Enterlaw.vn kính chào quý khách hàng và bạn đọc!
CÔNG TY LUẬT UY TÍN

Thủ tục xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) cho nhà đầu tư Nhật

Thứ Ba, 17/11/2026

Thủ tục xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) cho nhà đầu tư Nhật Bản là thủ tục pháp lý quan trọng khi cá nhân hoặc doanh nghiệp Nhật Bản thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam. Tùy tính chất dự án, nhà đầu tư phải xác định trường hợp có phải xin IRC hay không, chuẩn bị hồ sơ, lựa chọn cơ quan đăng ký đầu tư và thực hiện trình tự cấp giấy chứng nhận theo quy định.

Theo Luật Đầu tư 2025, nhà đầu tư nước ngoài có thể thành lập doanh nghiệp trước khi xin IRC trong những trường hợp đáp ứng quy định. Tuy nhiên, đối với dự án thuộc diện phải cấp IRC, việc thành lập doanh nghiệp không thay thế nghĩa vụ đăng ký đầu tư và không đồng nghĩa với việc được phép triển khai dự án ngay.

Bài viết dưới đây của Enterlaw.vn hướng dẫn những trường hợp phải xin IRC, hồ sơ, trình tự thực hiện trực tiếp và trực tuyến, cơ quan có thẩm quyền, thời gian giải quyết cùng những lưu ý riêng đối với nhà đầu tư Nhật Bản theo pháp luật hiện hành năm 2026.

1. Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) đối với nhà đầu tư Nhật Bản là gì?

Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) là văn bản bằng bản giấy hoặc bản điện tử ghi nhận thông tin đăng ký của nhà đầu tư về dự án đầu tư. Đây là khái niệm được quy định tại khoản 11 Điều 3 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15.

Đối với nhà đầu tư Nhật Bản, IRC ghi nhận những nội dung pháp lý quan trọng của dự án, là căn cứ để xác định phạm vi, quy mô và tiến độ đầu tư đã được đăng ký.

1.1. Những nội dung được ghi nhận trên IRC

Theo Điều 37 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư có những nội dung chủ yếu như tên dự án, nhà đầu tư, mã số dự án, địa điểm, mục tiêu, quy mô, vốn đầu tư, thời hạn và tiến độ thực hiện.

Ngoài ra, IRC còn ghi nhận các nội dung về ưu đãi, hỗ trợ đầu tư và những điều kiện đối với nhà đầu tư nếu có.

Ví dụ, một doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư xây dựng nhà máy linh kiện cơ khí tại khu công nghiệp ở Bắc Ninh có thể được cấp IRC ghi nhận mục tiêu sản xuất, địa điểm thực hiện, tổng vốn đầu tư, vốn góp và tiến độ triển khai dự án.

Những thông tin này cần phản ánh đúng phương án đầu tư thực tế, bởi việc thay đổi nội dung dự án về sau có thể phát sinh nghĩa vụ điều chỉnh IRC.

1.2. Phân biệt IRC với Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

IRC và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC) có bản chất và chức năng khác nhau.

IRC ghi nhận thông tin về dự án đầu tư, còn ERC ghi nhận việc thành lập và thông tin pháp lý của doanh nghiệp.

Nhà đầu tư Nhật Bản có thể lựa chọn thực hiện thủ tục cấp IRC trước hoặc thành lập tổ chức kinh tế trước theo các điều kiện luật định.

Vì vậy, không nên đồng nhất thủ tục xin IRC với thủ tục thành lập công ty. Hai thủ tục này sẽ được thực hiện theo trình tự phù hợp với từng dự án đầu tư.

2. Những trường hợp nhà đầu tư Nhật Bản phải xin IRC

Theo Điều 26 Luật Đầu tư 2025, nghĩa vụ cấp IRC được xác định trên cơ sở chủ thể thực hiện dự án và hình thức đầu tư.

Cần phân biệt những dự án bắt buộc phải cấp IRC với các hình thức đầu tư không thuộc diện phải thực hiện thủ tục này.

2.1. Dự án do cá nhân hoặc doanh nghiệp Nhật Bản trực tiếp đầu tư

Theo điểm a khoản 1 Điều 26 Luật Đầu tư 2025, dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài thuộc diện phải thực hiện thủ tục cấp IRC.

Do đó, cá nhân mang quốc tịch Nhật Bản hoặc doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Nhật Bản trực tiếp thực hiện dự án đầu tư tại Việt Nam phải xác định và thực hiện nghĩa vụ cấp IRC tương ứng.

Ví dụ, một doanh nghiệp Nhật Bản dự kiến đầu tư dự án sản xuất thiết bị điện tử tại Việt Nam cần thực hiện thủ tục đăng ký đầu tư theo quy định nếu trực tiếp đứng tên thực hiện dự án.

2.2. Dự án của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài

Theo điểm b khoản 1 Điều 26 Luật Đầu tư 2025, dự án của tổ chức kinh tế thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 20 của Luật cũng phải thực hiện thủ tục cấp IRC.

Vì vậy, khi một doanh nghiệp đã được thành lập tại Việt Nam tiếp tục triển khai dự án mới, cần xem xét cơ cấu sở hữu và tư cách của doanh nghiệp để xác định nghĩa vụ đăng ký đầu tư. Không thể mặc nhiên cho rằng doanh nghiệp đã có ERC thì mọi dự án mới đều được miễn IRC.

2.3. Trường hợp góp vốn, mua cổ phần trong doanh nghiệp Việt Nam

Theo điểm c khoản 2 Điều 26 Luật Đầu tư 2025, đầu tư theo hình thức góp vốn, mua cổ phần hoặc mua phần vốn góp của tổ chức kinh tế không thuộc diện phải xin IRC chỉ vì thực hiện giao dịch đó.

Tuy nhiên, giao dịch có thể thuộc trường hợp phải đăng ký mua vốn theo Điều 21 Luật Đầu tư và thực hiện thủ tục thay đổi đăng ký doanh nghiệp.

Ví dụ, công ty Nhật Bản mua 60% vốn điều lệ của một doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động. Việc mua vốn cần được xem xét theo thủ tục riêng, không đồng nghĩa với việc phải xin IRC cho giao dịch mua vốn.

Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp sau giao dịch thực hiện dự án đầu tư mới, cần đánh giá độc lập nghĩa vụ cấp IRC đối với dự án đó.

2.4. Trường hợp cấp IRC theo nhu cầu

Khoản 4 Điều 26 Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư có nhu cầu được cấp IRC đối với dự án thuộc điểm a và điểm b khoản 2 của Điều này, mặc dù dự án không thuộc diện bắt buộc phải cấp.

Trường hợp này cần phân biệt với các dự án bắt buộc đăng ký đầu tư của nhà đầu tư Nhật Bản. Do đó, trước khi thực hiện thủ tục, nhà đầu tư cần xác định chính xác tư cách pháp lý, hình thức đầu tư và tính chất dự án.

Đối với khách hàng đang cân nhắc phương án đầu tư, Enterlaw cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư cho nhà đầu tư Nhật Bản tại Việt Nam, hỗ trợ đánh giá nghĩa vụ đăng ký đầu tư và lựa chọn trình tự phù hợp.

3. Hồ sơ xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho nhà đầu tư Nhật Bản

Hồ sơ đề nghị cấp IRC phụ thuộc vào việc dự án có thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư hay không, nhà đầu tư là cá nhân hay tổ chức và đặc điểm của dự án.

Đối với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, khoản 1 Điều 39 Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định nhà đầu tư nộp 01 bộ hồ sơ gồm những nội dung được dẫn chiếu tại khoản 1 Điều 32 của Nghị định.

3.1. Thành phần hồ sơ cơ bản

STT Thành phần hồ sơ Nội dung cần lưu ý
1 Văn bản đề nghị thực hiện dự án đầu tư Thể hiện đề nghị và cam kết theo quy định
2 Tài liệu pháp lý của nhà đầu tư Hộ chiếu đối với cá nhân; giấy tờ thành lập hoặc tài liệu tương đương đối với tổ chức
3 Tài liệu chứng minh năng lực tài chính Báo cáo tài chính, cam kết hỗ trợ vốn, bảo lãnh hoặc tài liệu phù hợp
4 Đề xuất dự án đầu tư Mục tiêu, quy mô, vốn, địa điểm, thời hạn, tiến độ và những nội dung liên quan
5 Tài liệu về địa điểm, quyền sử dụng đất Cung cấp theo tính chất dự án và quy định áp dụng
6 Tài liệu về công nghệ, môi trường hoặc lĩnh vực chuyên ngành Áp dụng khi dự án thuộc trường hợp pháp luật yêu cầu
7 Hợp đồng BCC hoặc tài liệu đặc thù khác Áp dụng đối với hình thức, loại dự án tương ứng

 

Thành phần cụ thể cần được xác định theo khoản 1 Điều 32 Nghị định 96/2026/NĐ-CP và yêu cầu pháp lý của dự án. Không phải tất cả những tài liệu nêu trên đều là thành phần bắt buộc giống nhau đối với mọi hồ sơ.

3.2. Tài liệu đối với cá nhân Nhật Bản

Đối với nhà đầu tư cá nhân, cần xác định tư cách pháp lý thông qua hộ chiếu và những thông tin có liên quan. Ngoài ra, tùy quy mô và hình thức đầu tư, cá nhân cần chuẩn bị tài liệu chứng minh năng lực tài chính, đề xuất dự án và những giấy tờ khác theo quy định.

Thông tin về nhà đầu tư phải được kê khai thống nhất giữa các tài liệu để hạn chế việc phải giải trình hoặc sửa đổi hồ sơ.

3.3. Tài liệu đối với doanh nghiệp Nhật Bản

Đối với doanh nghiệp Nhật Bản, hồ sơ cần xác định rõ pháp nhân trực tiếp đầu tư, người đại diện hoặc người được ủy quyền và năng lực thực hiện dự án. Những tài liệu có thể liên quan gồm giấy tờ chứng minh tư cách pháp nhân, báo cáo tài chính, quyết định đầu tư hoặc văn bản ủy quyền tùy trường hợp.

Nếu một tập đoàn Nhật Bản thực hiện đầu tư thông qua công ty con tại Singapore hoặc quốc gia khác, hồ sơ phải được chuẩn bị phù hợp với pháp nhân trực tiếp đứng tên dự án.

3.4. Trường hợp dự án đã triển khai hoạt động

Khoản 2 Điều 39 Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định đối với dự án đã triển khai hoạt động thuộc trường hợp áp dụng điều khoản này, nhà đầu tư nộp hồ sơ theo khoản 1 Điều 39, trong đó đề xuất dự án đầu tư được thay bằng báo cáo tình hình thực hiện dự án, tính từ thời điểm triển khai đến thời điểm đề nghị cấp IRC.

Đây là trường hợp có yêu cầu hồ sơ riêng, cần được xác định theo tình trạng pháp lý thực tế của dự án. Quy định này không được hiểu là cho phép nhà đầu tư tự ý triển khai dự án thuộc diện bắt buộc phải có IRC trước khi hoàn thành thủ tục.

4. Trình tự xin IRC đối với dự án không phải chấp thuận chủ trương đầu tư

Theo Điều 39 và các Điều 41–43 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư được thực hiện theo trình tự cấp IRC thông thường. Nhà đầu tư có thể lựa chọn hình thức nộp hồ sơ giấy hoặc trực tuyến theo quy định.

4.1. Bước 1: Xác định dự án và điều kiện cấp IRC

Nhà đầu tư Nhật Bản cần xác định mục tiêu, ngành nghề, địa điểm, quy mô vốn, thời hạn và tiến độ dự án. Đồng thời, rà soát các điều kiện cơ quan đăng ký đầu tư xem xét khi cấp IRC theo khoản 3 Điều 39 Nghị định 96/2026/NĐ-CP.

Các điều kiện quan trọng gồm dự án không thuộc ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh, có địa điểm phù hợp, đáp ứng yêu cầu về quy hoạch, điều kiện tiếp cận thị trường và những yêu cầu khác nếu áp dụng.

Ví dụ, một công ty Nhật Bản muốn đầu tư nhà máy sản xuất linh kiện điện tử tại khu công nghiệp cần xác định ngành nghề, địa điểm và tính phù hợp của dự án trước khi chuẩn bị hồ sơ đăng ký đầu tư.

4.2. Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ đề nghị cấp IRC

Nhà đầu tư chuẩn bị hồ sơ theo khoản 1 Điều 39 và khoản 1 Điều 32 Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Đặc biệt, những thông tin về nhà đầu tư, vốn, địa điểm, mục tiêu và tiến độ dự án phải thống nhất giữa các tài liệu.

Đối với hồ sơ có giấy tờ được cấp tại Nhật Bản, cần kiểm tra yêu cầu về Apostille, dịch thuật và hình thức sử dụng tài liệu tại Việt Nam.

4.3. Bước 3: Kê khai thông tin trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư

Theo Điều 41 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, trước khi thực hiện thủ tục cấp IRC, nhà đầu tư kê khai trực tuyến các thông tin về dự án trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư.

Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày kê khai, nhà đầu tư nộp hồ sơ cho cơ quan đăng ký đầu tư. Quá thời hạn này mà cơ quan đăng ký đầu tư không nhận được hồ sơ, thông tin kê khai trực tuyến không còn hiệu lực. Đây là thời hạn liên quan đến hiệu lực của việc kê khai, không phải thời hạn giải quyết hồ sơ cấp IRC.

4.4. Bước 4: Nộp hồ sơ và lựa chọn phương thức trực tuyến

Theo Điều 42 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, đối với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư được lựa chọn nộp hồ sơ giấy hoặc hồ sơ trực tuyến. Trường hợp nộp trực tuyến, có hai phương thức:

- Nộp hồ sơ có sử dụng chữ ký số: Nhà đầu tư đăng ký tài khoản trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư, kê khai thông tin và tải các văn bản điện tử đã được ký số. Sau khi hồ sơ được gửi, nhà đầu tư nhận giấy biên nhận thông qua Hệ thống.

Nếu hồ sơ chưa hợp lệ hoặc cần làm rõ, cơ quan đăng ký đầu tư thông báo để nhà đầu tư hoàn thiện theo quy định. Nếu hồ sơ hợp lệ và dự án đáp ứng điều kiện, cơ quan có thẩm quyền cấp IRC trong thời hạn luật định.

- Nộp hồ sơ không sử dụng chữ ký số: Nhà đầu tư kê khai thông tin, tải hồ sơ điện tử và gửi qua Hệ thống. Khi hồ sơ đủ điều kiện, cơ quan đăng ký đầu tư thông báo để nhà đầu tư nộp bộ hồ sơ giấy kèm giấy biên nhận nhằm đối chiếu.

Theo điểm e khoản 2 Điều 43 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, nếu quá 30 ngày kể từ ngày gửi thông báo đủ điều kiện mà cơ quan đăng ký đầu tư không nhận được hồ sơ giấy để đối chiếu, hồ sơ đăng ký điện tử không còn hiệu lực.

Thời gian nhà đầu tư nộp hồ sơ giấy để đối chiếu không được tính vào thời hạn giải quyết theo quy định. Vì vậy, nhà đầu tư cần phân biệt việc kê khai thông tin trực tuyến, nộp hồ sơ điện tử và nghĩa vụ đối chiếu hồ sơ giấy, tránh bỏ lỡ những mốc thời gian quan trọng.

4.5. Bước 5: Nhận và kiểm tra Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư

Sau khi hồ sơ hợp lệ và dự án đáp ứng các điều kiện, cơ quan đăng ký đầu tư cấp IRC theo quy định. Nhà đầu tư cần kiểm tra chính xác thông tin ghi trên IRC, đặc biệt là tên dự án, nhà đầu tư, mục tiêu, địa điểm, vốn, thời hạn và tiến độ thực hiện.

Nếu phát hiện sai sót, cần đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý, hiệu đính theo quy định trước khi sử dụng giấy chứng nhận để triển khai những công việc tiếp theo.

5. Thủ tục cấp IRC đối với dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư

Đối với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, trình tự cấp IRC được thực hiện theo Điều 38 Nghị định 96/2026/NĐ-CP.

Cần phân biệt các trường hợp có quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư với những trường hợp nhà đầu tư được lựa chọn hoặc chấp thuận theo thủ tục riêng.

5.1. Dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư

Theo điểm a khoản 1 Điều 38 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, cơ quan đăng ký đầu tư căn cứ quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư để cấp IRC trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định.

Trường hợp điều chỉnh chủ trương đầu tư đồng thời điều chỉnh IRC được thực hiện theo quy định tương ứng. Cần lưu ý rằng 05 ngày làm việc chỉ là thời hạn thực hiện thủ tục cấp IRC sau khi có căn cứ pháp lý phù hợp, không phải tổng thời gian thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư.

5.2. Dự án được lựa chọn hoặc chấp thuận nhà đầu tư theo thủ tục riêng

Đối với dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và nhà đầu tư trúng đấu giá, trúng thầu, hoặc dự án thuộc diện chấp thuận nhà đầu tư theo khoản 3 Điều 23 Luật Đầu tư 2025, thủ tục cấp IRC được thực hiện theo khoản 2 Điều 38 Nghị định 96/2026/NĐ-CP.

Nhà đầu tư nộp văn bản đề nghị cấp IRC cho cơ quan đăng ký đầu tư. Thời hạn cấp IRC đối với trường hợp thuộc phạm vi điều khoản này là 05 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan đăng ký đầu tư nhận được văn bản đề nghị.

5.3. Trường hợp Ban quản lý khu kinh tế chấp thuận nhà đầu tư

Theo khoản 3 Điều 38 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, đối với dự án thuộc trường hợp Ban quản lý khu kinh tế chấp thuận nhà đầu tư, Ban quản lý quyết định chấp thuận nhà đầu tư đồng thời với việc cấp IRC. Đây là trường hợp đặc thù, không nên áp dụng máy móc trình tự cấp IRC của dự án thông thường.

5.4. Trường hợp dự án không bắt buộc cấp IRC nhưng có nhu cầu

Khoản 4 Điều 38 Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định thủ tục cấp IRC theo nhu cầu đối với dự án không thuộc diện bắt buộc cấp IRC trong phạm vi áp dụng. Nhà đầu tư nộp văn bản đề nghị kèm các thông tin, tài liệu về quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc chấp thuận nhà đầu tư nếu có.

Cơ quan đăng ký đầu tư thực hiện việc cấp IRC trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị theo quy định. Như vậy, khi thực hiện dự án đã được chấp thuận chủ trương, nhà đầu tư Nhật Bản cần xác định đúng trường hợp pháp lý trước khi áp dụng trình tự cấp IRC.

6. Cơ quan có thẩm quyền và thời hạn cấp IRC cho nhà đầu tư Nhật Bản

Thẩm quyền cấp IRC được xác định theo Điều 27 Luật Đầu tư 2025 và Điều 36 Nghị định 96/2026/NĐ-CP.

6.1. Cơ quan có thẩm quyền cấp IRC

Địa điểm, tính chất dự án Cơ quan đăng ký đầu tư
Dự án trong khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu kinh tế thuộc phạm vi quản lý Ban quản lý có thẩm quyền theo quy định
Dự án ngoài các khu nêu trên Sở Tài chính
Dự án thực hiện tại từ hai đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên Sở Tài chính được xác định theo Điều 36 Nghị định 96/2026/NĐ-CP
Dự án trong khu chưa thành lập Ban quản lý có thẩm quyền hoặc không thuộc phạm vi quản lý của Ban quản lý Sở Tài chính có thẩm quyền theo quy định
Dự án đồng thời trong và ngoài các khu Xác định theo địa điểm đặt hoặc dự kiến đặt văn phòng điều hành dự án và quy định tại khoản 4 Điều 36

 

Ví dụ, một doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư dự án sản xuất trong khu công nghiệp ở Bắc Ninh có thể thuộc thẩm quyền giải quyết của Ban quản lý khu công nghiệp. Trong khi đó, dự án dịch vụ công nghệ thông tin thực hiện ngoài khu công nghiệp tại Hà Nội thường thuộc thẩm quyền cấp IRC của Sở Tài chính theo quy định.

Đối với dự án thực hiện ở nhiều địa phương hoặc vừa trong vừa ngoài khu công nghiệp, cần xác định cụ thể cơ quan tiếp nhận, không mặc nhiên lựa chọn theo nơi đặt trụ sở chính của doanh nghiệp.

6.2. Thời hạn cấp IRC

Trường hợp Thời hạn giải quyết
Dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, khi dự án đáp ứng điều kiện
Dự án được chấp thuận chủ trương đồng thời chấp thuận nhà đầu tư, thuộc diện cấp IRC 05 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan đăng ký đầu tư nhận được quyết định theo quy định
Dự án thuộc khoản 2 Điều 38 Nghị định 96/2026/NĐ-CP 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận văn bản đề nghị
Dự án không bắt buộc cấp IRC nhưng đề nghị cấp theo khoản 4 Điều 38 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận văn bản đề nghị theo quy định

 

Thời gian nêu trên không bao gồm thời gian chuẩn bị hồ sơ, dịch thuật, chứng nhận giấy tờ, sửa đổi hồ sơ hoặc thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư. Đối với hồ sơ trực tuyến không sử dụng chữ ký số, thời gian nộp hồ sơ giấy để đối chiếu cũng phải được tính riêng theo quy định.

Do đó, nhà đầu tư không nên sử dụng thời hạn giải quyết của cơ quan nhà nước như một cam kết về tổng thời gian hoàn thành toàn bộ công việc chuẩn bị và cấp phép dự án.

7. Những lưu ý pháp lý khi nhà đầu tư Nhật Bản xin IRC

Bên cạnh việc thực hiện đúng hồ sơ và trình tự, nhà đầu tư Nhật Bản cần chú trọng một số vấn đề có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tính hợp lệ của hồ sơ và khả năng triển khai dự án.

7.1. Cập nhật cơ chế Apostille đối với giấy tờ Nhật Bản

Từ ngày 11/9/2026, Công ước Apostille có hiệu lực đối với Việt Nam. Theo thông báo của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, giấy tờ công do cơ quan có thẩm quyền Nhật Bản cấp và thuộc phạm vi Công ước có thể sử dụng chứng nhận Apostille hợp lệ thay cho thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Apostille chỉ xác nhận nguồn gốc giấy tờ công, không xác nhận nội dung của giấy tờ.

Những tài liệu không thuộc phạm vi Công ước có thể vẫn phải thực hiện thủ tục chứng nhận hoặc hợp pháp hóa tương ứng. Tài liệu bằng tiếng Nhật cũng phải đáp ứng yêu cầu dịch thuật để sử dụng tại Việt Nam.

Đối với giấy tờ đã được hợp pháp hóa lãnh sự hợp lệ trước ngày 11/9/2026, không mặc nhiên phải thực hiện lại chứng nhận Apostille.

Nhà đầu tư có thể tham khảo thông báo chính thức của Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka.

7.2. Trường hợp thành lập doanh nghiệp trước khi xin IRC

Theo khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025 và Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, nhà đầu tư nước ngoài có thể thành lập tổ chức kinh tế trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh IRC theo điều kiện luật định.

Đối với trường hợp thành lập tổ chức kinh tế theo cơ chế này, khoản 4 Điều 72 quy định thời hạn 12 tháng kể từ ngày thành lập để hoàn thành thủ tục cấp IRC thực hiện dự án phù hợp với ngành nghề kinh doanh.

Tổ chức kinh tế chỉ được thực hiện dự án sau khi hoàn thành thủ tục cấp hoặc điều chỉnh IRC theo quy định. Đồng thời, việc bổ sung những ngành nghề đầu tư kinh doanh khác phải tuân thủ giới hạn được quy định tại điều khoản này.

Như vậy, thành lập công ty trước khi xin IRC là sự thay đổi về trình tự thủ tục, không phải sự miễn trừ nghĩa vụ đăng ký đầu tư.

7.3. Không tự ý triển khai dự án trước khi hoàn thành thủ tục bắt buộc

Khoản 2 Điều 39 Nghị định 96/2026/NĐ-CP có quy định về hồ sơ đối với dự án đã triển khai hoạt động. Tuy nhiên, nhà đầu tư không nên hiểu đây là quyền được triển khai dự án trước khi xin IRC trong mọi trường hợp.

Đối với dự án thuộc diện bắt buộc cấp IRC, nghĩa vụ hoàn thành thủ tục trước khi thực hiện dự án phải được xem xét theo Điều 29 Luật Đầu tư 2025 và các quy định liên quan.

Nếu dự án đã triển khai nhưng chưa có IRC, cần rà soát tình trạng pháp lý, các giấy phép đã có và quy định áp dụng đối với dự án cụ thể trước khi đề xuất phương án xử lý.

7.4. Lưu ý về thủ tục đầu tư đặc biệt

Điều 28 Luật Đầu tư 2025 và các Điều 46, 47 Nghị định 96/2026/NĐ-CP quy định cơ chế thủ tục đầu tư đặc biệt đối với những dự án đáp ứng điều kiện.

Cơ chế này có thể được lựa chọn đối với một số dự án tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung và những địa bàn, khu chức năng thuộc phạm vi luật định.

Đối với dự án đủ điều kiện và được lựa chọn áp dụng, trình tự cấp IRC và các thủ tục liên quan được thực hiện theo cơ chế riêng. Tuy nhiên, cơ chế thủ tục đặc biệt không đồng nghĩa với việc nhà đầu tư được miễn trách nhiệm đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn về xây dựng, môi trường, phòng cháy chữa cháy và các nghĩa vụ pháp lý tương ứng.

Đối với dự án sản xuất có quy mô lớn hoặc nhiều thủ tục chuyên ngành, nhà đầu tư có thể tham khảo dịch vụ tư vấn dự án đầu tư của Enterlaw để được đánh giá phương án phù hợp trước khi thực hiện.

8. Câu hỏi thường gặp về thủ tục xin IRC cho nhà đầu tư Nhật Bản

8.1. Nhà đầu tư Nhật Bản đang ở Nhật có thể ủy quyền thực hiện thủ tục xin IRC không?

Có. Nhà đầu tư có thể ủy quyền hợp pháp cho cá nhân hoặc tổ chức thực hiện những công việc được pháp luật cho phép. Theo khoản 4 Điều 42 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, khi ủy quyền thực hiện thủ tục đầu tư, hồ sơ phải kèm giấy tờ ủy quyền và giấy tờ pháp lý của bên được ủy quyền. Tùy loại giấy tờ và hình thức ký, nhà đầu tư cần đáp ứng yêu cầu về chứng nhận, dịch thuật và những điều kiện liên quan.

8.2. Có bắt buộc phải nộp hồ sơ IRC trực tiếp bằng giấy không?

Không bắt buộc trong mọi trường hợp. Đối với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư có thể lựa chọn nộp hồ sơ giấy hoặc nộp trực tuyến theo quy định. Tuy nhiên, nếu nộp trực tuyến không sử dụng chữ ký số, nhà đầu tư phải thực hiện nghĩa vụ nộp hồ sơ giấy để đối chiếu khi cơ quan đăng ký đầu tư thông báo đủ điều kiện.

8.3. Dự án thực hiện tại nhiều tỉnh thì nộp hồ sơ ở đâu?

Theo Điều 36 và khoản 1 Điều 39 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, đối với dự án thực hiện tại từ hai tỉnh trở lên, thẩm quyền và địa điểm nộp hồ sơ được xác định theo quy định dành cho dự án nhiều địa phương.

Nhà đầu tư cần xác định nơi thực hiện dự án và địa điểm đặt hoặc dự kiến đặt văn phòng điều hành để lựa chọn cơ quan tiếp nhận phù hợp.

8.4. Giấy tờ doanh nghiệp Nhật Bản đã có Apostille có cần hợp pháp hóa lãnh sự nữa không?

Đối với giấy tờ công thuộc phạm vi áp dụng của Công ước Apostille, đã được cơ quan có thẩm quyền Nhật Bản chứng nhận Apostille hợp lệ, không phải tiếp tục hợp pháp hóa lãnh sự để sử dụng tại Việt Nam. Tuy nhiên, yêu cầu dịch thuật và các điều kiện về giá trị sử dụng tài liệu vẫn phải được đáp ứng theo quy định.

8.5. Sau khi được cấp IRC, nhà đầu tư Nhật Bản có được triển khai nhà máy ngay không?

Không nhất thiết. Đối với dự án sản xuất, nhà đầu tư có thể còn phải thực hiện hoặc hoàn thành những nghĩa vụ liên quan đến đất đai, môi trường, xây dựng, phòng cháy chữa cháy và các điều kiện khác theo quy định áp dụng. IRC không phải giấy phép thay thế tất cả các chấp thuận hoặc nghĩa vụ chuyên ngành.

8.6. Trường hợp hồ sơ IRC bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung thì phải làm thế nào?

Nhà đầu tư cần rà soát nội dung thông báo của cơ quan đăng ký đầu tư, xác định chính xác tài liệu hoặc thông tin cần sửa đổi và hoàn thiện hồ sơ trong phạm vi yêu cầu hợp lệ.

Đặc biệt, những nội dung về địa điểm, vốn, mục tiêu, tiến độ và điều kiện tiếp cận thị trường cần được giải trình thống nhất với phương án đầu tư thực tế. Đối với hồ sơ nộp trực tuyến, việc bổ sung được thực hiện theo trình tự tương ứng trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư.

9. Enterlaw tư vấn thủ tục xin IRC cho nhà đầu tư Nhật Bản

Thủ tục xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) cho nhà đầu tư Nhật Bản cần được thực hiện trên cơ sở xác định đúng chủ thể đầu tư, mục tiêu, ngành nghề, địa điểm, vốn và trình tự pháp lý của dự án. Việc chuẩn bị hồ sơ chính xác ngay từ đầu giúp nhà đầu tư hạn chế những vướng mắc trong quá trình giải quyết và chủ động triển khai hoạt động tại Việt Nam.

Enterlaw cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư cho nhà đầu tư Nhật Bản tại Việt Nam, hỗ trợ Quý khách hàng rà soát nghĩa vụ xin IRC, tư vấn phương án đầu tư, chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục tại cơ quan có thẩm quyền. Đối với những dự án sản xuất hoặc có yêu cầu chuyên ngành, luật sư và chuyên viên pháp lý của Enterlaw còn hỗ trợ đánh giá các công việc cần hoàn thành để dự án được triển khai đúng quy định.

Quý khách hàng có thể tham khảo thêm dịch vụ xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) hoặc liên hệ Enterlaw để được tư vấn theo tình trạng thực tế của dự án.

Enterlaw.vn - Trọng luật, thấu tình.

Hãy gọi ngay 0903298555 hoặc gửi câu hỏi tư vấn!

icon icon icon