Enterlaw.vn kính chào quý khách hàng và bạn đọc!
CÔNG TY LUẬT UY TÍN

Hồ sơ, Thủ tục thành lập công ty của nhà đầu tư Nhật Bản tại Việt Nam (ERC)

Thứ Tư, 18/11/2026

Thủ tục thành lập công ty của nhà đầu tư Nhật Bản tại Việt Nam (ERC) là thủ tục đăng ký doanh nghiệp để cá nhân hoặc tổ chức Nhật Bản thành lập pháp nhân kinh doanh tại Việt Nam. Theo Luật Đầu tư 2025, nhà đầu tư Nhật Bản có thể đăng ký thành lập công ty trước khi thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC), nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định. Đây là thay đổi quan trọng so với trình tự đầu tư nước ngoài thường được áp dụng trước đây.

Đối với những doanh nghiệp Nhật Bản dự kiến thành lập công ty con, công ty liên doanh hoặc doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam, việc lựa chọn loại hình doanh nghiệp, xác định cơ cấu sở hữu, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện đúng thủ tục cấp ERC có ý nghĩa quan trọng.

Trong bài viết này, Enterlaw.vn hướng dẫn thủ tục đăng ký thành lập công ty của nhà đầu tư Nhật Bản theo Luật Doanh nghiệp 2020 đã được sửa đổi, bổ sung, Nghị định 168/2025/NĐ-CP và những quy định mới đang áp dụng năm 2026.

1. Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) đối với nhà đầu tư Nhật Bản là gì?

Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (Enterprise Registration Certificate – ERC) là văn bản bằng bản giấy hoặc bản điện tử ghi nhận những thông tin đăng ký doanh nghiệp do cơ quan đăng ký kinh doanh cấp. Đối với nhà đầu tư Nhật Bản, ERC là kết quả của thủ tục đăng ký thành lập công ty tại Việt Nam, xác nhận sự ra đời hợp pháp của doanh nghiệp theo loại hình đã đăng ký.

1.1. Những thông tin được ghi nhận trên ERC

Theo Điều 28 Luật Doanh nghiệp 2020, được sửa đổi, bổ sung, ERC ghi nhận những nội dung chủ yếu gồm tên doanh nghiệp, mã số doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở chính, thông tin về người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu hoặc thành viên theo loại hình doanh nghiệp và vốn điều lệ.

Ví dụ, Công ty A được thành lập với chủ sở hữu là một doanh nghiệp Nhật Bản, đăng ký trụ sở tại Hà Nội và vốn điều lệ 5 tỷ đồng. Sau khi hoàn thành thủ tục, công ty được cấp ERC ghi nhận những thông tin pháp lý tương ứng. Kể từ ngày được cấp ERC, công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần có tư cách pháp nhân theo quy định của Luật Doanh nghiệp.

1.2. Phân biệt ERC với Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

Nhà đầu tư Nhật Bản cần phân biệt hai loại giấy chứng nhận thường gặp khi đầu tư tại Việt Nam.

- ERC ghi nhận việc thành lập và thông tin pháp lý của doanh nghiệp.

- IRC ghi nhận thông tin đăng ký của dự án đầu tư.

Một doanh nghiệp có thể được thành lập hợp pháp và có ERC nhưng vẫn phải thực hiện thủ tục cấp IRC đối với dự án thuộc diện bắt buộc đăng ký đầu tư. Do đó, việc được cấp ERC không đương nhiên đồng nghĩa với quyền triển khai tất cả hoạt động đầu tư hoặc kinh doanh có điều kiện.

=> Xem chi tiết dịch vụ xin giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC): https://enterlaw.vn/dich-vu-xin-giay-chung-nhan-dang-ky-dau-tu

2. Nhà đầu tư Nhật Bản thành lập công ty phải có IRC trước hay ERC trước?

Theo khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15, nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh IRC nếu đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP hướng dẫn cụ thể hai trình tự này.

2.1. Thành lập công ty trước khi xin IRC

Nhà đầu tư Nhật Bản có thể thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp trước để được cấp ERC. Sau khi thành lập công ty, tổ chức kinh tế tiếp tục hoàn thành thủ tục đầu tư theo quy định.

Theo khoản 4 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày thành lập, tổ chức kinh tế phải hoàn thành thủ tục cấp IRC để thực hiện dự án đầu tư phù hợp với ngành nghề kinh doanh trong trường hợp áp dụng cơ chế này.

Đặc biệt, doanh nghiệp chỉ được thực hiện dự án sau khi hoàn thành thủ tục cấp hoặc điều chỉnh IRC theo quy định. Việc bổ sung ngành nghề đầu tư kinh doanh khác cũng phải tuân thủ giới hạn tại Điều 72.

2.2. Xin IRC trước khi thành lập công ty

Nhà đầu tư Nhật Bản cũng có thể lựa chọn thực hiện thủ tục cấp IRC trước, sau đó mới đăng ký thành lập công ty. Theo khoản 2 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, trong trường hợp này, tổ chức kinh tế được thành lập trở thành nhà đầu tư thực hiện dự án theo IRC kể từ ngày được cấp ERC hoặc giấy tờ pháp lý tương đương.

Phương án này có thể phù hợp với dự án cần xác định rõ nội dung đầu tư trước khi đăng ký thành lập doanh nghiệp.

2.3. So sánh hai phương án

Nội dung ERC trước IRC IRC trước ERC
Thủ tục đầu tiên Đăng ký doanh nghiệp Đăng ký dự án đầu tư
Kết quả đầu tiên ERC IRC
Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp Có cơ chế không phải nộp bản sao IRC, kèm cam kết tiếp cận thị trường Có bản sao IRC theo trường hợp luật định
Công việc tiếp theo Hoàn thành thủ tục cấp IRC Thành lập doanh nghiệp
Điều kiện triển khai dự án Phải hoàn thành thủ tục đầu tư bắt buộc Phải hoàn thành thủ tục doanh nghiệp và các điều kiện triển khai liên quan

 

Điểm quan trọng: Hai phương án khác nhau về thứ tự thực hiện, nhưng không làm thay đổi nghĩa vụ tuân thủ pháp luật đầu tư và các điều kiện kinh doanh chuyên ngành. Bài viết này tập trung vào thủ tục cấp ERC. Quy trình cấp IRC được phân tích riêng trong bài Thủ tục xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho nhà đầu tư Nhật Bản.

3. Những nội dung cần xác định trước khi đăng ký thành lập công ty

Trước khi chuẩn bị hồ sơ ERC, nhà đầu tư Nhật Bản cần xác định chính xác những thông tin pháp lý của doanh nghiệp dự kiến thành lập.

Đây là bước quan trọng để hạn chế việc sửa đổi hồ sơ hoặc phải thay đổi đăng ký doanh nghiệp ngay sau khi được cấp phép.

3.1. Lựa chọn loại hình doanh nghiệp

Tùy cơ cấu sở hữu và số lượng nhà đầu tư, có thể lựa chọn những loại hình doanh nghiệp phổ biến sau:

Loại hình Đặc điểm cơ bản
Công ty TNHH một thành viên Một cá nhân hoặc tổ chức làm chủ sở hữu
Công ty TNHH hai thành viên trở lên Từ 2 đến 50 thành viên
Công ty cổ phần Tối thiểu 3 cổ đông, không hạn chế số lượng tối đa

 

Ví dụ, một doanh nghiệp Nhật Bản dự kiến sở hữu toàn bộ vốn công ty tại Việt Nam có thể lựa chọn công ty TNHH một thành viên. Nếu có hai nhà đầu tư cùng tham gia, chẳng hạn một công ty Nhật Bản và một đối tác Việt Nam, các bên có thể xem xét thành lập công ty TNHH hai thành viên trở lên.

Trường hợp dự kiến có nhiều cổ đông hoặc có nhu cầu huy động vốn thông qua phát hành cổ phần, công ty cổ phần có thể là phương án phù hợp. Việc lựa chọn loại hình cần xem xét cơ cấu quản trị, trách nhiệm của nhà đầu tư và định hướng phát triển lâu dài.

3.2. Xác định ngành nghề kinh doanh

Nhà đầu tư cần lựa chọn ngành nghề dự kiến đăng ký phù hợp với hoạt động thực tế. Đối với nhà đầu tư Nhật Bản, cần kiểm tra điều kiện tiếp cận thị trường theo Luật Đầu tư 2025 và các điều ước quốc tế liên quan.

Một doanh nghiệp đăng ký đồng thời hoạt động sản xuất, thương mại và dịch vụ phải đánh giá điều kiện của từng ngành nghề. Ví dụ, công ty Nhật Bản dự kiến sản xuất linh kiện điện tử và đồng thời thực hiện phân phối hàng hóa cần kiểm tra riêng các quy định áp dụng cho hoạt động sản xuất và phân phối.

Việc xác định điều kiện đầu tư được phân tích chi tiết trong bài Điều kiện đầu tư của nhà đầu tư Nhật Bản tại Việt Nam.

3.3. Xác định vốn điều lệ và cơ cấu sở hữu

Nhà đầu tư cần xác định mức vốn điều lệ phù hợp với ngành nghề, quy mô và khả năng góp vốn. Pháp luật không quy định một mức vốn điều lệ tối thiểu chung cho tất cả công ty có vốn Nhật Bản. Tuy nhiên, đối với những ngành nghề có yêu cầu riêng về vốn, nhà đầu tư phải đáp ứng các điều kiện tương ứng.

Cần phân biệt vốn điều lệ của doanh nghiệp với tổng vốn đầu tư dự án được ghi nhận trong IRC, nếu có.

3.4. Xác định trụ sở chính và người đại diện theo pháp luật

Trụ sở doanh nghiệp phải có địa chỉ xác định và đáp ứng những quy định pháp luật có liên quan. Nhà đầu tư cần xác định người đại diện theo pháp luật và cơ cấu quản lý ngay từ giai đoạn chuẩn bị.

Theo Điều 12 Luật Doanh nghiệp 2020, doanh nghiệp phải bảo đảm luôn có ít nhất một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam.

Người đại diện theo pháp luật có thể là người Nhật Bản hoặc người Việt Nam nếu đáp ứng những điều kiện tương ứng. Tuy nhiên, cần xem xét đồng thời các vấn đề về cư trú, xuất nhập cảnh và lao động đối với người nước ngoài trực tiếp làm việc tại Việt Nam.

4. Hồ sơ đăng ký thành lập công ty của nhà đầu tư Nhật Bản

Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được xác định theo loại hình công ty và tư cách của nhà đầu tư. Căn cứ pháp lý chủ yếu gồm các Điều 20, 21, 22 Luật Doanh nghiệp 2020 đã được sửa đổi, bổ sung và Điều 24 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP.

4.1. Hồ sơ thành lập công ty TNHH một thành viên

Trường hợp nhà đầu tư Nhật Bản là cá nhân hoặc một doanh nghiệp Nhật Bản sở hữu toàn bộ vốn, hồ sơ thường gồm:

- Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp.

- Điều lệ công ty.

- Giấy tờ pháp lý của chủ sở hữu và người đại diện theo pháp luật theo quy định.

- Tài liệu về người đại diện theo ủy quyền, nếu chủ sở hữu là tổ chức thuộc trường hợp phải cử người đại diện.

- Thông tin và danh sách về chủ sở hữu hưởng lợi theo yêu cầu pháp luật.

- Bản sao IRC nếu thuộc trường hợp phải nộp theo trình tự đã lựa chọn.

- Tài liệu ủy quyền cho người thực hiện thủ tục, nếu có.

Theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ đăng ký công ty TNHH một thành viên không phải có danh sách thành viên như trường hợp công ty TNHH hai thành viên trở lên.

4.2. Hồ sơ thành lập công ty TNHH hai thành viên trở lên

Đối với công ty có từ hai thành viên, trong đó có nhà đầu tư Nhật Bản, hồ sơ cơ bản gồm giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, điều lệ công ty, danh sách thành viên, giấy tờ pháp lý của các thành viên và người đại diện theo pháp luật cùng những tài liệu liên quan.

Trường hợp thành viên là tổ chức Nhật Bản, cần chuẩn bị giấy tờ pháp lý của tổ chức và tài liệu về người đại diện theo ủy quyền theo quy định. Nếu công ty được thành lập theo phương án IRC trước ERC, hồ sơ phải có bản sao IRC trong trường hợp pháp luật yêu cầu.

4.3. Hồ sơ thành lập công ty cổ phần

Đối với công ty cổ phần có cổ đông Nhật Bản, hồ sơ cơ bản bao gồm giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, điều lệ công ty, danh sách cổ đông sáng lập, danh sách cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài, các giấy tờ pháp lý tương ứng và những tài liệu khác theo quy định.

Trường hợp cổ đông là doanh nghiệp Nhật Bản, cần xác định rõ tư cách pháp nhân và người đại diện theo ủy quyền. Ngoài ra, hồ sơ phải đáp ứng các quy định về kê khai thông tin chủ sở hữu hưởng lợi và những yêu cầu có liên quan.

4.4. Quy định mới về hồ sơ thành lập công ty trước IRC

Theo Điều 7 Nghị định 296/2026/NĐ-CP, bổ sung khoản 6 Điều 24 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, trường hợp nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh IRC theo pháp luật đầu tư thì hồ sơ đăng ký doanh nghiệp không phải bao gồm bản sao IRC theo các điều khoản tương ứng của Luật Doanh nghiệp.

Trong trường hợp này, giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp phải có nội dung cam kết đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài theo quy định pháp luật. Như vậy, nhà đầu tư Nhật Bản không nên sử dụng máy móc bộ hồ sơ cũ vốn luôn yêu cầu IRC trước khi đăng ký doanh nghiệp.

Lưu ý: Biểu mẫu đăng ký doanh nghiệp cần sử dụng theo Thông tư 68/2025/TT-BTC, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 121/2026/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 21/8/2026.

5. Trình tự, thủ tục đăng ký thành lập công ty của nhà đầu tư Nhật Bản

Sau khi lựa chọn trình tự phù hợp và chuẩn bị đầy đủ tài liệu, nhà đầu tư Nhật Bản thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp theo các bước cơ bản sau.

Bước 1. Chuẩn bị thông tin đăng ký doanh nghiệp

Nhà đầu tư xác định tên công ty, loại hình doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở, ngành nghề kinh doanh, vốn điều lệ, cơ cấu sở hữu và người đại diện theo pháp luật.Trước khi sử dụng tên doanh nghiệp, cần kiểm tra khả năng trùng hoặc gây nhầm lẫn theo quy định của Luật Doanh nghiệp.

Đối với nhà đầu tư là pháp nhân Nhật Bản, cần thống nhất tên, địa chỉ và thông tin pháp lý của tổ chức theo tài liệu hợp lệ.

Bước 2. Soạn thảo và hoàn thiện hồ sơ ERC

Nhà đầu tư chuẩn bị giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, điều lệ công ty, danh sách thành viên hoặc cổ đông tương ứng và những giấy tờ pháp lý cần thiết.

Đối với hồ sơ có nhà đầu tư là doanh nghiệp Nhật Bản, cần xác định thẩm quyền ký, người đại diện theo ủy quyền và hình thức chứng nhận tài liệu. Trường hợp lựa chọn thành lập công ty trước IRC, phải sử dụng hồ sơ và nội dung cam kết theo quy định mới.

Bước 3. Nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh

Người thành lập doanh nghiệp hoặc người được ủy quyền nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh có thẩm quyền nơi dự kiến đặt trụ sở chính. Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hồ sơ có thể được nộp trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc qua mạng thông tin điện tử theo quy định.

Đối với trường hợp nộp trực tuyến, nhà đầu tư hoặc người được ủy quyền thực hiện việc kê khai, tải tài liệu điện tử và xác thực hồ sơ theo quy trình của Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Bước 4. Cơ quan đăng ký kinh doanh xem xét hồ sơ

Sau khi tiếp nhận, cơ quan đăng ký kinh doanh kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ. Nếu hồ sơ chưa hợp lệ hoặc thông tin chưa thống nhất, cơ quan đăng ký kinh doanh thông báo nội dung cần sửa đổi, bổ sung theo quy định.

Người nộp hồ sơ có trách nhiệm hoàn thiện và gửi lại hồ sơ theo hướng dẫn. Việc sửa đổi cần bảo đảm thông tin thống nhất giữa giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp, điều lệ, giấy tờ pháp lý của nhà đầu tư và các tài liệu liên quan.

Bước 5. Nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Khi hồ sơ đáp ứng điều kiện, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp ERC cho doanh nghiệp. Nhà đầu tư cần kiểm tra những thông tin được ghi nhận, đặc biệt là tên, mã số doanh nghiệp, trụ sở, vốn điều lệ, chủ sở hữu hoặc thành viên và người đại diện theo pháp luật.

Kể từ ngày được cấp ERC, công ty được thành lập hợp pháp và thực hiện quyền, nghĩa vụ theo loại hình doanh nghiệp đã đăng ký. Tuy nhiên, việc triển khai dự án đầu tư hoặc hoạt động kinh doanh có điều kiện vẫn phải tuân thủ các quy định tương ứng.

6. Cơ quan có thẩm quyền và thời gian cấp ERC cho nhà đầu tư Nhật Bản

6.1. Cơ quan có thẩm quyền cấp ERC

Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính có thẩm quyền tiếp nhận và giải quyết hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp. Do đó, việc xác định cơ quan cấp ERC phụ thuộc vào địa chỉ trụ sở chính dự kiến của công ty, không phụ thuộc vào địa chỉ của nhà đầu tư tại Nhật Bản.

Ví dụ, doanh nghiệp Nhật Bản dự kiến thành lập công ty tại Hà Nội thì hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được giải quyết tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh có thẩm quyền tại Hà Nội.

Trường hợp dự kiến đặt trụ sở tại Bắc Ninh, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được thực hiện tại cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền tại Bắc Ninh.

Cần phân biệt cơ quan cấp ERC với cơ quan cấp IRC. Đối với dự án trong khu công nghiệp, IRC có thể thuộc thẩm quyền Ban quản lý, trong khi ERC vẫn được cấp theo thẩm quyền đăng ký doanh nghiệp.

6.2. Thời hạn cấp ERC

Theo pháp luật doanh nghiệp, thời hạn giải quyết hồ sơ đăng ký thành lập công ty thông thường là 03 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan đăng ký kinh doanh nhận hồ sơ hợp lệ.

Nếu hồ sơ chưa hợp lệ, cơ quan đăng ký kinh doanh thông báo nội dung cần sửa đổi, bổ sung trong thời hạn luật định.

Thời hạn 03 ngày làm việc là thời hạn xử lý hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, không bao gồm thời gian nhà đầu tư chuẩn bị tài liệu tại Nhật Bản, chứng nhận giấy tờ, dịch thuật hoặc hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu.

6.3. Có thể đăng ký thành lập công ty trực tuyến không?

Có. Nhà đầu tư có thể thực hiện đăng ký doanh nghiệp qua mạng thông tin điện tử theo Chương IV Nghị định 168/2025/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP.

Theo quy định mới, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp điện tử hoặc dữ liệu điện tử hợp lệ có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ bằng bản giấy.

Nhà đầu tư hoặc người được ủy quyền cần thực hiện việc đăng nhập, kê khai, gửi và xác thực hồ sơ theo quy định và chức năng của hệ thống.

Có thể tham khảo Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp để thực hiện thủ tục và sử dụng các biểu mẫu hiện hành.

7. Những lưu ý riêng khi thành lập công ty có vốn Nhật Bản

Bên cạnh hồ sơ và quy trình đăng ký doanh nghiệp, nhà đầu tư Nhật Bản cần đặc biệt chú ý tính hợp lệ của giấy tờ nước ngoài, tư cách đại diện và việc kê khai cơ cấu sở hữu.

7.1. Giấy tờ của doanh nghiệp Nhật Bản

Đối với nhà đầu tư là pháp nhân Nhật Bản, hồ sơ cần có tài liệu pháp lý của tổ chức theo quy định. Từ ngày 11/9/2026, Việt Nam áp dụng Công ước Apostille đối với giấy tờ công thuộc phạm vi Công ước.

Vì vậy, những giấy tờ công do cơ quan có thẩm quyền Nhật Bản cấp, đã được chứng nhận Apostille hợp lệ, có thể được sử dụng tại Việt Nam mà không cần thực hiện thêm thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự. Tuy nhiên, cần kiểm tra loại tài liệu, yêu cầu dịch thuật và những điều kiện sử dụng tại Việt Nam.

Đối với tài liệu không thuộc phạm vi áp dụng của Công ước, phải xem xét hình thức chứng nhận hoặc hợp pháp hóa phù hợp.

7.2. Xác định đúng nhà đầu tư và người đại diện theo ủy quyền

Một tập đoàn Nhật Bản có thể đầu tư trực tiếp từ công ty mẹ hoặc thông qua công ty con. Trong trường hợp này, hồ sơ ERC phải xác định chính xác tổ chức đứng tên là chủ sở hữu, thành viên hoặc cổ đông.

Không thể sử dụng giấy tờ của một pháp nhân Nhật Bản khác thay thế giấy tờ của chủ thể trực tiếp tham gia thành lập công ty. Ngoài ra, nếu thành viên hoặc cổ đông là tổ chức, cần xác định người đại diện theo ủy quyền và thẩm quyền đại diện theo quy định.

7.3. Kê khai thông tin chủ sở hữu hưởng lợi

Luật Doanh nghiệp đã được sửa đổi, bổ sung năm 2025 đặt ra yêu cầu về việc xác định, kê khai và lưu giữ thông tin chủ sở hữu hưởng lợi. Nghị định 296/2026/NĐ-CP tiếp tục sửa đổi, bổ sung các quy định về tiêu chí xác định và nội dung kê khai chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp Nhật Bản có nhiều tầng sở hữu, chẳng hạn công ty mẹ tại Nhật Bản sở hữu công ty con tại Singapore rồi công ty con này đầu tư vào Việt Nam, cần rà soát cơ cấu sở hữu và quyền kiểm soát để xác định thông tin theo quy định.

Việc kê khai phải phản ánh đúng tình trạng sở hữu và kiểm soát thực tế, không chỉ dựa vào tên pháp nhân trực tiếp đứng trong hồ sơ.

7.4. Thành lập công ty trước IRC không đồng nghĩa với được kinh doanh ngay

Trong trường hợp nhà đầu tư Nhật Bản lựa chọn đăng ký ERC trước IRC, doanh nghiệp phải thực hiện tiếp các thủ tục đầu tư theo Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Đối với dự án thuộc diện phải cấp IRC, việc thực hiện dự án phải tuân thủ nghĩa vụ cấp IRC trước khi triển khai theo pháp luật đầu tư.

Ngoài ra, doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề kinh doanh có điều kiện phải đáp ứng những điều kiện chuyên ngành tương ứng.

Do đó, nhà đầu tư cần xác định rõ ba thời điểm khác nhau: thời điểm doanh nghiệp được thành lập, thời điểm dự án được hoàn thành thủ tục đầu tư bắt buộc và thời điểm doanh nghiệp đáp ứng điều kiện để thực hiện hoạt động kinh doanh cụ thể.

8. Những công việc cần thực hiện sau khi được cấp ERC

Sau khi nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, công ty có vốn Nhật Bản cần tiếp tục thực hiện những nghĩa vụ theo pháp luật doanh nghiệp, đầu tư, thuế và các quy định liên quan.

8.1. Góp đủ vốn điều lệ theo quy định

Đối với công ty TNHH và công ty cổ phần, thời hạn góp vốn hoặc thanh toán cổ phần thông thường là 90 ngày kể từ ngày được cấp ERC, trừ các trường hợp và khoảng thời gian được pháp luật loại trừ hoặc quy định khác.

Nhà đầu tư Nhật Bản cần phân biệt nghĩa vụ góp vốn điều lệ với tiến độ góp vốn thực hiện dự án theo IRC. Việc thành lập công ty trước IRC không đương nhiên làm gia hạn thời hạn góp vốn điều lệ theo Luật Doanh nghiệp.

Đồng thời, việc chuyển vốn từ Nhật Bản vào Việt Nam phải tuân thủ pháp luật về quản lý ngoại hối và sử dụng tài khoản ngân hàng phù hợp.

8.2. Công bố thông tin và hoàn thiện tổ chức doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần thực hiện nghĩa vụ công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp theo quy định, tổ chức quản trị nội bộ và bảo đảm các điều kiện về trụ sở, người đại diện theo pháp luật. Đối với công ty do doanh nghiệp Nhật Bản sở hữu, cần thực hiện việc bổ nhiệm, ủy quyền và tổ chức bộ máy quản lý phù hợp với loại hình đã đăng ký.

8.3. Thực hiện nghĩa vụ thuế, kế toán

Doanh nghiệp cần thực hiện các công việc về đăng ký, kê khai thuế, kế toán, hóa đơn điện tử và những nghĩa vụ liên quan theo quy định. Tùy đặc điểm hoạt động, cần bố trí hệ thống kế toán, nhân sự phụ trách và quy trình chứng từ phù hợp ngay từ giai đoạn đầu.

8.4. Hoàn thành thủ tục đầu tư và giấy phép chuyên ngành

Đối với công ty thành lập trước IRC, phải tiếp tục hoàn thành thủ tục đăng ký dự án đầu tư trong thời hạn và điều kiện luật định.

Ngoài ra, tùy ngành nghề, doanh nghiệp có thể phải đáp ứng yêu cầu về giấy phép kinh doanh, phân phối hàng hóa, môi trường, xây dựng, phòng cháy chữa cháy hoặc những điều kiện chuyên ngành khác trước khi hoạt động.

Đặc biệt, đối với doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư xây dựng nhà máy, việc được cấp ERC mới chỉ là một bước trong quá trình triển khai dự án.

9. Câu hỏi thường gặp về thủ tục thành lập công ty của nhà đầu tư Nhật Bản

9.1. Nhà đầu tư Nhật Bản có thể thành lập công ty trước khi xin IRC không?

Có thể. Theo khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025 và Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh IRC nếu đáp ứng điều kiện luật định.

Trong trường hợp này, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp được áp dụng quy định mới tại khoản 6 Điều 24 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, được bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP.

9.2. Nhà đầu tư Nhật Bản có thể thành lập công ty TNHH một thành viên không?

Có. Cá nhân hoặc doanh nghiệp Nhật Bản có thể thành lập công ty TNHH một thành viên nếu đáp ứng các điều kiện pháp luật tương ứng. Việc được sở hữu toàn bộ vốn còn phụ thuộc vào ngành nghề và những hạn chế tiếp cận thị trường áp dụng.

9.3. Công ty có vốn Nhật Bản được cấp ERC trong bao lâu?

Thời hạn xem xét cấp ERC thông thường là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ. Thời gian này không bao gồm việc chuẩn bị, chứng nhận, dịch thuật tài liệu và sửa đổi hồ sơ nếu phát sinh.

9.4. Nhà đầu tư Nhật Bản có phải trực tiếp đến Việt Nam để đăng ký công ty không?

Không bắt buộc trong mọi trường hợp. Nhà đầu tư có thể ủy quyền hợp pháp cho cá nhân hoặc tổ chức thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp theo quy định. Tuy nhiên, một số công việc liên quan đến xác minh danh tính, tài khoản ngân hàng hoặc cư trú có thể yêu cầu sự tham gia trực tiếp của nhà đầu tư hoặc người đại diện.

9.5. Người đại diện theo pháp luật của công ty có vốn Nhật Bản có bắt buộc là người Việt Nam không?

Không. Người đại diện theo pháp luật có thể là người Nhật Bản hoặc người nước ngoài khác nếu đáp ứng điều kiện theo quy định. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải bảo đảm luôn có ít nhất một người đại diện theo pháp luật cư trú tại Việt Nam theo Luật Doanh nghiệp.

9.6. Công ty đã được cấp ERC có cần xin IRC nữa không?

Có, nếu dự án đầu tư thuộc diện phải cấp IRC. ERC không thay thế IRC. Trường hợp lựa chọn thành lập doanh nghiệp trước IRC, công ty phải tuân thủ thời hạn và điều kiện quy định tại Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP.

10. Enterlaw tư vấn thủ tục thành lập công ty cho nhà đầu tư Nhật Bản

Thủ tục thành lập công ty của nhà đầu tư Nhật Bản tại Việt Nam (ERC) cần được thực hiện trên cơ sở lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp, xác định đúng cơ cấu sở hữu, ngành nghề, vốn điều lệ, người đại diện và trình tự đăng ký doanh nghiệp theo pháp luật hiện hành. Đặc biệt, quy định cho phép thành lập công ty trước IRC từ năm 2026 tạo thêm sự lựa chọn nhưng cũng đòi hỏi nhà đầu tư tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ sau đăng ký.

Enterlaw cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư cho nhà đầu tư Nhật Bản tại Việt Nam, hỗ trợ Quý khách hàng lựa chọn phương án thành lập doanh nghiệp, rà soát điều kiện pháp lý, soạn thảo hồ sơ, đại diện thực hiện thủ tục đăng ký công ty và hướng dẫn các công việc sau khi được cấp ERC.

Đối với khách hàng có nhu cầu thực hiện trọn gói thủ tục thành lập, có thể tham khảo thêm dịch vụ thành lập công ty có vốn nước ngoài của Enterlaw để lựa chọn phạm vi hỗ trợ phù hợp.

Trân trọng cám ơn!

Hãy gọi ngay 0903298555 hoặc gửi câu hỏi tư vấn!

icon icon icon