Công ty du lịch là gì là câu hỏi được nhiều cá nhân, doanh nghiệp quan tâm khi có ý định kinh doanh trong lĩnh vực du lịch, tổ chức tour hoặc cung cấp các dịch vụ liên quan. Trên thực tế, “công ty du lịch” là cách gọi rất phổ biến, nhưng không phải là một loại hình doanh nghiệp riêng được quy định trong pháp luật về doanh nghiệp.
Một công ty du lịch có thể hoạt động trong nhiều lĩnh vực như kinh doanh lữ hành, đại lý du lịch, vận chuyển khách du lịch, lưu trú, tổ chức sự kiện hoặc các dịch vụ hỗ trợ khác. Tùy từng hoạt động, doanh nghiệp có thể chỉ cần đăng ký ngành, nghề kinh doanh hoặc phải đáp ứng thêm các điều kiện, giấy phép chuyên ngành.
Trong bài viết này, Enterlaw sẽ giúp bạn hiểu rõ công ty du lịch là gì, được kinh doanh những hoạt động nào, có phải xin giấy phép lữ hành hay không và những vấn đề cần lưu ý khi thành lập và hoạt động.
1. Công ty du lịch là gì?
Pháp luật hiện hành không quy định một loại hình doanh nghiệp riêng có tên gọi pháp lý là “công ty du lịch”. Đây chủ yếu là cách gọi thông dụng đối với doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật về doanh nghiệp và hoạt động trong một hoặc nhiều lĩnh vực liên quan đến du lịch.
Tùy vào số lượng thành viên, nhu cầu quản trị và định hướng phát triển, nhà đầu tư có thể lựa chọn thành lập công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần hoặc loại hình doanh nghiệp phù hợp khác; sau đó đăng ký các ngành, nghề tương ứng với hoạt động du lịch dự kiến thực hiện.
Có thể hiểu một cách đơn giản:
Công ty du lịch là doanh nghiệp được thành lập hợp pháp và thực hiện một hoặc nhiều hoạt động kinh doanh liên quan đến lĩnh vực du lịch.
Công ty có thể chuyên tổ chức tour, làm đại lý du lịch, cung cấp dịch vụ lưu trú, vận chuyển hoặc kết hợp nhiều dịch vụ khác nhau.
| Khái niệm | Cách hiểu |
|---|---|
| Công ty du lịch | Cách gọi phổ biến đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch |
| Doanh nghiệp lữ hành | Doanh nghiệp thực hiện hoạt động kinh doanh dịch vụ lữ hành |
| Kinh doanh lữ hành | Xây dựng, bán và tổ chức thực hiện toàn bộ hoặc một phần chương trình du lịch cho khách |
| Đại lý du lịch | Tổ chức, cá nhân nhận bán chương trình du lịch của doanh nghiệp lữ hành để hưởng hoa hồng |
Việc phân biệt các khái niệm trên rất quan trọng bởi không phải cứ thành lập công ty có ngành nghề liên quan đến du lịch là doanh nghiệp được phép thực hiện tất cả các hoạt động trong lĩnh vực này.
Trường hợp doanh nghiệp trực tiếp xây dựng, bán và tổ chức chương trình du lịch, bạn có thể tìm hiểu thêm bài viết Kinh doanh lữ hành là gì? để hiểu rõ bản chất và phạm vi của hoạt động này.
2. Công ty du lịch có phải là doanh nghiệp kinh doanh lữ hành không?
Không phải mọi công ty du lịch đều là doanh nghiệp kinh doanh lữ hành.
Công ty du lịch là khái niệm có phạm vi rộng. Một doanh nghiệp có thể hoạt động trong lĩnh vực lưu trú, vận chuyển, tổ chức sự kiện, đại lý du lịch hoặc các dịch vụ phục vụ khách du lịch mà không trực tiếp xây dựng và tổ chức chương trình du lịch.
Trong khi đó, theo khoản 9 Điều 3 Luật Du lịch 2017, kinh doanh dịch vụ lữ hành là việc xây dựng, bán và tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách du lịch.
Ví dụ:
Công ty A làm đại lý bán chương trình du lịch của các doanh nghiệp lữ hành khác và hưởng hoa hồng. Công ty A hoạt động trong lĩnh vực du lịch nhưng không vì thế mà trở thành doanh nghiệp trực tiếp kinh doanh dịch vụ lữ hành.
Ngược lại, Công ty B tự xây dựng chương trình Hà Nội – Hạ Long – Ninh Bình, bán chương trình cho khách và trực tiếp tổ chức thực hiện. Hoạt động này thuộc kinh doanh dịch vụ lữ hành và doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện pháp luật tương ứng.
Như vậy, việc một doanh nghiệp có phải là doanh nghiệp kinh doanh lữ hành hay không cần căn cứ vào hoạt động thực tế, chứ không chỉ căn cứ vào tên doanh nghiệp có chữ “du lịch” hoặc ngành, nghề đã đăng ký.
3. Công ty du lịch có thể kinh doanh những hoạt động nào?
Phạm vi hoạt động của một công ty du lịch có thể khá rộng. Tùy vào định hướng, nguồn lực và điều kiện pháp lý, doanh nghiệp có thể lựa chọn một hoặc kết hợp nhiều hoạt động.
- Kinh doanh dịch vụ lữ hành: Doanh nghiệp xây dựng, bán và tổ chức thực hiện các chương trình du lịch nội địa hoặc quốc tế. Đây là hoạt động kinh doanh có điều kiện và doanh nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu pháp luật tương ứng.
- Đại lý du lịch: Doanh nghiệp nhận bán chương trình du lịch của doanh nghiệp kinh doanh lữ hành cho khách và hưởng hoa hồng theo hợp đồng đại lý.
- Dịch vụ lưu trú du lịch: Doanh nghiệp có thể kinh doanh khách sạn, biệt thự du lịch, căn hộ du lịch hoặc các loại hình cơ sở lưu trú khác khi đáp ứng điều kiện theo quy định.
- Vận chuyển khách du lịch: Cung cấp phương tiện và dịch vụ vận chuyển phục vụ khách du lịch. Hoạt động này còn chịu sự điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành về giao thông vận tải.
- Tổ chức sự kiện và các dịch vụ hỗ trợ du lịch: Công ty có thể tổ chức hội nghị, hội thảo, chương trình trải nghiệm, sự kiện doanh nghiệp, MICE hoặc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ khác.
Như vậy, một công ty du lịch có thể xây dựng hệ sinh thái gồm nhiều sản phẩm, dịch vụ khác nhau. Tuy nhiên, đối với các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, đăng ký ngành nghề không thay thế cho việc đáp ứng điều kiện hoặc giấy phép chuyên ngành.
Nếu doanh nghiệp lựa chọn tổ chức tour, có thể tham khảo thêm Dịch vụ xin Giấy phép kinh doanh lữ hành để hiểu rõ hơn các yêu cầu pháp lý trước khi hoạt động.
4. Các loại hình công ty du lịch phổ biến
Xét dưới góc độ pháp luật doanh nghiệp, công ty du lịch không phải một loại hình doanh nghiệp riêng. Nhà đầu tư vẫn phải lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp với số lượng người tham gia, cơ chế quản trị và kế hoạch phát triển.
Trong thực tế, ba loại hình thường được lựa chọn gồm:
- Công ty TNHH một thành viên: Phù hợp khi doanh nghiệp do một cá nhân hoặc một tổ chức làm chủ sở hữu. Cơ cấu quản lý tương đối gọn và chủ sở hữu dễ kiểm soát hoạt động.
- Công ty TNHH hai thành viên trở lên: Phù hợp khi có từ hai nhà đầu tư cùng góp vốn và mong muốn duy trì cơ chế quản lý tương đối chặt chẽ giữa các thành viên.
- Công ty cổ phần: Phù hợp với doanh nghiệp có nhiều nhà đầu tư hoặc có định hướng huy động vốn, mở rộng quy mô trong tương lai.
Việc lựa chọn loại hình không nên chỉ dựa vào quy mô hiện tại mà cần cân nhắc số lượng người góp vốn, cơ chế quản trị, khả năng huy động vốn và chiến lược phát triển lâu dài của công ty.
5. Tiềm năng phát triển của công ty du lịch tại Việt Nam
Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển ngành du lịch và tạo cơ hội cho các doanh nghiệp tham gia thị trường.
Thứ nhất, lợi thế về tự nhiên và văn hóa. Việt Nam có đường bờ biển dài, nhiều danh lam thắng cảnh, di sản văn hóa, hệ sinh thái đa dạng và nền ẩm thực phong phú. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng để xây dựng nhiều sản phẩm du lịch khác nhau.
Thứ hai, nhu cầu xã hội ngày càng lớn. Khi đời sống được nâng cao, du lịch ngày càng trở thành nhu cầu phổ biến của người dân. Bên cạnh thị trường nội địa, lượng khách quốc tế cũng tạo ra cơ hội phát triển cho các doanh nghiệp khai thác hoạt động lữ hành quốc tế và các dịch vụ liên quan.
Thứ ba, môi trường chính trị – xã hội và định hướng phát triển du lịch ổn định. Việt Nam có lợi thế về sự ổn định chính trị – xã hội, đồng thời du lịch được xác định là một ngành kinh tế quan trọng và được Nhà nước quan tâm phát triển.
Thứ tư, hệ thống dịch vụ hỗ trợ ngày càng hoàn thiện. Hạ tầng giao thông, hàng không, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, thanh toán điện tử và các nền tảng công nghệ giúp doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc xây dựng, quảng bá và cung cấp sản phẩm du lịch.
Tuy nhiên, đây cũng là thị trường có mức độ cạnh tranh cao. Muốn phát triển bền vững, công ty du lịch cần kết hợp giữa sản phẩm phù hợp, chất lượng dịch vụ, thương hiệu, công nghệ và việc tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật.
6. Điều kiện thành lập công ty du lịch
Cần phân biệt điều kiện để thành lập công ty với điều kiện để thực hiện một hoạt động kinh doanh du lịch cụ thể. Về đăng ký doanh nghiệp, nhà đầu tư cần xác định các nội dung cơ bản như:
- Loại hình doanh nghiệp + tên công ty;
- Địa chỉ trụ sở;
- Ngành, nghề kinh doanh và vốn điều lệ;
- Thành viên hoặc cổ đông và người đại diện theo pháp luật.
Sau khi hồ sơ đáp ứng các điều kiện theo pháp luật về đăng ký doanh nghiệp, công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Tuy nhiên, đây mới là điều kiện để doanh nghiệp được thành lập về mặt pháp lý. Trường hợp công ty dự kiến thực hiện các ngành, nghề du lịch có điều kiện thì sau khi thành lập còn phải tiếp tục đáp ứng các điều kiện chuyên ngành tương ứng.
Vì vậy, trước khi mở công ty du lịch, nhà đầu tư nên xác định tương đối rõ mô hình và phạm vi kinh doanh dự kiến. Đây là cơ sở để lựa chọn ngành nghề, loại hình doanh nghiệp và chuẩn bị các thủ tục pháp lý tiếp theo một cách phù hợp.
7. Thành lập công ty du lịch có cần giấy phép kinh doanh lữ hành không?
Không phải mọi công ty du lịch đều phải xin Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành.
Việc có phải xin giấy phép hay không phụ thuộc vào hoạt động thực tế mà doanh nghiệp dự kiến thực hiện.
Nếu công ty trực tiếp xây dựng, bán và tổ chức thực hiện chương trình du lịch cho khách thì hoạt động này thuộc kinh doanh dịch vụ lữ hành. Theo Điều 30 Luật Du lịch 2017, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện và được cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành phù hợp trước khi hoạt động.
Tùy phạm vi kinh doanh, doanh nghiệp có thể phải xin:
- Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa; hoặc
- Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế.
Doanh nghiệp có thể tham khảo riêng Giấy phép lữ hành nội địa và Giấy phép lữ hành quốc tế để xác định loại giấy phép phù hợp.
Ngược lại, nếu công ty chỉ thực hiện các hoạt động du lịch khác không thuộc phạm vi kinh doanh dịch vụ lữ hành thì không mặc nhiên phải xin giấy phép này.
Lưu ý: Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành là hai giấy tờ có bản chất khác nhau. Việc công ty đã được thành lập và đăng ký ngành nghề liên quan đến du lịch không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã được phép tổ chức tour.
Đây là một trong những vấn đề pháp lý quan trọng mà doanh nghiệp cần xác định rõ trước khi đưa công ty du lịch vào hoạt động.
8. Một số lưu ý khi mở công ty du lịch
Bên cạnh thủ tục thành lập doanh nghiệp, người đầu tư nên tính toán ngay từ đầu một số vấn đề thực tế để tránh phải thay đổi mô hình hoặc phát sinh chi phí không cần thiết sau khi công ty đã hoạt động.
Xác định đúng mô hình kinh doanh. Công ty dự kiến tổ chức tour, làm đại lý du lịch, kinh doanh lưu trú, vận chuyển khách hay kết hợp nhiều dịch vụ sẽ dẫn đến cách tổ chức và các yêu cầu pháp lý khác nhau.
Chuẩn bị nhân sự từ sớm. Nếu định hướng kinh doanh lữ hành, doanh nghiệp nên kiểm tra trước điều kiện của người phụ trách kinh doanh dịch vụ lữ hành. Việc chuẩn bị nhân sự sau khi công ty đã thành lập đôi khi có thể làm chậm kế hoạch xin giấy phép và triển khai hoạt động.
Dự kiến nguồn vốn và dòng tiền. Ngoài vốn điều lệ, doanh nghiệp cần tính đến chi phí nhân sự, văn phòng, marketing, công nghệ, vận hành và khoản ký quỹ nếu hoạt động thuộc trường hợp pháp luật yêu cầu.
Xây dựng hệ thống hợp đồng. Hoạt động du lịch thường phát sinh quan hệ với khách hàng, khách sạn, đơn vị vận chuyển, hướng dẫn viên và nhiều nhà cung cấp khác. Vì vậy, doanh nghiệp nên sớm xây dựng các mẫu hợp đồng và quy trình kiểm soát trách nhiệm giữa các bên.
Chú trọng chất lượng và uy tín ngay từ đầu. Trong lĩnh vực du lịch, trải nghiệm của khách hàng có ảnh hưởng trực tiếp đến thương hiệu. Bên cạnh việc tuân thủ pháp luật, doanh nghiệp cần kiểm soát chất lượng nhà cung cấp, dịch vụ và phương án xử lý các tình huống phát sinh trong chuyến đi.
Chuẩn bị tốt cả mô hình kinh doanh, nguồn lực và nền tảng pháp lý sẽ giúp công ty du lịch thuận lợi hơn khi bắt đầu hoạt động và mở rộng quy mô sau này.
9. Câu hỏi thường gặp về công ty du lịch
Công ty du lịch có bắt buộc phải là công ty TNHH không?
Không. Nhà đầu tư có thể lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp theo quy định pháp luật, chẳng hạn công ty TNHH hoặc công ty cổ phần, tùy số lượng người góp vốn, cơ cấu quản trị và nhu cầu phát triển.
Công ty du lịch có bắt buộc phải xin giấy phép lữ hành không?
Không phải mọi công ty du lịch đều phải xin giấy phép lữ hành. Chỉ khi doanh nghiệp thực hiện hoạt động thuộc phạm vi kinh doanh dịch vụ lữ hành thì phải đáp ứng điều kiện và được cấp giấy phép tương ứng.
Thành lập công ty du lịch có cần ký quỹ không?
Việc thành lập doanh nghiệp thông thường không làm phát sinh yêu cầu ký quỹ lữ hành. Nghĩa vụ ký quỹ được xem xét khi doanh nghiệp thực hiện hoạt động kinh doanh dịch vụ lữ hành theo quy định.
Công ty du lịch có được tổ chức tour ngay sau khi thành lập không?
Không, nếu doanh nghiệp tổ chức tour thuộc hoạt động kinh doanh dịch vụ lữ hành. Trong trường hợp này, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện và được cấp giấy phép phù hợp trước khi hoạt động.
Công ty du lịch có thể vừa kinh doanh lữ hành vừa kinh doanh dịch vụ khác không?
Có. Doanh nghiệp có thể đăng ký và thực hiện nhiều ngành, nghề khác nhau nếu pháp luật không cấm. Đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện tương ứng.
Nên thành lập công ty trước hay xin giấy phép lữ hành trước?
Doanh nghiệp phải được thành lập trước. Sau đó, nếu dự kiến kinh doanh dịch vụ lữ hành, doanh nghiệp tiếp tục chuẩn bị các điều kiện và thực hiện thủ tục đề nghị cấp giấy phép theo quy định.
Lữ hành nội địa và lữ hành quốc tế khác nhau như thế nào?
Hai loại hình khác nhau chủ yếu về phạm vi và đối tượng khách được phục vụ, đồng thời có những yêu cầu pháp lý tương ứng. Bạn có thể tham khảo bài So sánh lữ hành quốc tế và lữ hành nội địa để tìm hiểu chi tiết.
10. Tư vấn thành lập và kinh doanh công ty du lịch
Thành lập công ty du lịch về bản chất trước hết là thủ tục đăng ký doanh nghiệp. Tuy nhiên, vấn đề quan trọng hơn là xác định đúng mô hình hoạt động và các điều kiện chuyên ngành mà doanh nghiệp phải đáp ứng sau khi thành lập.
Nếu dự kiến kinh doanh lữ hành, vận chuyển khách du lịch hoặc các ngành nghề có điều kiện khác, việc rà soát pháp lý ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn ngành nghề, nhân sự và phương án kinh doanh phù hợp, tránh tình trạng đã thành lập công ty nhưng chưa đủ điều kiện triển khai hoạt động dự kiến.
Enterlaw hỗ trợ khách hàng từ tư vấn, thành lập công ty du lịch, đăng ký ngành nghề đến thực hiện thủ tục xin Giấy phép kinh doanh lữ hành và các thủ tục pháp lý liên quan.
Nếu bạn đang có kế hoạch mở công ty du lịch nhưng chưa xác định rõ mô hình, ngành nghề hoặc giấy phép cần thiết, hãy liên hệ Enterlaw để được tư vấn phương án phù hợp ngay từ đầu.
