Người thứ ba, trà xanh, con giáp thứ 13 là thuật ngữ mà bạn có thể nghe hàng ngày. Đâu đâu cũng thấy chuyện đánh ghen, chuyện cặp bồ, chuyện "nuôi gái". Hàng ngày lượt trên mạng xã hội đâu đâu cũng thấy chia sẻ cảnh gia đình điêu đứng vì "người thứ ba". Người thứ ba giờ không đơn thuần là các em gái xinh đẹp, 10 giờ ăn sáng, 14h đánh pick, 17h tập gym, tối ăn sang chảnh mà gồm cả nhưng đồng nghiệp nam, nữ trong văn phòng công sở, hàng xóm, bạn học cũ....
Chuyện người thứ ba xuất hiện làm gia đình bình thường tan nát. Vậy một câu hỏi đặt ra là "người thứ ba phá hoại hạnh phúc gia đình người khác thì bị xử lý như thế nào?". Dưới góc độ pháp luật và đạo đức xã hội Enterlaw.vn với tư cách là công ty luật chuyên tư vấn luật hôn nhân và gia đình xin ra những hậu quả có thể bị xử lý áp dụng với người thứ ba như sau:
1. Những hành vi bị cấm để bảo vệ chế độ hôn nhân gia đình của Việt Nam?
Theo khoản 2 Điều 5 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 quy định cấm các hành vi sau đây:
Điều 5: Bảo vệ chế độ hôn nhân gia đình
....
2. Cấm các hành vi sau đây:
b) Tảo hôn, cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn, cản trở kết hôn;
c) Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ;
Như vậy, pháp luật Việt Nam nghiêm cấm những hành vi quy định trên trong việc bảo vệ chế độ hôn nhân gia đình. Trong đó có cấm việc cản trở kết hôn, cưỡng ép ly hôn hay vi phạm chế độ hôn nhân một vợ một chồng.
2. Xử phạt vi phạm hành chính
Theo Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ - CP quy định về xử phạt hành vi vi phạm quy định về kết hôn, ly hôn và vi phạm chế độ hôn nhân một vợ, một chồng như sau:
1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;
c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;
d) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng;
đ) Cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.
2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:
a) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ hoặc giữa những người có họ trong phạm vi ba đời;
b) Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi;
c) Cưỡng ép kết hôn hoặc lừa dối kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn;
d) Lợi dụng việc kết hôn để xuất cảnh, nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch Việt Nam, quốc tịch nước ngoài; hưởng chế độ ưu đãi của Nhà nước hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình;
đ) Lợi dụng việc ly hôn để trốn tránh nghĩa vụ tài sản, vi phạm chính sách, pháp luật về dân số hoặc để đạt được mục đích khác mà không nhằm mục đích chấm dứt hôn nhân.
3. Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại các điểm d và đ khoản 2 Điều này.
Theo đó, tùy vào hành vi, mức độ vi phạm mà người phá hoại hạnh phúc gia đình của người khác bằng cách làm “người thứ ba”, cản trở kết hôn, cưỡng ép ly hôn,... sẽ bị phạt tiền đến 20 triệu đồng.
3. Truy cứu trách nhiệm hình sự trong trường hợp nghiêm trọng
Việc xử lý có hai quan điểm khác nhau trong hình sự có thể áp dụng tùy theo hành vi và tính chất từng vụ án:
Quan điểm thứ nhất:
Theo Điều 181 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, cản trở ly hôn tự nguyện cụ thể như sau:
Người nào cưỡng ép người khác kết hôn trái với sự tự nguyện của họ, cản trở người khác kết hôn hoặc duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ hoặc cưỡng ép hoặc cản trở người khác ly hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm.
Ở quan điểm này người ta cho rằng người thứ ba sẽ là người cản trở duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ.
Quan điểm thứ hai:
- Căn cứ pháp lý
Điều 182 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) – Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng.
- Điều kiện để bị truy cứu hình sự
“Người thứ ba” có thể bị truy cứu nếu:
+ Hành vi dẫn đến ly hôn của một hoặc hai bên;
+ Đã bị xử phạt hành chính về hành vi này nhưng vẫn tái phạm;
+ Gây hậu quả nghiêm trọng khác (xung đột gia đình nghiêm trọng, ảnh hưởng nặng nề đến tinh thần, danh dự…).
- Hình phạt có thể áp dụng
+ Phạt cảnh cáo;
+ Phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm;
+ Phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm (trường hợp đặc biệt nghiêm trọng).
👉 Trách nhiệm hình sự không chỉ áp dụng cho người đã có gia đình, mà cả người thứ ba nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
4. Trách nhiệm dân sự: Có được yêu cầu bồi thường không?
Pháp luật chưa quy định riêng việc “bồi thường do phá hoại hôn nhân”, tuy nhiên:
- Nếu người thứ ba có hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, bôi nhọ, đe dọa, gây tổn hại tinh thần;
- Hoặc gây thiệt hại vật chất cụ thể,
👉 Người bị xâm phạm có quyền khởi kiện dân sự yêu cầu:
- Xin lỗi, cải chính công khai;
- Bồi thường thiệt hại theo quy định của Bộ luật Dân sự.
5. Một số lưu ý thực tiễn rất quan trọng
- Không phải cứ có quan hệ tình cảm là bị xử lý: Phải chứng minh được yếu tố “chung sống như vợ chồng” hoặc hậu quả nghiêm trọng hoặc hành vi đó có cản trở...
- Việc thu thập chứng cứ (tin nhắn, hình ảnh, xác nhận của địa phương, con chung…) đóng vai trò then chốt.
- Tránh các hành vi tự xử, đánh ghen, xâm phạm thân thể hoặc danh dự người khác – vì có thể tự mình vi phạm pháp luật. Nếu bạn là nạn nhân mà không tỉnh táo rất có thể lại trở thành người gây hai với những hành vi xúc phạm, chiếm đoạt tài sản, gây rối trật tự công cộng....
Với chia sẻ ngắn ngọn như vậy, hy vọng sẽ giúp bạn có cái nhìn rõ hơn về nhưng hậu quả của việc không tuân thủ các quy định trong chế độ hôn nhân. Trường hợp cần tư vấn cụ thể điều gì, hãy liên hệ với Enterlaw.vn để được tư vấn.
Trân trọng.
=================================================================================
Enterlaw.vn - Hiểu luật, hiểu bạn!
