Trong hoạt động du lịch, nhiều doanh nghiệp chỉ xây dựng, bán và tổ chức các chương trình du lịch trong phạm vi Việt Nam. Với hoạt động thuộc phạm vi kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa, doanh nghiệp phải đáp ứng các điều kiện và được cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa trước khi hoạt động.
Trên thực tế, vẫn có sự nhầm lẫn giữa việc thành lập công ty du lịch, đăng ký ngành nghề liên quan đến du lịch và việc được phép kinh doanh dịch vụ lữ hành. Đây là những vấn đề có liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau.
Bài viết dưới đây của Enterlaw sẽ giúp bạn hiểu rõ giấy phép lữ hành nội địa là gì, trường hợp nào phải xin, điều kiện, hồ sơ, thủ tục, thời gian, chi phí và những vấn đề cần lưu ý trong quá trình hoạt động.
1. Giấy phép lữ hành nội địa là gì?
Giấy phép lữ hành nội địa, tên đầy đủ là Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa, là giấy phép được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho doanh nghiệp đáp ứng điều kiện kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa theo Luật Du lịch.
Theo khoản 9 Điều 3 Luật Du lịch 2017, kinh doanh dịch vụ lữ hành là việc xây dựng, bán và tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách du lịch.
Có thể hiểu đơn giản, giấy phép lữ hành nội địa là cơ sở pháp lý để doanh nghiệp thực hiện hoạt động kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa trong phạm vi pháp luật cho phép.
Cần phân biệt:
- Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp: xác lập tư cách pháp lý của doanh nghiệp;
- Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa: cho phép doanh nghiệp thực hiện hoạt động lữ hành nội địa khi đáp ứng các điều kiện chuyên ngành.
Vì vậy, việc đã thành lập công ty hoặc đăng ký ngành nghề liên quan đến du lịch không mặc nhiên đồng nghĩa doanh nghiệp đã được phép tổ chức tour.
Bạn có thể xem thêm bài Giấy phép kinh doanh lữ hành để có cái nhìn tổng thể về hệ thống giấy phép lữ hành.
2. Khi nào doanh nghiệp phải có giấy phép lữ hành nội địa?
Muốn xác định có phải xin giấy phép hay không, trước hết cần xem xét bản chất hoạt động mà doanh nghiệp thực hiện.
Nếu doanh nghiệp xây dựng, bán và tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách thuộc phạm vi lữ hành nội địa thì hoạt động đó thuộc kinh doanh dịch vụ lữ hành.
Ví dụ, doanh nghiệp tự xây dựng tour Hà Nội – Hạ Long 3 ngày 2 đêm, kết hợp vận chuyển, lưu trú, tham quan và các dịch vụ khác rồi bán chương trình cho khách. Đây là hoạt động kinh doanh lữ hành.
Tương tự, trường hợp doanh nghiệp xây dựng và tổ chức một chương trình trọn gói gồm vận chuyển, lưu trú, tham quan, nghỉ dưỡng, team building… thì cần căn cứ vào bản chất toàn bộ chương trình và phạm vi dịch vụ doanh nghiệp thực hiện để xác định có thuộc kinh doanh dịch vụ lữ hành hay không.
Ngược lại, một số hoạt động đơn lẻ có thể không thuộc phạm vi kinh doanh lữ hành, chẳng hạn:
- Chỉ cung cấp dịch vụ vận chuyển;
- Chỉ kinh doanh khách sạn hoặc lưu trú;
- Chỉ bán vé máy bay;
- Làm đại lý du lịch theo đúng phạm vi pháp luật cho phép;
- Cung cấp một dịch vụ riêng lẻ mà không xây dựng và tổ chức chương trình du lịch.
Do đó, không nên chỉ căn cứ vào tên công ty hoặc tên hợp đồng để xác định có phải xin giấy phép. Điều quan trọng là doanh nghiệp thực tế đang cung cấp dịch vụ gì cho khách hàng.
Để hiểu rõ hơn về bản chất của hoạt động này, bạn có thể tham khảo bài Kinh doanh lữ hành là gì?.
3. Điều kiện xin giấy phép lữ hành nội địa
Điều kiện kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa được quy định tại Điều 31 Luật Du lịch 2017. Về cơ bản, doanh nghiệp cần đáp ứng ba nhóm điều kiện chính.
3.1. Điều kiện về chủ thể kinh doanh
Chủ thể xin Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa phải là doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp.
Như vậy, hộ kinh doanh không phải là chủ thể được cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa theo cơ chế này.
Đây cũng là lý do cá nhân dự kiến trực tiếp tổ chức tour thường cần thành lập doanh nghiệp trước, sau đó mới tiếp tục chuẩn bị các điều kiện để xin giấy phép chuyên ngành.
Nếu đang ở giai đoạn chuẩn bị doanh nghiệp, bạn có thể tham khảo thêm bài Công ty du lịch là gì? để xác định mô hình hoạt động phù hợp.
3.2. Điều kiện ký quỹ kinh doanh lữ hành nội địa
Doanh nghiệp phải thực hiện ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành theo quy định.
Hiện nay, mức ký quỹ đối với kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa là 100.000.000 đồng. Mức này được áp dụng trở lại từ ngày 01/01/2024 theo Nghị định 168/2017/NĐ-CP sau giai đoạn áp dụng chính sách giảm tiền ký quỹ.
Việc ký quỹ được thực hiện tại ngân hàng theo quy định và doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận tiền ký quỹ để sử dụng trong hồ sơ xin giấy phép.
Cần lưu ý, 100 triệu đồng tiền ký quỹ không phải là khoản phí nộp cho Nhà nước. Đây vẫn là tài sản của doanh nghiệp nhưng được quản lý theo cơ chế ký quỹ nhằm bảo đảm thực hiện các nghĩa vụ phát sinh trong hoạt động kinh doanh lữ hành.
Khi chuẩn bị hồ sơ, doanh nghiệp nên kiểm tra kỹ tên doanh nghiệp, mức tiền ký quỹ và nội dung trên giấy chứng nhận để bảo đảm thống nhất với thông tin đăng ký doanh nghiệp.
3.3. Điều kiện đối với người phụ trách kinh doanh lữ hành nội địa
Theo Luật Du lịch, người phụ trách kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa phải:
- Tốt nghiệp trung cấp trở lên chuyên ngành về lữ hành; hoặc
- Tốt nghiệp trung cấp trở lên chuyên ngành khác và có chứng chỉ nghiệp vụ điều hành du lịch nội địa.
Không nên hiểu “chuyên ngành về lữ hành” chỉ giới hạn trong một vài tên bằng như Du lịch hoặc Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành. Việc xác định văn bằng có phù hợp hay không cần đối chiếu với quy định hướng dẫn hiện hành.
Trong hồ sơ, mối quan hệ giữa người phụ trách và doanh nghiệp được thể hiện thông qua quyết định bổ nhiệm hoặc hợp đồng lao động theo trường hợp tương ứng.
Đối với văn bằng do cơ sở đào tạo nước ngoài cấp, doanh nghiệp cần lưu ý yêu cầu công nhận văn bằng theo quy định của pháp luật Việt Nam.
4. Hồ sơ xin giấy phép lữ hành nội địa
Theo Điều 32 Luật Du lịch 2017, hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa gồm:
- Đơn đề nghị cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa theo mẫu;
- Bản sao có chứng thực Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp;
- Giấy chứng nhận ký quỹ kinh doanh dịch vụ lữ hành;
- Bản sao có chứng thực quyết định bổ nhiệm hoặc hợp đồng lao động giữa doanh nghiệp với người phụ trách kinh doanh dịch vụ lữ hành;
- Bản sao có chứng thực văn bằng, chứng chỉ của người phụ trách kinh doanh dịch vụ lữ hành theo quy định.
Hồ sơ không quá nhiều tài liệu nhưng các giấy tờ phải thống nhất về tên doanh nghiệp, địa chỉ, mã số doanh nghiệp, người phụ trách, chức danh và nội dung ký quỹ.
Vì vậy, trước khi nộp, doanh nghiệp nên rà soát toàn bộ hồ sơ một lần thay vì chỉ kiểm tra từng tài liệu riêng lẻ.
5. Thủ tục xin giấy phép lữ hành nội địa
Thủ tục cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa hiện là thủ tục hành chính cấp tỉnh. Cơ quan thực hiện là Sở Du lịch hoặc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tại địa phương nơi doanh nghiệp đặt trụ sở.
Quy trình có thể thực hiện qua các bước sau:
Bước 1. Kiểm tra điều kiện
Doanh nghiệp rà soát tư cách pháp lý, người phụ trách, văn bằng hoặc chứng chỉ, điều kiện ký quỹ và sự thống nhất của các thông tin trong hồ sơ.
Việc kiểm tra điều kiện trước giúp tránh trường hợp đã chuẩn bị gần xong hồ sơ nhưng mới phát hiện người phụ trách hoặc giấy tờ ký quỹ chưa phù hợp.
Bước 2. Thực hiện ký quỹ và hoàn thiện hồ sơ
Doanh nghiệp thực hiện ký quỹ tại ngân hàng và nhận giấy chứng nhận tiền ký quỹ.
Sau đó, hồ sơ được hoàn thiện theo thành phần quy định tại Điều 32 Luật Du lịch và mẫu hồ sơ hiện hành.
Bước 3. Nộp hồ sơ
Doanh nghiệp nộp 01 bộ hồ sơ đến cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở.
Doanh nghiệp nên kiểm tra hình thức tiếp nhận hồ sơ đang được địa phương công bố tại thời điểm thực hiện để lựa chọn phương án phù hợp.
Bước 4. Thẩm định hồ sơ
Cơ quan có thẩm quyền kiểm tra điều kiện và tính hợp lệ của hồ sơ.
Trong 10 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ, cơ quan chuyên môn về du lịch cấp tỉnh thực hiện thẩm định và cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa. Nếu từ chối cấp thì phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Bước 5. Nhận kết quả
Nếu hồ sơ và điều kiện đáp ứng quy định, doanh nghiệp được cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa.
Sau khi được cấp giấy phép, doanh nghiệp có cơ sở pháp lý để triển khai hoạt động kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa theo phạm vi được phép và phải tiếp tục duy trì các điều kiện kinh doanh trong quá trình hoạt động.
Xem chi tiết dịch vụ xin giấy phép lữ hành nội địa: https://enterlaw.vn/dich-vu-xin-giay-phep-lu-hanh-noi-dia
6. Xin giấy phép lữ hành nội địa mất bao lâu?
Theo quy định, thời hạn thẩm định và cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa là 10 ngày kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận được hồ sơ hợp lệ.
Tuy nhiên, tổng thời gian thực tế còn bao gồm thời gian doanh nghiệp chuẩn bị người phụ trách, thực hiện ký quỹ và hoàn thiện hồ sơ.
Vì vậy, nếu doanh nghiệp đã có đầy đủ nhân sự và điều kiện thì quá trình chuẩn bị sẽ tương đối nhanh. Trường hợp phải bổ sung người phụ trách, văn bằng, chứng chỉ hoặc điều chỉnh hồ sơ thì tổng thời gian thực tế sẽ kéo dài tương ứng.
Doanh nghiệp không nên hiểu 10 ngày là toàn bộ thời gian từ khi bắt đầu chuẩn bị đến khi nhận giấy phép; đây là thời hạn xử lý của cơ quan nhà nước kể từ khi nhận được hồ sơ hợp lệ.
7. Chi phí xin giấy phép lữ hành nội địa
Chi phí liên quan đến việc xin giấy phép có thể chia thành ba nhóm.
7.1. Tiền ký quỹ
Doanh nghiệp phải bố trí 100 triệu đồng tiền ký quỹ đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa.
Đây là khoản tiền ký quỹ theo quy định, không phải phí nộp cho cơ quan nhà nước.
7.2. Phí thẩm định
Doanh nghiệp phải nộp phí thẩm định cấp Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành theo mức đang áp dụng tại thời điểm nộp hồ sơ.
Mức phí có thể thay đổi theo chính sách phí từng thời kỳ. Vì vậy, doanh nghiệp nên kiểm tra quy định đang có hiệu lực tại thời điểm thực hiện thủ tục thay vì sử dụng các bảng phí cũ.
7.3. Các chi phí khác
Tùy tình trạng hồ sơ, doanh nghiệp có thể phát sinh:
- Chi phí đào tạo, cấp chứng chỉ nghiệp vụ nếu cần;
- Chi phí chứng thực tài liệu;
- Chi phí đi lại, chuẩn bị hồ sơ;
- Phí dịch vụ pháp lý nếu thuê đơn vị tư vấn.
Như vậy, khi dự kiến ngân sách, doanh nghiệp cần phân biệt rõ tiền ký quỹ, phí thẩm định và các chi phí dịch vụ hoặc chi phí phát sinh khác.
8. Những lỗi thường gặp khi xin giấy phép lữ hành nội địa
Mặc dù thành phần hồ sơ không quá phức tạp, doanh nghiệp vẫn có thể phải sửa đổi hoặc bổ sung nếu chuẩn bị chưa đúng.
Một số lỗi thường gặp gồm:
Người phụ trách không đáp ứng điều kiện. Văn bằng không thuộc chuyên ngành phù hợp hoặc người phụ trách chưa có chứng chỉ nghiệp vụ điều hành du lịch nội địa trong trường hợp bắt buộc.
Hồ sơ chứng minh nhân sự chưa phù hợp. Quyết định bổ nhiệm, hợp đồng lao động, chức danh hoặc thông tin cá nhân chưa thống nhất.
Giấy chứng nhận ký quỹ có sai sót. Tên doanh nghiệp, mức ký quỹ hoặc nội dung xác nhận chưa phù hợp.
Thông tin giữa các tài liệu không thống nhất. Ví dụ tên, địa chỉ, mã số doanh nghiệp hoặc thông tin người phụ trách khác nhau giữa các giấy tờ.
Nhầm lẫn giữa lữ hành nội địa và lữ hành quốc tế. Hai loại hình có phạm vi phục vụ khách và điều kiện kinh doanh khác nhau; doanh nghiệp cần xác định đúng loại giấy phép phù hợp với hoạt động dự kiến.
Do đó, cách tốt nhất để hạn chế việc phải sửa hồ sơ là kiểm tra điều kiện trước rồi mới chuẩn bị giấy tờ, thay vì hoàn thiện hồ sơ trước rồi mới rà xem mình có đủ điều kiện hay không.
9. Sau khi được cấp giấy phép lữ hành nội địa cần làm gì?
Được cấp giấy phép không có nghĩa doanh nghiệp đã hoàn thành toàn bộ trách nhiệm pháp lý. Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp cần:
- Duy trì điều kiện kinh doanh lữ hành;
- Duy trì tiền ký quỹ theo quy định;
- Bảo đảm điều kiện của người phụ trách kinh doanh;
- Thực hiện đúng phạm vi kinh doanh;
- Tuân thủ các nghĩa vụ đối với khách du lịch;
- Thực hiện chế độ báo cáo và các nghĩa vụ quản lý chuyên ngành khi pháp luật yêu cầu.
Lưu ý năm 2026: thủ tục hành chính về cấp đổi và cấp lại Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa đã được bãi bỏ từ ngày 05/6/2026. Vì vậy, khi giấy phép hoặc thông tin liên quan phát sinh thay đổi, doanh nghiệp cần áp dụng quy định mới thay vì sử dụng các hướng dẫn cũ còn phổ biến trên Internet.
Nếu sau này doanh nghiệp muốn mở rộng sang hoạt động phục vụ khách quốc tế hoặc đưa khách ra nước ngoài thì cần xem xét Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế, chứ không thể sử dụng giấy phép nội địa cho mọi hoạt động lữ hành.
10. Một số câu hỏi thường gặp về giấy phép lữ hành
- Hộ kinh doanh có xin giấy phép lữ hành nội địa được không?
Không. Theo Điều 31 Luật Du lịch 2017, chủ thể kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa phải là doanh nghiệp được thành lập theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp.
- Giấy phép lữ hành nội địa có phải gia hạn định kỳ không?
Luật Du lịch hiện hành không quy định Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa theo cơ chế phải gia hạn định kỳ sau một số năm. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải duy trì các điều kiện kinh doanh trong suốt quá trình hoạt động.
- Thành lập công ty du lịch xong có được tổ chức tour ngay không?
Không, nếu hoạt động của công ty thuộc kinh doanh dịch vụ lữ hành. Doanh nghiệp cần đáp ứng điều kiện và được cấp giấy phép trước khi thực hiện hoạt động thuộc diện có điều kiện.
- Có bắt buộc người phụ trách phải học đúng ngành du lịch không?
Không hoàn toàn. Nếu người phụ trách tốt nghiệp trung cấp trở lên chuyên ngành khác thì có thể đáp ứng điều kiện thông qua chứng chỉ nghiệp vụ điều hành du lịch nội địa theo quy định.
- Tiền ký quỹ 100 triệu có bị mất không?
Không. Đây là khoản tiền ký quỹ thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và được quản lý theo quy định về ký quỹ, không phải khoản phí nộp cho Nhà nước.
- Chỉ bán tour của công ty khác có phải xin giấy phép lữ hành không?
Cần xem xét bản chất quan hệ và phạm vi hoạt động. Nếu doanh nghiệp chỉ thực hiện hoạt động đại lý du lịch theo đúng quy định và không trực tiếp xây dựng, tổ chức chương trình du lịch thì chế độ pháp lý khác với doanh nghiệp trực tiếp kinh doanh dịch vụ lữ hành.
11. Lưu ý của Enterlaw khi chuẩn bị hồ sơ
Giấy phép lữ hành nội địa không phải thủ tục có số lượng hồ sơ quá lớn. Điểm khó chủ yếu nằm ở việc xác định doanh nghiệp đã thực sự đáp ứng điều kiện hay chưa, đặc biệt là người phụ trách kinh doanh và hồ sơ ký quỹ.
Doanh nghiệp có thể tự thực hiện nếu đã nắm rõ quy định và có đầy đủ nhân sự, giấy tờ. Trường hợp chưa chắc chắn về văn bằng của người phụ trách, chưa thực hiện ký quỹ hoặc muốn hạn chế việc hồ sơ phải sửa đổi nhiều lần thì nên rà soát pháp lý trước khi nộp.
Nếu cần hỗ trợ thực hiện thủ tục, khách hàng có thể tham khảo Dịch vụ xin giấy phép kinh doanh lữ hành của Enterlaw để được tư vấn và hỗ trợ theo từng trường hợp cụ thể.
