Lữ hành nội địa là gì là câu hỏi thường gặp khi tìm hiểu về hoạt động du lịch tại Việt Nam. Thuật ngữ này gắn với các chương trình du lịch, tour và hoạt động tổ chức chuyến đi phục vụ khách du lịch trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam.
Trong thực tế, lữ hành nội địa rất đa dạng, từ tour nghỉ dưỡng, tham quan, trải nghiệm văn hóa đến du lịch sinh thái, team building, thể thao hoặc các chương trình dành riêng cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, lữ hành nội địa không đồng nghĩa với mọi hoạt động du lịch và cần phân biệt với lữ hành quốc tế, đại lý lữ hành hoặc việc cung cấp các dịch vụ riêng lẻ như vận chuyển, lưu trú, vé máy bay.
Bài viết dưới đây của Enterlaw sẽ giúp bạn hiểu rõ lữ hành nội địa là gì, tour nội địa là gì, khách du lịch nội địa gồm những ai, phạm vi và đặc điểm của hoạt động lữ hành nội địa cũng như những vấn đề cần lưu ý khi tham gia lĩnh vực này.
1. Lữ hành nội địa là gì?
Luật Du lịch 2017 không đưa ra một định nghĩa riêng về “lữ hành nội địa”, nhưng có thể xác định khái niệm này thông qua các quy định về kinh doanh dịch vụ lữ hành và khách du lịch.
Theo khoản 9 Điều 3 Luật Du lịch 2017, kinh doanh dịch vụ lữ hành là việc xây dựng, bán và tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách du lịch. Đồng thời, khoản 1 Điều 30 Luật Du lịch xác định kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa phục vụ khách du lịch nội địa.
Từ các quy định trên, trong phạm vi bài viết có thể hiểu lữ hành nội địa là hoạt động gắn với việc xây dựng, bán và tổ chức chương trình du lịch phục vụ khách du lịch nội địa trong lãnh thổ Việt Nam.
Một số ví dụ quen thuộc: Tour Hà Nội – Hạ Long, Tour Hà Nội – Sapa, Tour Đà Nẵng – Hội An – Huế, Tour TP. Hồ Chí Minh – Đà Lạt;
Điểm quan trọng là lữ hành nội địa được xác định dựa trên đối tượng khách và phạm vi chuyến đi, chứ không chỉ dựa vào tên gọi “tour trong nước”.
Để tìm hiểu khái niệm rộng hơn, bạn có thể tham khảo bài Kinh doanh lữ hành là gì?.
2. Lữ hành nội địa có những đặc điểm gì?
Lữ hành nội địa có một số đặc điểm giúp phân biệt với các hoạt động du lịch khác.
2.1 Phạm vi chuyến đi trong lãnh thổ Việt Nam
Chương trình du lịch nội địa được thực hiện trong phạm vi Việt Nam. Chuyến đi có thể diễn ra trong một tỉnh, giữa nhiều tỉnh hoặc kéo dài qua nhiều vùng miền.
Ví dụ, tour Hà Nội – Ninh Bình 2 ngày hay một chương trình xuyên Việt đều có thể thuộc lữ hành nội địa nếu đáp ứng đúng đối tượng khách và phạm vi chuyến đi.
2.2 Phục vụ khách du lịch nội địa
Lữ hành nội địa không chỉ phục vụ công dân Việt Nam mà còn có thể phục vụ người nước ngoài cư trú tại Việt Nam khi họ đi du lịch trong lãnh thổ Việt Nam.
Đây là điểm cần lưu ý vì “khách nội địa” không đồng nghĩa hoàn toàn với “người Việt Nam”.
2.3 Sản phẩm thường kết hợp nhiều dịch vụ
Một chương trình du lịch thường kết hợp nhiều yếu tố như: Vận chuyển, lưu trú, tham quan, trải nghiệm,...
Sự kết hợp này tạo thành chương trình hoặc sản phẩm tour, khác với việc chỉ cung cấp một dịch vụ riêng lẻ.
2.4 Sản phẩm có tính linh hoạt cao
Tour nội địa có thể được thiết kế dưới nhiều hình thức như tour ghép, tour riêng, tour gia đình, tour doanh nghiệp, nghỉ dưỡng, khám phá hoặc chương trình theo yêu cầu.
Đây là một trong những yếu tố tạo nên sự đa dạng của thị trường lữ hành nội địa.
3. Khách du lịch nội địa gồm những ai?
Theo khoản 2 Điều 10 Luật Du lịch 2017: Khách du lịch nội địa gồm công dân Việt Nam và người nước ngoài cư trú tại Việt Nam đi du lịch trong lãnh thổ Việt Nam.
Như vậy, có hai nhóm chính:
- Công dân Việt Nam đi du lịch trong nước;
- Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam đi du lịch trong lãnh thổ Việt Nam.
Ví dụ, một người Hàn Quốc đang cư trú và làm việc tại Hà Nội tham gia chương trình Hà Nội – Hạ Long có thể thuộc nhóm khách du lịch nội địa. Ngược lại, người nước ngoài từ nước ngoài đến Việt Nam với mục đích du lịch thuộc nhóm khách du lịch quốc tế.
Việc xác định đúng đối tượng khách là một trong những căn cứ quan trọng để phân biệt lữ hành nội địa và lữ hành quốc tế.
4. Tour nội địa là gì?
“Tour nội địa” là cách gọi phổ biến trong thực tế để chỉ chương trình du lịch được tổ chức trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam và phục vụ khách du lịch nội địa.
Theo khoản 8 Điều 3 Luật Du lịch 2017, chương trình du lịch là văn bản thể hiện lịch trình, dịch vụ và giá bán được định trước cho chuyến đi của khách du lịch từ điểm xuất phát đến điểm kết thúc chuyến đi.
Ví dụ, chương trình Đà Nẵng – Hội An – Huế 4 ngày 3 đêm có lịch trình, khách sạn, xe đưa đón, ăn uống, vé tham quan và giá bán được xác định trước là một tour nội địa điển hình.
Tour nội địa vì vậy là một trong những sản phẩm phổ biến của hoạt động lữ hành nội địa.
5. Các loại tour nội địa phổ biến
Tùy đối tượng khách và mục đích chuyến đi, tour nội địa có thể được phát triển thành nhiều loại hình khác nhau.
5.1 Tour tham quan, nghỉ dưỡng
Đây là loại hình phổ biến, thường kết hợp tham quan danh lam thắng cảnh với lưu trú và nghỉ dưỡng.
Ví dụ: Đà Nẵng – Hội An, Nha Trang, Phú Quốc, Hạ Long, Sapa, Đà Lạt.
5.2 Tour văn hóa – lịch sử
Tập trung vào di tích lịch sử, di sản văn hóa, bảo tàng, làng nghề, lễ hội hoặc đời sống cộng đồng địa phương.
5.3 Tour sinh thái và trải nghiệm
Các chương trình gắn với thiên nhiên, rừng, biển, vùng núi, nông nghiệp hoặc trải nghiệm đời sống bản địa.
5.4 Tour team building và du lịch doanh nghiệp
Doanh nghiệp có thể tổ chức chương trình du lịch kết hợp nghỉ dưỡng, hội nghị, hoạt động tập thể hoặc xây dựng đội ngũ cho nhân viên.
Đây là một phân khúc phổ biến của thị trường lữ hành nội địa.
5.5 Tour theo yêu cầu
Khách hàng có thể yêu cầu doanh nghiệp thiết kế chương trình riêng về lịch trình, phương tiện, khách sạn, điểm tham quan và các hoạt động phù hợp với nhu cầu.
Sự đa dạng của sản phẩm cho thấy lữ hành nội địa không chỉ đơn giản là “đưa khách đi du lịch trong nước”, mà còn bao gồm việc thiết kế và tổ chức nhiều loại chương trình khác nhau.
6. Những chủ thể nào tham gia hoạt động lữ hành nội địa?
Một chương trình du lịch thường có sự tham gia của nhiều chủ thể trong chuỗi dịch vụ.
6.1 Doanh nghiệp lữ hành nội địa
Đây là chủ thể trực tiếp xây dựng, bán và tổ chức chương trình du lịch cho khách.
Không phải mọi công ty du lịch đều là doanh nghiệp lữ hành. Một công ty chỉ kinh doanh khách sạn, vé máy bay hoặc các dịch vụ hỗ trợ du lịch vẫn có thể hoạt động trong lĩnh vực du lịch nhưng không trực tiếp kinh doanh dịch vụ lữ hành.
6.2 Đại lý lữ hành
Đại lý lữ hành, thường được gọi trong thực tế là đại lý du lịch, nhận bán chương trình du lịch của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành cho khách để hưởng hoa hồng.
6.3 Đơn vị vận chuyển
Bao gồm các doanh nghiệp cung cấp xe du lịch, hàng không, đường sắt, tàu thủy và những phương tiện vận chuyển khác.
6.4 Cơ sở lưu trú
Khách sạn, resort, homestay và các cơ sở lưu trú là một bộ phận quan trọng trong nhiều chương trình du lịch nội địa.
6.5 Hướng dẫn viên du lịch
Hướng dẫn viên thực hiện việc hướng dẫn khách trong quá trình thực hiện chương trình du lịch theo quy định pháp luật.
6.6 Các nhà cung cấp dịch vụ khác
Một chương trình tour còn có thể kết nối với nhà hàng, khu vui chơi, điểm tham quan, khu du lịch, đơn vị tổ chức sự kiện và nhiều nhà cung cấp khác.
Như vậy, lữ hành nội địa được hình thành từ một chuỗi dịch vụ có sự tham gia của nhiều chủ thể, trong đó doanh nghiệp lữ hành giữ vai trò xây dựng, tổ chức và kết nối chương trình.
7. Lữ hành nội địa khác lữ hành quốc tế như thế nào?
Sự khác biệt cơ bản nhất nằm ở đối tượng khách và phạm vi chuyến đi.
| Tiêu chí | Lữ hành nội địa | Lữ hành quốc tế |
|---|---|---|
| Phạm vi | Trong lãnh thổ Việt Nam | Khách quốc tế đến Việt Nam và/hoặc khách từ Việt Nam đi nước ngoài |
| Khách phục vụ | Khách du lịch nội địa | Khách du lịch quốc tế |
| Sản phẩm phổ biến | Tour trong nước | Inbound, outbound |
| Thị trường | Du lịch nội địa | Du lịch quốc tế |
Ví dụ:
- Người Việt Nam đi tour Hà Nội – Đà Nẵng: lữ hành nội địa;
- Đoàn khách Việt Nam đi Nhật Bản: lữ hành quốc tế outbound;
- Đoàn khách Nhật Bản từ Nhật sang Việt Nam du lịch: lữ hành quốc tế inbound.
Đây là cách phân biệt cơ bản về khái niệm và phạm vi. Các điều kiện kinh doanh của hai loại hình có sự khác nhau và được phân tích riêng tại bài So sánh lữ hành quốc tế và lữ hành nội địa.
8. Lữ hành nội địa khác đại lý lữ hành và dịch vụ du lịch đơn lẻ như thế nào?
Đây là một trong những vấn đề người mới tìm hiểu về hoạt động du lịch dễ nhầm lẫn.
8.1 Lữ hành nội địa
Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành trực tiếp xây dựng, bán và tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách.
8.2 Đại lý lữ hành
Theo Luật Du lịch, kinh doanh đại lý lữ hành là việc tổ chức, cá nhân nhận bán chương trình du lịch của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành cho khách du lịch để hưởng hoa hồng.
Do đó, đại lý lữ hành cần được phân biệt với doanh nghiệp trực tiếp xây dựng và tổ chức chương trình du lịch.
8.3 Dịch vụ du lịch đơn lẻ
Một số dịch vụ riêng lẻ có thể kể đến: Bán vé máy bay, cho thuê xe, đặt phòng khách sạn, bán vé tham quan, cung cấp dịch vụ ăn uống.
Việc cung cấp riêng một trong các dịch vụ trên không mặc nhiên trở thành hoạt động kinh doanh dịch vụ lữ hành.
Khi xác định một hoạt động có phải kinh doanh lữ hành hay không, cần xem xét bản chất và tổng thể dịch vụ thực tế được cung cấp, thay vì chỉ nhìn vào tên doanh nghiệp hoặc tên hợp đồng.
9. Khi nào hoạt động lữ hành nội địa phải đáp ứng điều kiện kinh doanh?
Không phải mọi cá nhân, tổ chức tham gia chuỗi dịch vụ du lịch đều phải có Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa.
Tuy nhiên, khi doanh nghiệp trực tiếp xây dựng, bán và tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách nội địa, hoạt động đó thuộc phạm vi kinh doanh dịch vụ lữ hành và phải đáp ứng các điều kiện pháp luật tương ứng.
Điểm cần đặc biệt lưu ý:
Thành lập công ty du lịch không đồng nghĩa doanh nghiệp đã đủ điều kiện tổ chức tour.
Pháp luật về du lịch đặt ra các yêu cầu riêng đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ lữ hành, liên quan đến chủ thể kinh doanh, ký quỹ, người phụ trách và giấy phép.
Đây là những nội dung pháp lý chuyên sâu nên không phân tích chi tiết tại bài viết này.
Bạn có thể tham khảo Giấy phép lữ hành nội địa để tìm hiểu cụ thể về điều kiện, hồ sơ và thủ tục cấp phép.
Khi bài Kinh doanh lữ hành nội địa là gì? được xuất bản, đây cũng sẽ là nội dung phù hợp để tìm hiểu sâu hơn về hoạt động kinh doanh và các yêu cầu pháp lý đối với doanh nghiệp.
Như vậy, có thể phân biệt: lữ hành nội địa là khái niệm về phạm vi và hoạt động du lịch, còn kinh doanh lữ hành nội địa là hoạt động kinh doanh cụ thể và chịu các điều kiện pháp luật tương ứng.
10. Tiềm năng phát triển của lữ hành nội địa tại Việt Nam
Lữ hành nội địa có nhiều điều kiện thuận lợi để tiếp tục phát triển tại Việt Nam.
10.1 Tài nguyên du lịch phong phú
Việt Nam có hệ thống tài nguyên và điểm đến đa dạng như: Biển và đảo; núi và cao nguyên; di sản văn hóa; di tích lịch sử; vườn quốc gia; làng nghề; ẩm thực; lễ hội; du lịch cộng đồng.
Sự đa dạng này tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển nhiều sản phẩm tour phục vụ các nhóm khách khác nhau.
10.2 Nhu cầu du lịch ngày càng đa dạng
Nhu cầu du lịch trong nước có xu hướng ngày càng đa dạng về mục đích, thời gian và hình thức chuyến đi, chẳng hạn: Nghỉ cuối tuần; du lịch gia đình; du lịch trải nghiệm; du lịch sức khỏe; du lịch thể thao; team building;... Điều này tạo ra nhiều phân khúc để doanh nghiệp lữ hành phát triển sản phẩm phù hợp.
10.3 Hệ thống giao thông và dịch vụ hỗ trợ phát triển
Sự phát triển của hàng không, đường cao tốc, cơ sở lưu trú, nhà hàng, khu vui chơi và các nền tảng công nghệ giúp việc thiết kế, bán và tổ chức tour thuận lợi hơn.
Công nghệ cũng giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng thông qua website, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến bên cạnh phương thức bán tour truyền thống.
10.4 Khả năng phát triển các sản phẩm chuyên biệt
Ngoài các tour phổ thông, doanh nghiệp có thể phát triển nhiều sản phẩm chuyên biệt như: Tour trekking; tour nhiếp ảnh; tour ẩm thực; tour golf; tour xe đạp; tour giáo dục; tour dành cho người cao tuổi; tour dành cho doanh nghiệp; tour trải nghiệm bản địa.
Như vậy, tiềm năng của lữ hành nội địa không chỉ nằm ở quy mô thị trường mà còn ở khả năng phát triển những sản phẩm ngày càng chuyên sâu và khác biệt.
11. Một số câu hỏi thường gặp về lữ hành nội địa
11.1 Người nước ngoài có được tham gia tour nội địa không?
Có. Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam đi du lịch trong lãnh thổ Việt Nam thuộc nhóm khách du lịch nội địa theo Luật Du lịch.
11.2 Tour nội địa có bắt buộc phải đi qua nhiều tỉnh không?
Không. Tour có thể diễn ra trong một tỉnh hoặc nhiều tỉnh, miễn phạm vi chuyến đi vẫn nằm trong lãnh thổ Việt Nam và đáp ứng đặc điểm của chương trình du lịch nội địa.
11.3 Chỉ bán vé máy bay và khách sạn có phải là lữ hành nội địa không?
Không mặc nhiên. Cần xem xét doanh nghiệp có trực tiếp xây dựng, bán và tổ chức chương trình du lịch hay chỉ cung cấp một hoặc một số dịch vụ riêng lẻ.
11.4 Đại lý bán tour có phải doanh nghiệp lữ hành không?
Không nhất thiết. Đại lý lữ hành và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành có vai trò và chế độ pháp lý khác nhau.
11.5 Lữ hành nội địa có cần giấy phép không?
Bản thân khái niệm “lữ hành nội địa” không phải là một giấy phép. Tuy nhiên, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa phải đáp ứng các điều kiện và có Giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa theo quy định.
12. Lữ hành nội địa – một phần quan trọng của ngành du lịch Việt Nam
Lữ hành nội địa là mắt xích kết nối khách du lịch với điểm đến, cơ sở lưu trú, vận chuyển, nhà hàng, hướng dẫn viên và nhiều dịch vụ khác trong chuỗi du lịch.
Với tài nguyên phong phú, nhu cầu trải nghiệm đa dạng cùng sự phát triển của hạ tầng và công nghệ, thị trường lữ hành nội địa có điều kiện để tiếp tục phát triển nhiều sản phẩm mới và chuyên biệt.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ lữ hành nội địa với kinh doanh lữ hành nội địa. Khi doanh nghiệp trực tiếp xây dựng, bán và tổ chức chương trình du lịch cho khách, hoạt động này bước sang phạm vi kinh doanh có điều kiện và phải tuân thủ các quy định pháp luật tương ứng.
Nếu đang chuẩn bị triển khai hoạt động thực tế, doanh nghiệp có thể tham khảo Giấy phép lữ hành nội địa hoặc Dịch vụ xin Giấy phép lữ hành nội địa của Enterlaw để tìm hiểu sâu hơn về điều kiện và thủ tục cần thực hiện.
