Kinh doanh lữ hành là ngành nghề được nhiều cá nhân, doanh nghiệp quan tâm khi tham gia lĩnh vực du lịch. Tuy nhiên, không phải mọi doanh nghiệp du lịch đều được phép tổ chức tour hoặc cung cấp chương trình du lịch cho khách hàng. Theo quy định của pháp luật, kinh doanh lữ hành là ngành nghề kinh doanh có điều kiện và chỉ được hoạt động khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo Luật Du lịch.
Vậy kinh doanh lữ hành là gì? Doanh nghiệp kinh doanh lữ hành khác gì với công ty du lịch? Có những loại hình kinh doanh lữ hành nào? Điều kiện để hoạt động ra sao? Bài viết dưới đây của Enterlaw sẽ giúp bạn hiểu đầy đủ các quy định pháp luật hiện hành.
1. Kinh doanh lữ hành là gì?
Theo khoản 9 Điều 3 Luật Du lịch 2017, kinh doanh lữ hành là hoạt động xây dựng, bán và tổ chức thực hiện toàn bộ hoặc một phần chương trình du lịch cho khách du lịch. Hiểu một cách đơn giản, đây là hoạt động tổ chức các tour du lịch, kết nối nhiều dịch vụ như vận chuyển, lưu trú, ăn uống, tham quan, hướng dẫn viên... thành một chương trình hoàn chỉnh để cung cấp cho khách hàng.
Trong thực tế thường xuất hiện ba cách gọi khác nhau nhưng có mối liên hệ chặt chẽ:
| Khái niệm | Nội dung |
|---|---|
| Kinh doanh lữ hành | Hoạt động tổ chức và cung cấp chương trình du lịch. |
| Doanh nghiệp kinh doanh lữ hành | Doanh nghiệp đáp ứng điều kiện và được cấp giấy phép để thực hiện hoạt động kinh doanh lữ hành. |
| Công ty du lịch | Cách gọi phổ biến trong thực tế, có thể bao gồm doanh nghiệp kinh doanh lữ hành và các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ du lịch khác. |
Như vậy, không phải mọi công ty du lịch đều là doanh nghiệp kinh doanh lữ hành. Muốn tổ chức tour và bán chương trình du lịch, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện theo Luật Du lịch và được cấp giấy phép tương ứng.
2. Có những loại hình kinh doanh lữ hành nào?
Theo Điều 30 Luật Du lịch năm 2017, căn cứ vào phạm vi hoạt động, kinh doanh dịch vụ lữ hành được chia thành hai loại hình là kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa và kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế. Việc phân chia này có ý nghĩa quan trọng vì mỗi loại hình sẽ có điều kiện kinh doanh, phạm vi hoạt động và thủ tục cấp giấy phép khác nhau, cụ thể:
2.1 Kinh doanh lữ hành nội địa
Là hoạt động xây dựng và tổ chức các chương trình du lịch dành cho khách du lịch trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam.
Doanh nghiệp chỉ được tổ chức các tour nội địa sau khi được cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa.
2.2 Kinh doanh lữ hành quốc tế
Là hoạt động tổ chức chương trình du lịch cho khách quốc tế vào Việt Nam, khách Việt Nam ra nước ngoài hoặc kết hợp cả hai phạm vi tùy theo nội dung giấy phép được cấp.
So với lữ hành nội địa, loại hình này có điều kiện chặt chẽ hơn về nhân sự, ký quỹ và phạm vi hoạt động.
| Tiêu chí | Lữ hành nội địa | Lữ hành quốc tế |
|---|---|---|
| Đối tượng phục vụ | Khách du lịch trong nước | Khách quốc tế và/hoặc khách Việt Nam ra nước ngoài |
| Phạm vi hoạt động | Trong lãnh thổ Việt Nam | Theo phạm vi ghi trên giấy phép |
| Điều kiện kinh doanh | Có giấy phép nội địa | Có giấy phép quốc tế và đáp ứng điều kiện theo luật |
Mỗi loại hình kinh doanh lữ hành có phạm vi hoạt động, điều kiện và yêu cầu quản lý khác nhau. Vì vậy, trước khi thành lập doanh nghiệp hoặc xin giấy phép kinh doanh lữ hành, cá nhân, tổ chức cần xác định đúng loại hình kinh doanh để lựa chọn phương án phù hợp và tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình hoạt động.
3. Tiềm năng phát triển của ngành kinh doanh lữ hành tại Việt Nam
Ngành kinh doanh lữ hành tại Việt Nam được đánh giá có nhiều tiềm năng phát triển nhờ sự kết hợp của nhiều yếu tố về tự nhiên, kinh tế, xã hội và chính sách của Nhà nước.
Thứ nhất, lợi thế về điều kiện tự nhiên và văn hóa. Việt Nam sở hữu đường bờ biển dài, nhiều danh lam thắng cảnh, di sản văn hóa thế giới cùng hệ sinh thái đa dạng. Đây là nguồn tài nguyên quý giá để phát triển nhiều loại hình du lịch như nghỉ dưỡng, sinh thái, khám phá hay du lịch văn hóa.
Thứ hai, nhu cầu du lịch ngày càng tăng. Cùng với sự phát triển của kinh tế và mức sống, nhu cầu du lịch của người dân ngày càng lớn. Bên cạnh đó, lượng khách quốc tế đến Việt Nam cũng đang phục hồi và tăng trưởng tích cực, tạo thêm cơ hội cho các doanh nghiệp lữ hành mở rộng thị trường.
Thứ ba, môi trường chính trị và chính sách phát triển du lịch tương đối ổn định. Việt Nam được đánh giá là điểm đến an toàn, đồng thời Nhà nước luôn xác định du lịch là ngành kinh tế quan trọng, từng bước đầu tư hạ tầng, cải thiện chính sách và tạo điều kiện thuận lợi để ngành du lịch phát triển.
Thứ tư, sự phát triển của công nghệ và các dịch vụ hỗ trợ. Hệ thống giao thông ngày càng hoàn thiện, cùng với sự phát triển của nền tảng đặt phòng, đặt vé, thanh toán trực tuyến và quảng bá trên nền tảng số đã giúp doanh nghiệp lữ hành tiếp cận khách hàng nhanh hơn, giảm chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Tuy nhiên, tiềm năng luôn đi kèm với sự cạnh tranh. Để phát triển bền vững, doanh nghiệp không chỉ cần đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý mà còn phải đầu tư vào chất lượng dịch vụ, xây dựng thương hiệu và thích ứng với xu hướng mới của thị trường.
4. Điều kiện để kinh doanh lữ hành
Kinh doanh lữ hành là ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Doanh nghiệp muốn hoạt động hợp pháp phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo Luật Du lịch năm 2017 và các văn bản hướng dẫn. Về cơ bản, doanh nghiệp cần đáp ứng các nhóm điều kiện kinh doanh lữ hành như sau:
- Thành lập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật;
- Có Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành phù hợp với phạm vi hoạt động;
- Thực hiện ký quỹ theo quy định (đối với trường hợp phải ký quỹ);
- Có người phụ trách kinh doanh dịch vụ lữ hành đáp ứng tiêu chuẩn pháp luật;
- Duy trì đầy đủ các điều kiện trong suốt quá trình hoạt động.
Mỗi điều kiện đều có ý nghĩa riêng và được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra trước khi cấp giấy phép cũng như trong quá trình quản lý hoạt động của doanh nghiệp.
5. Kinh doanh lữ hành có bắt buộc phải xin giấy phép không?
Có.
Ngoài việc thành lập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp, tổ chức muốn kinh doanh lữ hành còn phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành trước khi đưa hoạt động vào khai thác.
Việc chỉ đăng ký ngành nghề kinh doanh du lịch nhưng chưa được cấp giấy phép lữ hành không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được phép tổ chức tour hoặc bán chương trình du lịch.
Nếu hoạt động khi chưa đủ điều kiện hoặc chưa được cấp giấy phép, doanh nghiệp có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc chấm dứt hoạt động và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định của pháp luật.
6. Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp kinh doanh lữ hành
Sau khi được cấp giấy phép, doanh nghiệp kinh doanh du lịch có nhiều quyền trong hoạt động kinh doanh nhưng đồng thời cũng phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo Luật Du lịch.
6.1 Một số quyền cơ bản của doanh nghiệp kinh doanh lữ hành gồm:
- Xây dựng và bán chương trình du lịch;
- Ký kết hợp đồng với khách hàng và đối tác;
- Quảng bá, xúc tiến hoạt động kinh doanh;
- Thu phí dịch vụ theo hợp đồng.
6.2 Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải thực hiện các nghĩa vụ như:
- Bảo đảm chất lượng chương trình du lịch;
- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách du lịch;
- Thực hiện đúng nội dung giấy phép;
- Tuân thủ quy định về hợp đồng, bảo hiểm và an toàn cho khách;
- Duy trì đầy đủ điều kiện kinh doanh trong suốt quá trình hoạt động.
Việc không thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ này có thể dẫn đến xử phạt hoặc bị thu hồi giấy phép.
7. Các trường hợp doanh nghiệp phải thay đổi, cấp lại hoặc bị thu hồi giấy phép lữ hành
Trong quá trình hoạt động, giấy phép kinh doanh lữ hành không phải lúc nào cũng giữ nguyên. Trong một số trường hợp phổ biến doanh nghiệp cũng cần phải thay đổi, xin cấp lại giấy phép kinh doanh lữ hành:
- Thay đổi thông tin doanh nghiệp: tên, địa chỉ, người đại diện...
- Thay đổi phạm vi hoạt động: lữ hành nội địa - lữ hành quốc tế...
- Giấy phép bị mất, hư hỏng hoặc có sai sót;
- Doanh nghiệp thay đổi các nội dung phải điều chỉnh theo quy định;
- Bị thu hồi giấy phép do không còn đáp ứng điều kiện hoặc vi phạm pháp luật.
Khi phát sinh các trường hợp trên, doanh nghiệp cần thực hiện đúng thủ tục thay đổi, cấp lại hoặc cấp đổi giấy phép theo quy định để tránh ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.
8. Những lưu ý khi kinh doanh lữ hành
Để hoạt động ổn định và hạn chế rủi ro pháp lý, doanh nghiệp nên lưu ý một số vấn đề sau:
- Không tổ chức tour khi chưa được cấp giấy phép;
- Lựa chọn đúng loại hình lữ hành ngay từ đầu;
- Chuẩn bị người phụ trách kinh doanh đáp ứng điều kiện;
- Duy trì việc ký quỹ theo đúng quy định;
- Không cho thuê, cho mượn hoặc sử dụng giấy phép sai mục đích;
- Thường xuyên cập nhật quy định pháp luật liên quan đến hoạt động du lịch.
Việc chuẩn bị đúng ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và hạn chế các rủi ro phát sinh trong quá trình hoạt động.
9. Câu hỏi thường gặp
9.1 Kinh doanh lữ hành có bắt buộc phải thành lập doanh nghiệp không?
Có. Đây là một trong những điều kiện để được cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành.
9.2 Chỉ đăng ký ngành nghề kinh doanh du lịch đã được bán tour chưa?
Chưa. Doanh nghiệp còn phải đáp ứng các điều kiện và được cấp giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành.
9.3 Kinh doanh lữ hành có phải ký quỹ không?
Tùy từng loại hình kinh doanh và quy định pháp luật hiện hành.
9.4 Người phụ trách kinh doanh lữ hành phải đáp ứng điều kiện gì?
Người phụ trách phải đáp ứng các tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn theo quy định của pháp luật về du lịch.
9.5 Xin giấy phép kinh doanh lữ hành mất bao lâu?
Thời gian giải quyết phụ thuộc vào từng loại giấy phép và việc hồ sơ có đầy đủ, hợp lệ hay không.
9.6 Có được đồng thời kinh doanh lữ hành nội địa và quốc tế không?
Có, nếu doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện đối với phạm vi hoạt động tương ứng.
9.7 Doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép trong trường hợp nào?
Khi không còn đáp ứng điều kiện kinh doanh hoặc thuộc các trường hợp thu hồi theo quy định của pháp luật.
10. Enterlaw tư vấn kinh doanh lữ hành như thế nào?
Enterlaw cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình kinh doanh lữ hành, từ giai đoạn chuẩn bị hồ sơ đến khi doanh nghiệp đi vào hoạt động. Phạm vi hỗ trợ có thể bao gồm:
- Tư vấn điều kiện kinh doanh lữ hành và lựa chọn loại hình lữ hành phù hợp;
- Thành lập doanh nghiệp (công ty du lịch) với ngành nghề kinh doanh phù hợp;
- Xin giấy phép kinh doanh lữ hành nội địa hoặc quốc tế;
- Hỗ trợ thay đổi, cấp đổi, cấp lại giấy phép;
- Tư vấn pháp lý trong quá trình hoạt động và xử lý các vướng mắc phát sinh.
Nếu bạn đang có kế hoạch thành lập doanh nghiệp để kinh doanh lữ hành hoặc cần dịch vụ xin giấy phép kinh doanh lữ hành, Enterlaw sẵn sàng đồng hành, tư vấn phương án phù hợp và thực hiện thủ tục nhanh chóng, đúng quy định pháp luật.
Trân trọng.
