nộp tiền tạm ứng lệ phí và Tòa án thụ lý |
| Bước 5 | Tòa án chuẩn bị xét đơn và hòa giải đoàn tụ |
| Bước 6 | Chờ thời hạn luật định và Tòa án ra quyết định nếu đủ điều kiện |
Trong từng vụ việc, quá trình thực tế có thể phát sinh thêm yêu cầu bổ sung tài liệu, xác minh thông tin hoặc xử lý những vấn đề liên quan đến con, tài sản và người thứ ba.
3. Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ ly hôn thuận tình
Vợ chồng cần chuẩn bị đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn và các tài liệu chứng minh cho yêu cầu của mình.
Một bộ hồ sơ thông thường sẽ liên quan đến:
-
Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn;
-
Giấy chứng nhận kết hôn;
-
Giấy tờ xác định thông tin của vợ và chồng;
-
Giấy khai sinh của con nếu có con chung;
-
Tài liệu về tài sản nếu có yêu cầu Tòa án xem xét;
-
Các tài liệu khác tùy thuộc tình trạng cụ thể của vụ việc.
Theo Điều 362 Bộ luật Tố tụng dân sự, cùng với đơn yêu cầu, người yêu cầu phải gửi tài liệu, chứng cứ để chứng minh yêu cầu của mình có căn cứ và hợp pháp.
Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi trường hợp thuận tình ly hôn đều dùng một danh sách giấy tờ hoàn toàn giống nhau. Thành phần hồ sơ còn phụ thuộc vào nơi cư trú, tình trạng giấy đăng ký kết hôn, con chung, tài sản và các yêu cầu cụ thể.
Enterlaw sẽ phân tích riêng nội dung này tại bài Hồ sơ ly hôn thuận tình gồm những gì? Checklist đầy đủ.
Riêng phần đơn, Quý khách hàng có thể tham khảo mẫu đơn ly hôn thuận tình và hướng dẫn cách điền thông tin phù hợp.
4. Bước 2: Xác định Tòa án có thẩm quyền và nộp hồ sơ
Xác định đúng Tòa án là một trong những bước quan trọng nhất trước khi nộp hồ sơ.
Theo điểm h khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, đối với yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, Tòa án nơi một trong hai bên vợ hoặc chồng cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết.
Từ ngày 01/7/2025, thẩm quyền sơ thẩm đối với các yêu cầu về hôn nhân và gia đình thuộc Điều 29 Bộ luật Tố tụng dân sự được thực hiện tại Tòa án nhân dân khu vực theo quy định hiện hành.
Do đó, hiện nay không nên tiếp tục sử dụng máy móc cách ghi “Tòa án nhân dân quận/huyện” theo các biểu mẫu cũ.
Người làm thủ tục cần xác định đúng Tòa án nhân dân khu vực có phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ đối với nơi cư trú hoặc làm việc của một trong hai bên.
Hồ sơ có thể được gửi đến Tòa án theo các phương thức pháp luật tố tụng cho phép, chẳng hạn:
-
Nộp trực tiếp;
-
Gửi qua dịch vụ bưu chính;
-
Gửi bằng phương thức điện tử nếu đáp ứng điều kiện và hệ thống của Tòa án cho phép.
Trường hợp một bên đang ở nước ngoài, vợ chồng có quốc tịch khác nhau hoặc vụ việc có tài sản, đương sự ở nước ngoài thì việc xác định thẩm quyền cần được xem xét riêng. Quý khách hàng có thể tham khảo thêm nội dung ly hôn có yếu tố nước ngoài.
5. Bước 3: Tòa án tiếp nhận và kiểm tra đơn yêu cầu
Sau khi nhận đơn và tài liệu kèm theo, Tòa án tiến hành kiểm tra trước khi quyết định có thụ lý hay không.
Theo Điều 363 Bộ luật Tố tụng dân sự, trong 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn yêu cầu và tài liệu, chứng cứ kèm theo, Chánh án Tòa án phân công Thẩm phán giải quyết đơn.
Thẩm phán xem xét:
-
Đơn có đúng hình thức và nội dung hay không;
-
Yêu cầu có thuộc thẩm quyền của Tòa án hay không;
-
Tài liệu kèm theo đã đáp ứng yêu cầu ban đầu hay chưa;
-
Có căn cứ yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn hay không.
Trường hợp phải sửa đổi, bổ sung đơn
Nếu đơn yêu cầu chưa có đầy đủ nội dung theo quy định, Thẩm phán yêu cầu người nộp đơn sửa đổi, bổ sung.
Thời hạn sửa đổi, bổ sung là 07 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu của Tòa án.
Nếu người yêu cầu thực hiện đầy đủ, Tòa án tiếp tục xem xét việc thụ lý.
Nếu hết thời hạn mà không sửa đổi, bổ sung theo yêu cầu thì đơn có thể bị trả lại theo quy định.
Vì vậy, việc ghi đúng thông tin, yêu cầu và xác định đúng Tòa án ngay từ đầu giúp hạn chế đáng kể việc hồ sơ phải chỉnh sửa nhiều lần.
6. Bước 4: Nộp tiền tạm ứng lệ phí và Tòa án thụ lý
Nếu đơn và tài liệu đủ điều kiện để thụ lý, Thẩm phán thông báo cho người yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp tiền tạm ứng lệ phí giải quyết việc dân sự, trừ trường hợp được miễn hoặc không phải nộp theo quy định.
Theo Điều 363 Bộ luật Tố tụng dân sự, người yêu cầu có 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo để nộp tiền tạm ứng lệ phí.
Đối với yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, vợ chồng có thể thỏa thuận người nộp tiền tạm ứng lệ phí. Nếu không thỏa thuận được thì mỗi người thực hiện một nửa nghĩa vụ theo quy định.
Sau khi người yêu cầu nộp tiền tạm ứng lệ phí và cung cấp chứng từ cho Tòa án, vụ việc được thụ lý theo trình tự pháp luật.
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý, Tòa án thông báo bằng văn bản cho người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và Viện kiểm sát cùng cấp về việc đã thụ lý đơn yêu cầu.
Mức lệ phí, trường hợp được miễn và cách xác định nghĩa vụ cụ thể sẽ được Enterlaw phân tích riêng tại bài Lệ phí ly hôn thuận tình là bao nhiêu? Ai phải nộp?
7. Bước 5: Tòa án chuẩn bị xét đơn và hòa giải đoàn tụ
Sau khi thụ lý, Tòa án bước vào giai đoạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu.
Theo Điều 366 Bộ luật Tố tụng dân sự, thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu về nguyên tắc là 01 tháng kể từ ngày Tòa án thụ lý, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Trong thời gian này, Tòa án có thể:
-
Yêu cầu bổ sung tài liệu, chứng cứ;
-
Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp tài liệu;
-
Xác minh những vấn đề cần thiết;
-
Xem xét nội dung thỏa thuận của vợ chồng;
-
Tiến hành hòa giải đoàn tụ.
Nếu Tòa án yêu cầu bổ sung tài liệu, chứng cứ theo Điều 366 thì người yêu cầu phải thực hiện trong thời hạn luật định.
Thuận tình ly hôn có phải hòa giải không?
Có.
Điều 397 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định Thẩm phán tiến hành hòa giải để vợ chồng đoàn tụ và giải thích quyền, nghĩa vụ giữa vợ chồng, cha mẹ với con, trách nhiệm cấp dưỡng cùng các vấn đề liên quan.
Sau khi hòa giải sẽ có hai hướng:
Nếu vợ chồng đoàn tụ: Thẩm phán ra quyết định đình chỉ giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.
Nếu hòa giải đoàn tụ không thành: Tòa án tiếp tục xem xét sự tự nguyện và các thỏa thuận của hai bên để quyết định có công nhận thuận tình ly hôn hay không.
Do đó, việc vợ chồng đã cùng ký đơn và thống nhất ly hôn trước khi nộp hồ sơ không làm mất bước hòa giải theo quy định tố tụng.
8. Bước 6: Chờ 07 ngày và Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn
Nếu hòa giải đoàn tụ không thành nhưng hai bên vẫn thực sự tự nguyện ly hôn và thống nhất được các vấn đề cần thiết, Tòa án lập biên bản ghi nhận sự tự nguyện ly hôn và hòa giải thành đối với các thỏa thuận của vợ chồng.
Theo Điều 397 Bộ luật Tố tụng dân sự, việc ra quyết định công nhận được thực hiện theo quy định tại Điều 212 của Bộ luật này.
Theo đó, hết thời hạn 07 ngày kể từ ngày lập biên bản mà không có bên nào thay đổi ý kiến về sự thỏa thuận, Thẩm phán xem xét ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự nếu có đủ điều kiện.
Tòa án chỉ công nhận khi:
-
Hai bên thực sự tự nguyện ly hôn;
-
Đã thỏa thuận về việc chia hoặc không chia tài sản;
-
Đã thỏa thuận về việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con;
-
Nội dung thỏa thuận bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con;
-
Thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
Quyết định công nhận thuận tình ly hôn có hiệu lực pháp luật ngay sau khi được ban hành và không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm.
Kể từ thời điểm quyết định có hiệu lực, quan hệ hôn nhân giữa hai bên chính thức chấm dứt về mặt pháp lý.
9. Đang thuận tình ly hôn nhưng sau đó phát sinh tranh chấp thì xử lý thế nào?
Trong thực tế, có trường hợp ban đầu vợ chồng thống nhất toàn bộ nhưng trong quá trình Tòa án giải quyết lại phát sinh bất đồng.
Cần phân biệt hai tình huống.
Hai bên vẫn muốn ly hôn nhưng không còn thống nhất về con hoặc tài sản
Theo khoản 5 Điều 397 Bộ luật Tố tụng dân sự, nếu hòa giải đoàn tụ không thành nhưng các bên không thỏa thuận được việc chia tài sản hoặc việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con, Tòa án đình chỉ giải quyết việc dân sự về công nhận thuận tình ly hôn và thụ lý vụ án để giải quyết theo thủ tục chung.
Khi đó, vụ việc chuyển từ tính chất yêu cầu công nhận sự thỏa thuận sang vụ án có tranh chấp và các bên phải thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng tương ứng.
Một bên không còn đồng ý ly hôn
Nếu một người thay đổi ý kiến và không còn tự nguyện ly hôn thì điều kiện để Tòa án công nhận thuận tình ly hôn không còn được đáp ứng.
Việc có tiếp tục giải quyết ly hôn hay không và theo thủ tục nào phụ thuộc vào yêu cầu còn lại, giai đoạn tố tụng và tình trạng cụ thể của vụ việc.
Nếu một bên vẫn muốn chấm dứt hôn nhân trong khi bên còn lại không đồng ý, Quý khách hàng có thể tham khảo dịch vụ ly hôn đơn phương của Enterlaw.
Trường hợp có tranh chấp về con, tài sản hoặc chưa rõ nên tiếp tục theo hướng nào, việc trao đổi với luật sư hôn nhân gia đình có thể giúp xác định phương án phù hợp trước khi thực hiện bước tiếp theo.
10. Enterlaw hỗ trợ thực hiện thủ tục ly hôn thuận tình
Thủ tục ly hôn thuận tình không quá phức tạp nếu hai bên đã thống nhất đầy đủ và hồ sơ được chuẩn bị đúng. Tuy nhiên, việc xác định sai Tòa án, sử dụng mẫu đơn cũ, thiếu giấy tờ hoặc thỏa thuận chưa rõ về con và tài sản có thể khiến quá trình giải quyết phải bổ sung nhiều lần.
Thông qua dịch vụ ly hôn thuận tình, Enterlaw hỗ trợ Quý khách hàng:
-
Rà soát điều kiện thực hiện thuận tình ly hôn;
-
Xác định Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền;
-
Tư vấn nội dung thỏa thuận về con, tài sản và các vấn đề liên quan;
-
Soạn, rà soát đơn và hồ sơ;
-
Hướng dẫn hoặc hỗ trợ việc nộp hồ sơ;
-
Theo dõi quá trình thụ lý và xử lý yêu cầu bổ sung;
-
Hỗ trợ các công việc pháp lý trong phạm vi được pháp luật cho phép và theo nội dung dịch vụ đã thống nhất.
Nếu vụ việc có nhiều vấn đề cần đánh giá trước khi lựa chọn phương án, Quý khách hàng có thể tham khảo thêm dịch vụ tư vấn ly hôn của Enterlaw.
Nếu Quý khách hàng đang chuẩn bị ly hôn thuận tình nhưng chưa rõ nên bắt đầu từ đâu, nộp hồ sơ tại Tòa án nào hoặc cần chuẩn bị những công việc gì, Enterlaw có thể tư vấn và đồng hành trong quá trình thực hiện. Chuẩn bị đúng ngay từ đầu giúp hạn chế sửa đổi, bổ sung hồ sơ, giảm việc đi lại và tránh những vướng mắc không cần thiết tại Tòa án.
