Thành lập hợp tác xã có lợi gì là câu hỏi được nhiều bạn đọc quan tâm và thắc mắc. Thực tế thì mô hình Hợp tác xã có từ lâu đời từ những năm 1945 của thế kỷ trước. Tùy theo hoàn cảnh lịch sử mà Hợp tác xã có những mô hình hoạt động khác nhau, vai trò vị trí khác nhau nhưng tính tập thể, hỗ trợ nhau cùng phát triển là mục tiêu mà hợp tác xã luôn theo đổi.
Hiện nay, thành lập hợp tác xã ngày càng phát triển số lượng và chất lượng. Mục tiêu cụ thể đến năm 2025, cả nước có khoảng 134.000 tổ hợp tác với 1,8 triệu thành viên, 35.000 hợp tác xã với 7,1 triệu thành viên, 210 liên hiệp hợp tác xã với 1.100 hợp tác xã thành viên. Vì thế Đảng, Chính Phủ cùng các UBND các tỉnh thành đã có nhiều chính sách hỗ trợ cho Hợp tác xã phát triển.
Vậy, việc thành lập hợp tác xã (HTX) mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho các thành viên và cộng đồng, đặc biệt là trong bối cảnh phát triển kinh tế tập thể ở Việt Nam.
1. Thành lập hợp tác xã có lợi gì?
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của kinh tế tập thể, mô hình hợp tác xã (HTX) ngày càng được nhiều cá nhân, hộ kinh doanh và tổ chức lựa chọn. Không chỉ hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, hợp tác xã hiện nay còn xuất hiện trong các ngành nghề như vận tải, thương mại, du lịch, môi trường, logistics và nhiều lĩnh vực dịch vụ khác.
Tuy nhiên, một câu hỏi rất phổ biến mà Enterlaw thường nhận được từ khách hàng là: “Thành lập hợp tác xã có lợi gì?” và “Có nên thành lập hợp tác xã thay vì doanh nghiệp hay không?”
Thực tế, hợp tác xã không đơn thuần là một mô hình kinh doanh mà còn là hình thức liên kết giữa các thành viên nhằm hỗ trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao hiệu quả kinh tế. Chính vì vậy, pháp luật hiện hành dành cho hợp tác xã nhiều cơ chế hỗ trợ và ưu đãi riêng mà doanh nghiệp thông thường không có.
Để hiểu rõ hơn vì sao ngày càng nhiều người lựa chọn mô hình này, hãy cùng phân tích những lợi ích nổi bật của hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã 2023.
2. Vì sao Nhà nước khuyến khích phát triển hợp tác xã?
Kinh tế tập thể là một trong những thành phần kinh tế quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước luôn xác định việc phát triển hợp tác xã là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng khả năng cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Khác với doanh nghiệp hoạt động chủ yếu vì mục tiêu lợi nhuận cho chủ sở hữu hoặc cổ đông, hợp tác xã được thành lập nhằm đáp ứng nhu cầu chung của các thành viên. Mỗi thành viên vừa là chủ sở hữu vừa là người sử dụng sản phẩm, dịch vụ của hợp tác xã.
Thông qua mô hình hợp tác xã, các cá nhân, hộ kinh doanh nhỏ lẻ có thể:
- Liên kết nguồn lực;
- Giảm chi phí sản xuất;
- Tăng sức cạnh tranh trên thị trường;
- Mở rộng đầu ra cho sản phẩm;
- Tiếp cận các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.
Đó cũng chính là lý do Luật Hợp tác xã 2023 tiếp tục hoàn thiện nhiều cơ chế nhằm khuyến khích thành lập và phát triển các hợp tác xã hoạt động hiệu quả.
3. 4 nhóm lợi ích lớn nhất khi thành lập hợp tác xã
3. 1. Hỗ trợ thành viên và nâng cao hiệu quả kinh tế
- Tăng cường sức mạnh tập thể: Các thành viên HTX cùng góp vốn, sức lao động, và kinh nghiệm để thực hiện các hoạt động sản xuất, kinh doanh mà cá nhân khó có thể làm được hoặc kém hiệu quả hơn.
- Tiết kiệm chi phí đầu vào: HTX có thể mua sắm vật tư, nguyên liệu với số lượng lớn, từ đó nhận được giá ưu đãi, giảm chi phí đầu vào cho từng thành viên.
- Nâng cao giá trị sản phẩm đầu ra: HTX giúp tập trung sản phẩm, tạo ra quy mô lớn hơn, có thể thực hiện chế biến sâu, xây dựng thương hiệu chung, và đàm phán giá bán tốt hơn với các đối tác lớn, siêu thị, nhà xuất khẩu.
- Tiếp cận thị trường dễ dàng hơn: HTX có thể kết nối với các thị trường lớn, ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm, giúp sản phẩm của thành viên có đầu ra ổn định và bền vững.
- Cải thiện chất lượng sản phẩm: HTX thường xây dựng các quy trình sản xuất chuẩn, áp dụng khoa học kỹ thuật, kiểm soát chất lượng chặt chẽ để nâng cao uy tín sản phẩm chung.
- Hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo: HTX có thể tổ chức các buổi tập huấn, chuyển giao công nghệ, hoặc mời chuyên gia về hướng dẫn kỹ thuật cho các thành viên, giúp nâng cao năng lực sản xuất và quản lý.
3. 2. Ưu đãi và chính sách hỗ trợ từ Nhà nước
- Chính sách ưu đãi về thuế: Hợp tác xã thường nhận được các ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế tài nguyên (tùy theo ngành nghề và quy định cụ thể).
- Hỗ trợ tiếp cận vốn: HTX có thể được ưu tiên vay vốn từ các quỹ hỗ trợ phát triển HTX, ngân hàng chính sách xã hội, hoặc các chương trình tín dụng ưu đãi khác của Nhà nước.
- Hỗ trợ về đất đai: HTX nông nghiệp có thể được Nhà nước hỗ trợ giao đất, cho thuê đất để xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, kinh doanh.
- Hỗ trợ về khoa học công nghệ, thị trường: Nhà nước có các chương trình hỗ trợ HTX trong việc nghiên cứu, ứng dụng khoa học kỹ thuật, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu, và tìm kiếm thị trường.
- Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực: Các chương trình đào tạo cán bộ quản lý, thành viên HTX thường được Nhà nước hỗ trợ kinh phí hoặc miễn phí.
3. 3. Phát triển cộng đồng và xã hội
- Tạo việc làm và thu nhập ổn định: HTX góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập cho thành viên, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, giúp xóa đói giảm nghèo.
- Phát triển nông nghiệp và nông thôn mới: HTX là một mô hình quan trọng trong việc cơ cấu lại nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị.
- Nâng cao vị thế của thành viên: Thành viên HTX, đặc biệt là người nông dân, có tiếng nói chung và vị thế cao hơn khi tham gia thị trường.
- Phát huy dân chủ và công bằng: HTX hoạt động theo nguyên tắc dân chủ, bình đẳng (mỗi thành viên một phiếu bầu, không phân biệt vốn góp), đảm bảo quyền lợi và sự tham gia của tất cả thành viên.
3. 4. Cơ cấu tổ chức và quản lý
- Linh hoạt trong tổ chức: HTX có cơ cấu tổ chức tương đối linh hoạt, dễ dàng thích nghi với các điều kiện sản xuất, kinh doanh khác nhau.
- Tính pháp nhân: Hợp tác xã có tư cách pháp nhân, có tài sản độc lập với tài sản của thành viên, và chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi tài sản của mình. Điều này giúp bảo vệ tài sản cá nhân của thành viên.
4. So sánh hợp tác xã và công ty
Nhiều người băn khoăn không biết nên thành lập hợp tác xã hay doanh nghiệp. Trên thực tế, việc lựa chọn mô hình nào phụ thuộc vào mục tiêu hoạt động của từng nhóm thành viên.
| Tiêu chí | Hợp tác xã | Công ty |
|---|---|---|
| Mục tiêu | Hỗ trợ thành viên | Tối đa hóa lợi nhuận |
| Thành viên | Từ 05 thành viên | Từ 01 cá nhân/tổ chức |
| Biểu quyết | Mỗi thành viên một phiếu | Theo tỷ lệ vốn góp |
| Hỗ trợ của Nhà nước | Nhiều chính sách hỗ trợ | Ít hơn |
| Tính liên kết cộng đồng | Cao | Thấp hơn |
| Phù hợp | Nông nghiệp, vận tải, dịch vụ cộng đồng | Hầu hết ngành nghề kinh doanh |
Có thể thấy, hợp tác xã là lựa chọn phù hợp đối với các nhóm cá nhân muốn liên kết sản xuất, kinh doanh và cùng hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.
Bạn có thể tham khảo thêm các điều kiện thành lập hợp tác xã: https://enterlaw.vn/dieu-kien-thanh-lap-hop-tac-xa
5. Có nên thành lập hợp tác xã không?
Câu trả lời là có, nếu mô hình hoạt động của bạn phù hợp với bản chất của kinh tế tập thể.
Nhiều người thường nghĩ hợp tác xã chỉ dành cho lĩnh vực nông nghiệp. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy các hợp tác xã vận tải, thương mại, du lịch, môi trường và dịch vụ tổng hợp đang phát triển rất mạnh.
Nếu mục tiêu của bạn là liên kết các thành viên, giảm chi phí, tăng khả năng cạnh tranh và phát triển ổn định lâu dài thì hợp tác xã là mô hình đáng cân nhắc.
6. Những trường hợp nên lựa chọn mô hình hợp tác xã
Mô hình hợp tác xã đặc biệt phù hợp trong các trường hợp sau:
- Nhóm nông dân muốn liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản;
- Nhóm chủ xe muốn thành lập hợp tác xã vận tải;
- Các hộ kinh doanh muốn xây dựng thương hiệu chung;
- Các làng nghề truyền thống muốn mở rộng thị trường;
- Các cá nhân muốn hợp tác kinh doanh nhưng vẫn đảm bảo tính dân chủ trong quản lý.
Ngược lại, nếu mục tiêu là gọi vốn đầu tư lớn hoặc phát triển theo mô hình startup tăng trưởng nhanh thì doanh nghiệp có thể là lựa chọn phù hợp hơn.
7. Chính sách hỗ trợ hợp tác xã theo Luật Hợp tác xã 2023
Một trong những điểm nổi bật của Luật Hợp tác xã 2023 là tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ phát triển hợp tác xã. Theo đó, hợp tác xã có thể được hưởng các chính sách hỗ trợ về:
- Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực;
- Hỗ trợ tiếp cận vốn;
- Hỗ trợ chuyển đổi số;
- Xúc tiến thương mại;
- Khoa học công nghệ;
- Đầu tư kết cấu hạ tầng;
- Phát triển thị trường.
Đây là những chính sách rất quan trọng giúp hợp tác xã nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Enterlaw.vn từng giúp một khách hàng tại Tuyên Quang thành lập một hợp tác xã, sau khi hoàn thành các thủ tục pháp lý. Khách hàng còn chia sẻ sẽ làm hồ sơ nộp lên UBND huyện thể xin tài trợ vốn sản xuất kinh doanh. Và sau đó được hỗ trợ 50 triệu đồng. Quả là nguồn vốn không nhỏ với một hợp tác xã nông nghiệp.
8. Dịch vụ thành lập hợp tác xã tại Enterlaw.vn
Việc thành lập hợp tác xã trên thực tế đòi hỏi phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, điều lệ, phương án sản xuất kinh doanh và nhiều giấy tờ liên quan khác. Với kinh nghiệm tư vấn và thực hiện thủ tục cho nhiều hợp tác xã trên cả nước, Enterlaw cung cấp dịch vụ thành lập hợp tác xã trọn gói, bao gồm:
- Tư vấn mô hình hoạt động phù hợp;
- Soạn thảo hồ sơ đăng ký hợp tác xã;
- Xây dựng điều lệ hợp tác xã;
- Soạn phương án sản xuất kinh doanh;
- Đại diện khách hàng nộp hồ sơ và làm việc với cơ quan nhà nước;
- Tư vấn pháp lý trong quá trình hoạt động.
Nếu cần hỗ trợ đăng ký hợp tác xã nhanh chóng, đúng quy định và tiết kiệm thời gian, khách hàng có thể liên hệ Enterlaw để được luật sư tư vấn chi tiết.
9. Câu hỏi thường gặp
- Thành lập hợp tác xã cần tối thiểu bao nhiêu thành viên?
Theo Luật Hợp tác xã 2023, hợp tác xã phải có ít nhất 05 thành viên chính thức.
- Hợp tác xã có tư cách pháp nhân không?
Có. Theo Luật Hợp tác xã 2023, Hợp tác xã có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã.
- Hợp tác xã có được hỗ trợ vốn không?
Có thể. Tùy từng chương trình và chính sách của Nhà nước hoặc địa phương.
- Hợp tác xã có phải nộp thuế không?
Có. Theo Luật Hợp tác xã 2023, Hợp tác xã vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định pháp luật.
Thành lập hợp tác xã mất bao lâu?
Thông thường từ 03 đến 05 ngày làm việc nếu hồ sơ hợp lệ.
Tóm lại, thành lập hợp tác xã mang lại lợi ích kép: vừa giúp các thành viên phát triển kinh tế cá thể hiệu quả hơn thông qua sự liên kết, vừa nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ các chính sách của Nhà nước, góp phần vào sự phát triển chung của cộng đồng.
Bạn là người khởi nghiệp, hay là doanh nhân thành đạt đang cần mở rộng kinh doanh, cần phát triển và thành lập thêm các doanh nghiệp, hợp tác xã vui lòng liên hệ với Enterlaw.vn để được tư vấn và sử dụng dịch vụ giá tốt nhất.
Trân trọng cảm ơn.
=============================================================================================================
Enterlaw.vn - Hiểu luật, hiểu bạn!
Thành lập doanh nghiệp | Xin giấy phép con | Thay đổi giấy phép kinh doanh | Tư vấn luật lao động | Tư vấn thường xuyên | Giải thể doanh nghiệp | Tư vấn phá sản | Tư vấn sở hữu trí tuệ | Thành lập hợp tác xã.
